null Beeld

ColumnMarijn de Vries

De terreur is voor turnsters nog niet voorbij, daarvoor moet de cultuur veranderen

Het eerste half uur kan ik alleen maar voor me uit staren. De zinnen die ik zojuist las, echoën nog door mijn hoofd.

‘Aan mijn haren word ik door de zaal naar de kleedkamer gesleept.’

Het zijn getuigenissen uit het leven van jonge topturnsters. Tien (oud-)turnsters, tussen de 18 en 41, deden afgelopen weekend hun verhaal in het Noordhollands Dagblad.

‘Hij grijpt met zijn handen mijn keel vast en tilt me aan mijn nek de lucht in.’

De getuigenissen zijn zo afschuwelijk dat ik bijna niet verder lezen kan. Wie doet dit? Wie doet dit - met kinderen?

‘Een meisje moet huilen. We zien het allemaal, maar mogen haar niet troosten - sterker, we moeten haar de rug toekeren.’

Gerrit Beltman is een van de mensen die dit deed. Ook hij getuigt in de krant. Hij is turntrainer, en na dertig jaar tot het inzicht gekomen dat hij zijn turnsters ernstige schade toebracht.

‘Bijna elke nacht heb ik nachtmerries. Altijd speelt de coach daar een negatieve rol in.’

Beltman wilde zó graag winnen, dat hij zijn turnsters alles aandeed wat daar naar zijn idee bij hielp. Terreur. Mishandeling. Hij gebruikte ze als voorwerpen, zegt hij zelf, niet als mensen.

Zijn getuigenis is moedig, maar ook cru. Hij heeft vele jonge vrouwen voor het leven beschadigd én de toon gezet bij andere coaches, die zijn stijl overnamen - en nog steeds uitvoeren. Want de terreur is volgens alle geïnterviewden, inclusief Beltman zelf, nog niet voorbij.

Ambtelijke reactie

De turnbond KNGU is geschokt. Natuurlijk. Wie zou niet geschokt zijn, na zulke getuigenissen. En toch is de reactie vrij ambtelijk. Zoals reacties van sportbonden altijd vrij ambtelijk zijn, na onthullingen als deze.

Terwijl alles in je schreeuwt dat zulke trainers direct aan de hoogste boom mogen, of op z'n minst oneervol ontslagen moeten worden, roept de KNGU de turnsters op aangifte doen. Alleen dan kan er via de juiste, juridische weg geoordeeld worden. Enkel op basis van verhalen kan iemand niet aan de kant gezet worden.

Intimidatie en mishandeling

Het grootste probleem is niet het individuele verhaal, maar de cultuur die Beltman en de turnsters schetsen. Intimidatie en mishandeling door trainers was en is normaal. Als je als kind in zo'n cultuur terecht komt, ga je vanzelf ook denken dat het normaal is.

Dat het normaal is dat er tegen je geschreeuwd wordt, dat je tot bloedens toe oefeningen moet doen, dat er aan je haren getrokken wordt, dat niemand naar je omkijkt als je huilen moet, dat je vier keer per dag op de weegschaal moet en dat zelfs drie slokken water al tot gewichtstoename leiden. Dus drink je ook maar niet meer. Want wat weet jij nou, als je 11 bent.

En daar wringt het. Elk mens met een hart gaat over z'n nek bij het lezen van wat de turnsters hebben moeten ondergaan - en dat er nog steeds kinderen zijn die dit meemaken. Je zou willen dat die cultuur met wortel en tak wordt uitgeroeid.

Op papier is deze cultuur verdwenen

De laatste jaren zijn er allerlei maatregelen genomen om misstanden te voorkomen. Op papier is deze cultuur dus ook al verdwenen. Maar in de praktijk houden elkaar mensen elkaar de hand boven het hoofd, uit angst voor hun eigen hachje of machtspositie. Ik zou willen dat ik wist hoe je dat kunt doorbreken.

Toch is dat niet mijn grootste hoofdbreker. Wat blijft rondmalen, over zo'n Gerrit Beltman en de anderen, is de vraag hoe je in vredesnaam zo'n slecht mens kunt zijn.

Jarenlang. Tegen kinderen. Kinderen!

Journalist en voormalig profwielrenner Marijn de Vries fietst u elke maandag door het sportweekend. Lees hier eerdere columns terug.

Lees ook:

Turnsters melden misstanden met #dossierturnmisbruik: ‘Dit is echt een Nederlands probleem’

Nederlandse turnsters spreken zich online uit over misstanden in ‘hun’ sport. “Ik hoop dat dit nu echt bespreekbaar wordt. Niet voor mij, ook voor anderen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden