Voetbal

De voetbal rolt weer in Oekraïne: ‘Dit gaat niet alleen over sport’

Voor de aftrap van de openingswedstrijd van de Oekraïense competitie hielden Sjachtar Donetsk en Metalist 1925 Charkov een minuut stilte om de slachtoffers van de oorlog te gedenken.  Beeld ANP / EPA
Voor de aftrap van de openingswedstrijd van de Oekraïense competitie hielden Sjachtar Donetsk en Metalist 1925 Charkov een minuut stilte om de slachtoffers van de oorlog te gedenken.Beeld ANP / EPA

Ondanks de oorlog ging de Oekraïense voetbalcompetitie dinsdag weer van start. In het openingsduel werd niet gescoord, maar de 0-0 had een grote symbolische waarde.

John Graat

Als het luchtalarm afgaat, vanwege de dreiging van Russische aanvallen, moeten de spelers meteen naar binnen, een schuilkelder in. Alle stadions waar de Oekraïense voetbalcompetitie vanaf dinsdag afgewerkt gaat worden, zijn uitgerust met alarmsystemen en een schuilkelder. Publiek is om veiligheidsredenen niet welkom. Alleen militairen zullen aanwezig zijn.

Dinsdag aan het begin van de middag, precies een halfjaar nadat Russische tanks Oekraïne binnenrolden, begon een nieuwe Premjer Liha. In het Olympisch Stadion van Kiev, dat een capaciteit van 65.000 stoeltjes heeft, werd de openingswedstrijd tussen Sjachtar Donetsk en Metalist 1925 uit Charkov gespeeld. Niet zonder reden trapten juist deze clubs als eerste af. De steden waar ze vandaan komen in het oosten van het land zijn zwaar getroffen door de oorlog. Sjachtar speelt al sinds 2014 niet meer in de eigen Donbasregio.

‘Voetbal is bijzaak maar een hele belangrijke’

Waarom voetballen terwijl het land wel belangrijkere zaken aan het hoofd heeft? President Zelenski benadrukte dat voetbal belangrijk is om het volk in zware tijden ook afleiding te bieden. Andriy Pavelko, voorzitter van de voetbalbond, sprak erover met Zelenski. “Hervatting van de competitie tijdens de oorlog gaat niet alleen over sport.”

Volgens de Oekraïense oud-voetballer Evgeniy Levchenko, in Nederland voorzitter van spelersvakbond VVCS, heeft de herstart van de competitie grote ‘symbolische waarde’, zei hij maandag bij OP1. “Voetbal is bijzaak, maar een heel belangrijke in mijn land. Het geeft de mensen in Oekraïne kracht, solidariteit en saamhorigheid”, aldus Levchenko. “Het is ook een steun in de rug voor de mensen in de frontlinie. De militairen hebben gezegd: wij willen dat jullie voetballen en ons steunen. De spelers zeggen: wij willen laten zien dat we niet bang zijn.”

Spelers van Sjachtar Donetsk tijdens de warming-up voor het duel met Metalist 1925 Charkov.  Beeld ANP / EPA
Spelers van Sjachtar Donetsk tijdens de warming-up voor het duel met Metalist 1925 Charkov.Beeld ANP / EPA

Sinds december 2021 is er niet meer in competitieverband gespeeld in Oekraïne. De hervatting na de winterstop op 25 februari ging niet door omdat de Russen toen net het land waren binnengevallen. Europese wedstrijden spelen Oekraïense clubs voorlopig in Polen en Slowakije. De optie om ook de nationale competitie in Polen te spelen, werd door de clubs van tafel geveegd. FC Kryvbas, de ploeg uit de thuisstad van Zelenski, was mordicus tegen. “Hoe zouden de voetbalclubs onze soldaten en vrijwilligers nog in de ogen kunnen kijken, als we vluchten?”, was het verweer.

De wedstrijden worden nu in stadions in het relatief veilige westen van Oekraïne gespeeld. Niet achttien maar zestien clubs doen eraan mee. FC Marioepol bestaat niet meer. De club komt uit de stad die maanden werd aangevallen en waar naar schatting 20.000 doden zijn gevallen. Ook Desna Chernihiv moest afhaken. Het complex van die club ten noorden van Kiev werd bij een bombardement op 11 maart grotendeels verwoest.

‘Fifa toonde weinig respect’

De topclubs zagen vrijwel al hun buitenlandse spelers vertrekken. Wereldbond Fifa bepaalde al snel na het uitbreken van de oorlog dat ze zonder transfersom naar elders mochten gaan. Het contingent Brazilianen van Sjachtar, onder wie ex-Ajacied David Neres (nu bij Benfica), is weg. Oekraïense clubs waren niet blij met de soepele vertrekregeling zonder financiële compensatie. “De Fifa heeft te weinig respect getoond tegenover de Oekraïense clubs. Die zijn niet beschermd, ons is niet gevraagd samen een oplossing te zoeken”, zei Sjachtar-directeur Sergej Palkin tegen de BBC.

Ex-Ajacied Lassina Traoré (Sjachtar) is een van de weinige buitenlandse spelers die zijn gebleven; hij is nog geblesseerd. Bogdan Mykhaylichenko (25) keerde juist terug naar zijn geboorteland. Hij wordt door Sjachtar gehuurd van het Belgische Anderlecht. Verder hebben clubs vooral ingezet op de jeugd. De spelers verdienen een bescheiden salaris. Voor de rechten van het uitzenden van de wedstrijden via tv en YouTube betaalde zendgemachtigde Setanta een relatief gering bedrag: 16,3 miljoen euro.

Sjachtar-Metalist eindigde dinsdag in 0-0. “Dit is ons werk en we zien het als een zeer grote verantwoordelijkheid om de wereld te laten zien dat het leven in Oekraïne niet stopt, maar doorgaat”, zei de Kroatische coach Igor Jovicevic van Sjachtar.

Lees ook:

Sjachtar Donetsk is in Nederland voor benefietwedstrijden

‘Ik ben zo ongelofelijk trots op Oekraïne’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden