null Beeld

ColumnJohn Graat

De topvoetballers doen wat de Qatari het liefst hebben: zwijgen

John Graat

Ik wil de pret niet bederven maar ik zag die bal van Steven Bergwijn dinsdag met gemengde gevoelens in het doel vliegen. Nederland mag naar het WK in Qatar, een van de meest omstreden sporttoernooien in de geschiedenis. Als het Oranje lukt om daar te scoren, dan zal het gejubel klinken in stadions waar het bloed van de doden bedekt wordt door de grasmat.

Louis van Gaal en Georginio Wijnaldum gingen dinsdag niet in op vragen over Qatar. Er is overal wel wat, zei Van Gaal. Hij had kunnen wijzen naar China, gastland van de naderende Winterspelen. Hebben we Jutta Leerdam, Kjeld Nuis of Jac Orie al gehoord over de genocide op de Oeigoeren of de verdwijning van tennisster Peng Shuai? Zij zijn net als voetballers slachtoffers van sportorganisaties die zich in hun blinde zucht naar geld laten gebruiken door dubieuze regimes die hun imago willen schoonwassen. Daarom kocht Saudi-Arabië Newcastle United en raast dit weekend de Formule 1 door Qatar.

Het oliestaatje kocht het WK voetbal met steekpenningen en liet duizenden arme sloebers tegen hongerlonen werken aan stadions en hotels tot ze ziek van de hitte bezweken. Als tegenwicht spant Qatar nu voor grof geld oud-voetballers voor het karretje. David Beckham werd ook ambassadeur (à 127 miljoen euro), Ronald de Boer was dat al. Hij noemde deze week op Radio 1 de emir ‘een bereidwillige man die de normen en waarden hoog heeft staan’.

In het land van die gave emir is van de moedige vrouwenrechtenactiviste Noof al-Maadeed al een maand niets meer vernomen. De voormalige woordvoerder van het WK-comité zit voor vijf jaar achter tralies, waarschijnlijk omdat hij zich kritisch had uitgelaten over de behandeling van arbeidsmigranten.

Op de Formule 1-baan met een regenbooghelm

De Fifa kijkt vooral weg. Onze KNVB gelooft dat stille diplomatie in Qatar tot duurzame verbeteringen leidt. Amnesty stelde deze week vast dat dit nogal naïef is. De veranderingen zijn tot nu toe vooral cosmetisch. Er zullen dus anderen moeten opstaan.

De Zweedse topvoetbalster Magda Ericsson van Chelsea schreef in een column dat ze nooit in Qatar wil spelen omdat haar seksuele geaardheid daar verboden is. Ericsson heeft niet de invloed die mannelijke topvoetballers hebben. In hen is ze teleurgesteld. “Het minste wat ze kunnen doen is hun mond opendoen.”

Lewis Hamilton deed dat donderdag wel, in Qatar. Hij noemde het ‘een van de slechtste landen’ waar hij ooit heeft moeten racen. Als statement rijdt hij er nu rond met een regenbooghelm. “Wij kiezen de locaties niet uit, maar we kunnen ons wel uitspreken.”

De topvoetballers doen wat de Qatari het liefst hebben: zwijgen. Een deel van hen zit zelf financieel in hun tentakels. Wijnaldum en Messi worden bij hun club in Parijs riant betaald met Qatarees oliegeld. En toch. Eén post van een stel topvoetballers op sociale media zou honderden miljoenen bereiken. Eén post met een krachtig pleidooi voor serieus onderzoek naar de oorzaak van die duizenden doden, of voor goede compensatie voor hun nabestaanden in Kenia, Nepal of de Filippijnen. Laat een coach met wereldwijde uitstraling zijn mond opendoen, de anders zo sociaal bewogen Louis van Gaal.

Er is overal wel wat. Klopt. Maar een tikkeltje meer bewustwording over de eigen rol in die verpolitiekte sportwereld, mag dat?

Lees ook:

Louis van Gaal spreekt zich niet uit over Qatar: ‘Er is overal wel wat’

Bondscoach Louis van Gaal en Georginio Wijnaldum spreken zich na kwalificatie voor het WK Voetbal niet uit over de situatie in gastland Qatar. Ze vinden politiek een zaak van de KNVB.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden