AnalyseVoetbalkalender

De spelers zijn uitgeput, maar de commercie bepaalt in het voetbal

Heung-Min Son (links) van Tottenham Hotspur, afgelopen week in duel met Seamus Coleman van Everton in de Premier League, speelde 78 wedstrijden in twaalf maanden, berekende vakbond Fifpro.Beeld EPA

Wie dacht dat de voetbalwereld tot bezinning was gekomen in coronatijd en dat het allemaal een onsje minder zou worden heeft het mis. Er zijn veel zorgen over de propvolle kalender van het komend seizoen.

De cijfers zijn indrukwekkend. Heung-Min Son speelde in een aangesloten periode van twaalf maanden maar liefst 78 wedstrijden: 53 voor Tottenham Hotspur en nog eens 25 voor zijn land Zuid-Korea. In driekwart van het jaar had hij minder dan vijf dagen rust tussen de duels. Slechts één keer had hij een vakantie van 22 dagen. In totaal vloog hij voor interlands 110.000 kilometer over de aardbol.

De berekening komt van Fifpro. De internationale vakbond van profvoetballers maakt zich grote zorgen over de overvolle voetbalkalender en de belasting van topvoetballers. Het voorbeeld van Son dateert van vorig jaar. Maar de agenda’s van de voetballers zijn komend seizoen, vooral vanwege de coronapauze, nog drukker. Vanaf augustus gaat het los. De Champions League en Europa League van het afgebroken seizoen worden dan afgeraffeld, waarna oefenduels, de competities en de interlands elkaar snel opvolgen. Spelers van topclubs zullen vaak twee keer per week spelen, tot en met het EK in juni volgend jaar toe.

Koeman: ‘De commercie is bepalend’

“Het zit overvol”, verzuchtte bondscoach Ronald Koeman zondag bij ‘Studio Sport’ over de speelkalender. “Ik maak me in algemene zin zorgen over voetballers die in een korte periode zoveel wedstrijden moeten afwerken.” Koeman vreest dat clubs vermoeide internationals met klachten minder snel zullen afstaan aan nationale ploegen. De Europese federatie Uefa kwam ook nog met de verplichting om dit najaar twee extra oefeninterlands te spelen. Koeman: “De commercie is bepalend. Dat zie je steeds vaker, met steeds minder rust voor spelers. Het is onmogelijk om 75 wedstrijden in een seizoen te spelen zonder klachten en blessures. Ik weet het, de clubs hebben het geld nodig. Anders vallen ze om.”

De zorgen zijn bepaald niet nieuw. Het was nota bene toenmalig Fifa-voorzitter Sepp Blatter die al in 2004 verklaarde dat de voetbalkalender te vol was. De voetballers dienden beter tegen overbelasting en burn-outs beschermd te worden, zei de baas in de voetbalwereld destijds. Maar wat was nadien de praktijk: de agenda dijde alleen maar uit. Waar een bal rolt, vloeit het geld, van sponsors en van tv-maatschappijen.

Fifa wilde WK in 2022 uitbreiden van 32 naar 48 landen

Het was de Fifa die vorig jaar de kalender nog ingrijpend uitbreidde met een groter en vernieuwd WK voor clubteams met liefst 24 deelnemers. Investeerders uit Saudi-Arabië zouden maar liefst 22 miljard euro overhebben voor uitbreiding van het club-WK en een mondiale Nations League. Het was ook de Fifa die het aantal landen op het WK in Qatar in 2022 wilde verruimen van 32 naar 48. Dat bleek nog net een brug te ver. Op Europees niveau bereidde de Uefa de laatste decennia de Champions League twee keer uit, met extra deelnemers uit de toch al zwaar belaste toplanden. Op het EK-eindtoernooi kwamen er vanaf 2016 acht landen bij: van 16 naar 24. Ook de Nations League werd erbij gepropt. Het gevolg: meer topvoetballers moesten steeds meer aan de bak.

Riep er niemand: ‘Stop!’? Jawel. Vooral veel trainers, om sportieve redenen. Bert van Marwijk deed het in 2011 al als bondscoach. Erik ten Hag verzuchtte het dit jaar nog toen hij een verklaring zocht voor het gekwakkel en de overvolle ziekenboeg bij Ajax. Ook vanuit medische hoek kwamen er kritische geluiden. In 2013 trok de medische commissie van de Fifa al aan de bel over het overmatig slikken van pijnstillers in het voetbal. Op het WK in 2010 in Zuid-Afrika bleek 35 procent die te gebruiken. In maart dit jaar zond de ARD een documentaire uit over het excessieve gebruik van pijnstillers in het Duitse voetbal. Daar wordt ‘ibuprofen gegeten alsof het smarties zijn’, zei Neven Subotic van Bundesligaclub 1. FC Union Berlin.

Fifpro sloeg eind juni na het vaststellen van de kalender voor de komende twee jaar weer alarm. ‘We zijn bezorgd dat er geen voorzorgsmaatregelen zijn genomen om de gezondheid van de spelers te beschermen tijdens een erg druk programma’, staat in een verklaring. Volgens de vakbond was een groot deel van de voetballers op de hoogste niveaus al vóór de Covid-19-pandemie uitgeput door het gebrek aan hersteltijd tussen wedstrijden en onvoldoende mentale en fysieke rust in een jaar. De komende seizoenen worden ‘nog intenser’, stelde de Fifpro. ‘De wensen van voetballers zijn totaal genegeerd’.

‘Cruciaal dat er meer rust in trainingen wordt ingebouwd’

De Nederlandse spelersvakbond VVCS oordeelt milder, laat voorzitter Evgeniy Levchenko weten. “Wij merken vooral dat de honger naar wedstrijden bij de spelers na een lange periode van rust zo groot is dat ze zoveel mogelijk willen spelen. Wij hameren erop dat er tussen de wedstrijden meer rust in trainingen wordt ingebouwd. Het is cruciaal dat dit gaat gebeuren”, zegt Levchenko.

Mentaal moet het ook kunnen, tachtig wedstrijden in een seizoen, denkt de oud-voetballer van Groningen, Willem II en Vitesse. “Als je in een flow zit, wil je zoveel mogelijk spelen. Als je alleen maar verliest, kun je knakken.” Levchenko vindt het wel ‘te gek voor woorden’ dat sommige spelers nu bijna geen vakantie meer hebben. Contractueel hebben ze recht op vijf of zes weken, maar het zijn er nu hooguit drie. “De Uefa en Fifa hebben extra toernooien opgezet met weinig toegevoegde waarde. Wij ondersteunen wel de zorgen van Fifpro. Het kan zijn dat voetballers nu onderschatten wat er straks allemaal nog komt.”

Lees ook: 

EK voetbal verplaatst naar 2021: de voetbalindustrie maakt pas op de plaats

Het EK werd in maart verzet naar 2021. Misschien leidt dit, als de coronacrisis voorbij is, tot bezinning over de volle kalender.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden