ColumnHenk Hoijtink

De lijn van Van Gaal via Koeman naar De Boer

Italië-Nederland, dat was toch weer voetbal – en dan bedoel ik het spel en alles eromheen – op zijn allermooist. Frank de Boer kreeg weer lucht, nadat hij een tactiek had gekozen die vloekt met alles waarmee hij groot is geworden. Je moet van ironie houden, je moet het willen zien: hoe fijn de geschiedenis soms in cirkels kan ronddraaien.

Waar zullen we beginnen? De Boer was aangetrokken om de lijn van zijn voorganger Ronald Koeman door te trekken, hoorde je steeds. Nogal wiedes, leek me: het was redelijk goed gegaan onder Koeman, het zou vreemd zijn geweest om een coach aan te stellen die het anders zou moeten doen – zou ook heel vreemd zijn geweest, als de nieuwe coach zelf dat had gewild.

Maar zo werkt opinie- en beeldvorming in het voetbal niet. Had je tegen Koeman moeten zeggen, dat hij de lijn van Van Gaal moest doortrekken, schamperden ze bij ‘Veronica Inside’ – had hij niet gedaan natuurlijk. (Frank de Boer wel, die doet wat wordt gevraagd.)

Koeman trok juíst de lijn van Van Gaal door

Even de geschiedenis ordenen. Koeman was niet de opvolger van Van Gaal, dat is één. Twee: Koeman trok juíst de lijn van Van Gaal door, of – om de chronologie recht te doen – hij pakte ’m weer op. Bij zijn presentatie begin 2018 zei KNVB-directeur Eric Gudde dat ‘Brazilië 2014’ de standaard was, het WK-toernooi van Van Gaal. Koeman knikte instemmend, en handelde ernaar.

Het is Koeman – hij en Van Gaal zijn geen vrienden – voor de beeldvorming altijd goed uitgekomen dat die parallel zelden werd getrokken. Maar wat deed Van Gaal in zijn laatste dagen, wat was toen de lijn? Een speelplan afstemmen op de beperkingen. Hij koos met een systeem met vijf verdedigers op het WK 2014 voor iets wat vloekte met alles waarmee hij heel groot was geworden.

Koeman deed voorwaar niets meer dan wat door de KNVB van hem werd gevraagd. Hij stelde al vroeg ook vijf verdedigers op, en ook toen hij het niet meer deed, hield hij altijd oog voor de beperkingen. Met het geluk dat elke coach nodig heeft, haalde ook hij er na Van Gaal alles uit – niets meer, niets minder.

Frank de Boer, bedolven al onder kritiek, stelde woensdag tegen Italië vijf verdedigers op. Ik glimlachte bij zijn interview na afloop met de NOS. Nee, hij is geen vloeiende prater, maar hier nam hij de regie. De vragen waren niet gericht op de tactiek en hoe die had gewerkt, alleen maar op de sfeer vooraf, het zogenoemde chagrijn, de kennelijke paniek in den lande. Frank de Boer, de vriendelijke gozer, viel de vragensteller nu toch tot twee keer toe in de rede om even duidelijk te vertellen waarom hij in voetbaltechnische en -tactische zin had gedaan wat hij had gedaan.

Van Virgil van Dijk hoeft híj geen credits te krijgen

Het begin was helemaal fraai geweest. Je hebt het misschien niet gehoord, maar je aanvoerder heeft je de credits gegeven, werd De Boer zalvend voorgehouden. De Boer hoorde het onbewogen aan, precies goed. Van Virgil van Dijk hoeft híj de credits niet te krijgen.

De Boer had zijn spelers gezegd dat het voor elke tegenstander lastig wordt als ze dit kunnen opbrengen. Maar hij weet – zoals Van Gaal dat wist, zoals Koeman dat wist – dat het niet altijd zo zal zijn. Kort vatte De Boer samen wat er tot dusverre is gebeurd: tegen Mexico speelde hij met reserves en tegen Bosnië-Herzegovina was het slecht, zoals het, mijn toevoeging, ook onder Koeman tegen mindere tegenstanders gauw slecht was – zo logisch als wat, als je zo goed niet bent.

Volgende maand moet Oranje weer, de doorsnee ploeg die moet doen wat ook de grootste ploeg niet kan: altijd goed spelen. Als het niet lukt, zwaait er wat, binnen de kortste keren.

Henk Hoijtink bespreekt in zijn columns de voetbalwereld. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden