Voetbalramp

De vergeten voetbalramp van Sittard

Een wedstrijd op het terrein van de Sittardse Boys aan de Baandert, kort na de bevrijding.
Het exacte jaartal is onbekend. Beeld Archief De Domijnen, collectie Pfennings
Een wedstrijd op het terrein van de Sittardse Boys aan de Baandert, kort na de bevrijding.Het exacte jaartal is onbekend.Beeld Archief De Domijnen, collectie Pfennings

Een vergeten voetbalramp met veel doden in Sittard op 19 november 1944 is de grootste in de Nederlandse sportgeschiedenis.

Met de bevrijding van Sittard op 18 en 19 september 1944 was de oorlog voor deze stad niet afgelopen. Integendeel, in de vijf maanden daarna vielen er nog eens honderden slachtoffers, omdat het in de nabijheid lag van het front.

Toch begon er in november 1944 een noodcompetitie met vijf clubs uit Sittard en Geleen. ‘De opbrengst is voor Noodlijdend Nederland,’ aldus Limburgsch Dagblad. Op 19 november werd op het toenmalige terrein aan de Baandert gespeeld tussen de Sittardse Boys en Maurits, in aanwezigheid van enkele duizenden toeschouwers. Na ongeveer een half uur liet midvoor Harry Ehlen van de Sittardse Boys zich op de grond vallen, omdat hij een suizend geluid hoorde. Enkele seconden later sloegen rond het veld de granaten in, bijna tien minuten lang. Ook elders in het stadscentrum waren inslagen.

Door heel Sittard kwam elf mensen om het leven, de meeste slachtoffers vielen op de Baandert, het exacte aantal is onbekend. In ieder geval Karel Ermans vond daar de dood, tien jaar oud. Zijn broer Sjeng en zijn vader vonden hem. Het lichaam van Peter Houben lag ernaast, eveneens tien jaar oud.

Volkomen onbekend

Deze granaataanval is het enige dodelijke incident in oorlogstijd bij een sportwedstrijd in Nederland. Sterker, het is de grootste ramp in de Nederlandse sportgeschiedenis. Nooit vielen er meer doden tijdens een wedstrijd. En toch is die volkomen onbekend, de direct betrokkenen in Sittard daargelaten.

Dat komt vooral door de perscensuur van die tijd. In de kranten stond slechts dat de wedstrijd ‘ontijdig werd gestaakt’ en dat de noodcompetitie was stilgelegd. In de overlijdensadvertentie van Francisca Frissen was ‘een noodlottig ongeval’ haar doodsoorzaak. Haar bidprentje, nog steeds in bezit van broer Toine, onttrok zich aan deze censuur: ‘Geboren te Sittard den 28 juni 1929 en aldaar, door een granaatscherf getroffen, overleden den 19 November 1944.’

Na de nationale bevrijding in 1945 werd deze voetbalramp snel vergeten. Zo kon er een enorm misverstand ontstaan over een gedenksteen in de Bernadettekerk aan de Baandert, waarvan altijd werd gedacht dat hierop de namen staan van de slachtoffers van 19 november 1944. Dat klopt niet: op dit oorlogsmonument uit 1952 worden de vijftien leden van Sittardse Boys en Sittard herdacht, die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Alleen Karel Ermans, Francisca Frissen en Bertha Simon zijn slachtoffers van 19 november 1944, de overige twaalf zijn op een andere dag omgekomen. Zo worden bij dit monument al tientallen jaren de verkeerde mensen herdacht, tekenend voor de chaos van 19 november 1944.

Informatie of vragen? Stuur een mail naar jurryt@sportgeschiedenis.nl

Lees ook:

De studenten die naar de vrijheid probeerden te roeien

‘Njord in de oorlog’ heet het boekje over de roeisport in Leiden tijdens de oorlog. Zesduizend scholieren en studenten krijgen het gratis.

Tientallen Nederlandse voetballers sneuvelden in mei 1940

Sporthistoricus Jurryt van de Vooren onderzoekt de namen op het oorlogsmonument van de KNVB in Zeist. De strijd met de Duitsers in mei 1940 heeft tientallen KNVB-leden het leven gekost.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden