Fans van de Tour langs de weg. Zeker op de top van de Mont Ventoux wordt geprobeerd om het verkeerd parkeren tegen te gaan.

Tour de France

De Mont Ventoux hoort bij de Tour, maar het wordt er te druk: tijd om de natuur terug te brengen

Fans van de Tour langs de weg. Zeker op de top van de Mont Ventoux wordt geprobeerd om het verkeerd parkeren tegen te gaan.Beeld AFP

De Mont Ventoux, de befaamde berg in de Provence die woensdag de karavaan uit de Tour de France langskrijgt, wordt te druk bezocht. Daarom wordt de top nu ‘gerenoveerd’, om ruimte te maken voor zowel de fietser als de natuur.

Kick Hommes

De Italiaanse naturalist Francesco Petrarca beklom de Mont Ventoux al in 1336, ‘louter uit begeerte om zijn bijzondere hoogte nader in ogenschouw te nemen’. Bijna zeven eeuwen later wordt zijn voorbeeld door velen gevolgd. De Mont Ventoux, de eenzame kale berg in de Provence, is een enorme trekpleister. Jaarlijks komen tussen de 700.000 tot een miljoen toeristen boven, waaronder zo’n 150.000 fietsers.

Ook op deze dinsdag is het druk, een dag voordat de renners in de Tour de France er twee keer overheen komen, als ze twee van de drie kanten beklimmen en eindigen in Malaucène. Zij die op de top staan zijn gekleed in wielerkleding, de helm nog nat van het zweet. Ze trotseren de harde zuidenwind, waardoor de temperatuur van achttien graden een stuk frisser aanvoelt.

Anarchie, en olifantenpaadjes overal

Het is op de top als bij mieren in een nest. Iedereen wijkt voor iedereen uit. Een dag als alle anderen, zo blijkt. De top van de Ventoux is te klein voor de hoeveelheid mensen die er komen. Het zorgt voor anarchie op de toch al kwetsbare top, met olifantenpaadjes overal en met de mens als gevaar voor de tientallen plantensoorten. De Mont Ventoux is verzadigd.

Christian Roeck, in het Parc naturel régional van de Ventoux verantwoordelijk voor het natuurbeleid op de gehele bergkam, vergelijkt de berg vaak met Venetië, zegt hij telefonisch. “Wij zien met z’n allen dat Venetië mooi is, met alle details en huizen, maar we komen met zoveel dat het ten onder gaat. Letterlijk. Met de Ventoux is het net zo. Mensen parkeren op allerlei plekken, wandelen waar het niet mag, en dat alles heeft impact op het milieu.”

Daarom ging in 2018 de handtekening onder een plan voor een grootschalige renovatie, die in 2020 begon. Het platform op de top van de Ventoux is nu specifiek voor fietsers en wandelaars. Auto’s moeten een pas geasfalteerde weg onderlangs nemen. Er is een brede trap gekomen om af te dalen naar het kleine restaurant iets onder de top. Met (houten) afzettingen wordt parkeren ontmoedigd. De wandelpaden rond het bekende rood-wit gekleurde weerstation zijn heraangelegd en een dun touwtje is gespannen rond plekken waar toeristen niet meer mogen komen.

Broedseizoen van een tapuit

Fabrice Beau van het departement van de Vaucluse, dat grootbetaler is door 60 procent van de 3,4 miljoen euro te betalen, mailt het gehele plan als hem wordt gevraagd naar de voortgang van het traject. Inmiddels is een begin gemaakt met fase twee van het project, zegt hij: de grote schoonmaak, waarin alle niet-noodzakelijke en niet-natuurlijke producten worden weggehaald. Die is alleen uitgesteld vanwege het broedseizoen van een tapuit, die de soms wrede omstandigheden op de winderige en koude top overleeft.

De top van de Mont Ventoux, met op de achtergrond het weerstation, kleurt allang niet geel meer. Beeld Hollandse Hoogte / Imago Sportfotodienst GmbH
De top van de Mont Ventoux, met op de achtergrond het weerstation, kleurt allang niet geel meer.Beeld Hollandse Hoogte / Imago Sportfotodienst GmbH

Bovendien wordt nog gewacht met het terugplaatsen van de zo unieke plantensoorten, die zijn weggehaald voor de werkzaamheden begonnen. De hoop is dat op beschermde grond de flora zich herstelt, waardoor de Ventoux weer wat geel zal kleuren, naar de kleur van de bloemen. De laatste fase in het project is het plaatsen van borden, ook in het Nederlands, die aangeven wat voor kwetsbare plek de Ventoux is.

Maanlandschap richting de top

Want de toeristen zullen blijven komen. De magie van de Mont Ventoux is namelijk niet moeilijk te begrijpen. De berg is voor wandelaars en wielrenners een van de meest bijzondere bergen, zegt Eric Caritoux, die elf keer deelnam aan de Tour de France en aan de voet van de Ventoux woont. “Het is een klim zonder rust. Er is het bos, tien kilometer lang en steil, en daarna het maanlandschap richting de top, waar de wind een grote rol speelt. Dat alles maakt het zo zwaar.”

Caritoux, die op zijn zestigste nog steeds toeristen rondleidt door de Provence, zag de Ventoux veranderen. “Van een lege top, naar een plek met tentjes voor toeristen bovenop. Ik kwam er vaak toen het stil was. Maar nu is het er elke dag in de zomer druk.”

Daarom wordt er in de toekomst gekeken of de sportevenementen toch enigszins kunnen worden beperkt. Er zijn nu ongeveer 150 evenementen per jaar, verdeeld over autosport, wielrennen en wandelen. Gemiddeld trekken die 35.000 mensen per jaar in drie maanden: mei, juni en september.

Mensenmassa moet worden opgevoed

Zou dat betekenen dat de Tour er minder vaak langs kan komen? Dat is niet aan de orde, zegt Roeck, al wordt er wel degelijk nagedacht over manieren waarop de mensenmassa die op de Ronde van Frankrijk afkomt beter kan worden ‘opgevoed’. “Deze Tour zijn er bijna honderd vrijwilligers actief om mensen te wijzen op het fragiele ecosysteem van de Ventoux.”

De berg helemaal afsluiten, zoals gebeurd is met de Puy de Dôme in de Auvergne, is niet de bedoeling, zegt Roeck, ook al wordt er rekening mee gehouden dat de natuur op de Ventoux anders nooit meer geheel kan herstellen. “Iedereen die hier naar boven komt, heeft zijn eigen beweegredenen. Samen maken ze het verhaal van de Mont Ventoux. Daarom willen we niet minder bezoekers, maar zij die komen wel leiden over gebaande en bestaande paden.”

null Beeld
Beeld

Froome keert terug naar de plek waar hij liep

Voor Chris Froome wordt het weerzien met de Mont Ventoux woensdag speciaal. De laatste keer dat hij er met de Tour kwam was in 2016, en dat liep voor hem heel bijzonder af. Door de wind die er die dag was, was de finish zes kilometer verplaatst. Daardoor kwamen er te veel fans op een te kleine ruimte, waardoor de motor die voor het groepje met Chris Froome, Richie Porte en Bauke Mollema reed, vanwege de drukte ineens remde.

Froome botste tegen die motor op, net als Porte en Mollema. Zijn fiets ging kapot, waardoor hij een stuk ging lopen. “Ik dacht, ik kan daar toch niet blijven staan”, antwoordde de Brit dit weekend op vragen over dat moment. “Het liep goed af, maar het was zeker een van de meest bijzondere momenten in de geschiedenis van de Tour.”

Lees ook:

Hoe groen is de Tour de France? De fans zijn de grootste vervuilers

De Tour de France is een van de vervuilendste evenementen in de wereld. Wat wordt er aan gedaan?

Prullaria, volgauto’s, motoren; een groene Tour de France is nog ver weg

Karine Bozzacchi is binnen de Tourorganisatie ASO al twaalf jaar verantwoordelijk voor het milieubeleid voor, tijdens en na de Tour de France. “Eigenlijk zien we de Tour van 2019 als de laatste Tour van het verleden, en de Tour van 2021 als de Ronde van de toekomst als het gaat om milieubeleid.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden