AnalyseVoetbalcircus

De inflatie van Oranje: meer wedstrijden leidt tot meer blessures, slechter voetbal en minder kijkers

Het Nederlands Elftal voor de vriendschappelijke pot tegen Spanje afgelopen week. Beeld AP
Het Nederlands Elftal voor de vriendschappelijke pot tegen Spanje afgelopen week.Beeld AP

Meer blessures, minder tv-kijkers: de overkill aan wedstrijden holt de kwaliteit van het interlandvoetbal uit. De Boer zal met Oranje moeten blijven schipperen tot aan het EK.

Het was niet de eerste de beste die deze week zijn mond opentrok. Volgens Toni Kroos, begenadigd speler van Real Madrid en 96-voudig international voor Duitsland, zijn de huidige topvoetballers slechts ‘marionetten’. Machteloos moeten ze dansen naar de pijpen van de federaties en bonden.

Toni Kroos laat kritiek los op de Fifa en Uefa

“Niemand vraagt ons iets”, zei de 30-jarige Kroos in een interview. “Uiteindelijk zijn we allemaal poppen in al de nieuwe projecten die ­Fifa en Uefa verzinnen. Als wij een stem zouden hebben, zou de Nations League er in 2018 nooit zijn gekomen, zou de Spaanse Supercup nooit in Saudi-Arabië worden gespeeld en zou een WK voor clubteams nooit met twintig of zelfs met nog meer teams worden gespeeld. Zulke evenementen zijn er alleen maar om er financieel alles uit te halen en dat gaat ten koste van de fysieke gesteldheid van de spelers.”

Kroos noemde niet eens de serie van 21 overbodige oefenpotjes die ­afgelopen week nota bene in coronatijd een verplicht nummer waren. Het is bijna cynisch dat Fifa en Uefa samen besloten aan die wedstrijden en die in de Nations League een ­belang voor de WK-loting te koppelen. Zo kon niemand ze helemaal als niemendalletjes beschouwen. ­Inkomsten van tv-rechten en sponsors vloeien naar de federaties.

Toni Kroos . Beeld BSR Agency
Toni Kroos .Beeld BSR Agency

Zo blijven internationale wedstrijden elkaar als een ratelende fietsketting opvolgen. In dit najaar speelt Oranje acht interlands; vorig jaar waren het er maar zes. Dat is opmerkelijk. Door corona moest eerst het vorige seizoen in veel toplanden versneld worden afgewerkt, waardoor het nieuwe seizoen pas later begon en de kalender dus nog minder ruimte bood. Sinds de hervatting in mei en juni zijn spelers uit de grote competities bijna onafgebroken en zonder vakantie bezig. De waslijst aan blessures blijft groeien. Voor Frank de Boer zijn nu Van Dijk, Cillessen, Ihattaren, Aké, De Ligt, Bijlow (blessures) en Vilhena (corona) niet beschikbaar. Internationaal zijn inmiddels moeiteloos drie à vier elftallen met geblesseerde topspelers samen te stellen.

Memphis Depay, Georginio Wijnaldum en Ryan Babel fietsen van het spelershotel naar het trainingsveld in Zeist, voor een training met Oranje deze week.  Beeld BSR Agency
Memphis Depay, Georginio Wijnaldum en Ryan Babel fietsen van het spelershotel naar het trainingsveld in Zeist, voor een training met Oranje deze week.Beeld BSR Agency

Vaak tweede- of derde keus

De kwaliteit van het internationale voetbal lijdt er logischerwijs ­onder. Nederland, Spanje en veel ­andere toplanden speelden woensdag oefeninterlands met tweede en soms derde keus. Vroeger kon je je verheugen op een wedstrijd van Oranje, dat was iets bijzonders; nu staan er vaak drie binnen een dikke week gepland en niemand weet de waarde ervan.

Die inflatie blijkt ook uit recente kijkcijfers: de aantrekkingskracht wordt minder. Woensdag keken gemiddeld 1,8 miljoen mensen naar Nederland-Spanje; het marktaandeel was 31,8 procent, blijkt uit cijfers van de stichting Kijkonderzoek. Nog altijd behoorlijk, maar ter vergelijking: bij de vriendschappelijke pot tegen België in oktober 2018 was het marktaandeel 45 procent (gemiddeld 2,5 miljoen). Ook de Nations League-duels worden dit jaar minder bekeken. Italië-Nederland vorige maand trok gemiddeld 2,2 miljoen kijkers, het marktaandeel lag 38 procent. Dat is (veel) lager dan in de vorige Nations League-periode toen tussen de 2,4 en 2,7 miljoen mensen keken naar Oranje.

Nederland - Spanje. Niemand in het stadion, maar ook relatief weinig mensen voor de buis. Beeld BSR Agency
Nederland - Spanje. Niemand in het stadion, maar ook relatief weinig mensen voor de buis.Beeld BSR Agency

De massale hunkering naar voetbalbeelden is relatief

Het argument dat mensen massaal hunkeren naar voetbal nu er zo weinig afleiding is, blijkt dus relatief. Ongetwijfeld zal de saaie ambiance van lege stadions het kijkplezier aantasten. Mogelijk laat het ook zien dat het opgelaaide enthousiasme voor het Oranje onder Koeman is geluwd. Valt dat De Boer aan te rekenen? Hij werd bondscoach in een bijzonder tijdperk, waarin corona ook de voetbalwereld op zijn kop zette. De volgepropte kalender noodzaakt De Boer om steeds te schipperen tussen belangen: van clubs, van spelers en van Oranje. Wie is er nu geblesseerd, wie heeft er nu te maken met corona? Welke speler dreigt er overbelast te raken en wie is er nog fit? De Boer geeft aan dat hij spelers goed laat monitoren. Het echte doel is ­immers pas het EK in juni.

Het gevolg is dat hij voorlopig steeds moet rouleren en improviseren. Veel structuur is er in de spelpatronen en tactiek nog niet te ontdekken. De Boer varieerde al in systemen en bedacht voor alle linies steeds nieuwe bezettingen. Wijnaldum vanaf rechts of centraal achter de spits? Depay vanaf links, in de spits of toch achter de spits? Twee of drie spitsen? Wie bedient centrumspits Luuk de Jong? Noch Hateboer noch Wijndal slaagde er woensdag in een goede hoge voorzet af te leveren. Het type-Dumfries dan toch maar, denderend naar de achterlijn?

De vele opties die De Boer onderzocht, geven meteen aan dat nog niemand echt iets heeft afgedwongen. Dit Oranje stroomt over van goede wil, maar zoekt toch vooral nog naar een nieuwe identiteit. De Boer kan niet terugvallen op echte leiders in het veld nu Virgil van Dijk maanden moet revalideren. Woensdag droegen daarom Wijnaldum en Depay de aanvoerdersband.

Wijnaldum werd deze week ­gevraagd naar het overvolle programma, net als Frenkie de Jong. Ze gaven aan er geen probleem in te zien en lieten na om een statement te maken dat waar leiderschap laat zien, à la Kroos. Soms moet je spelers tegen zichzelf in bescherming nemen, zei De Boer deze week, om hen niet nog meer speelballen te ­laten worden in een wereld waarin het geld regeert.

Programma Oranje Nations League: zondag Nederland-Bosnië-Herzegovina (18.00 uur, Amsterdam), woensdag Polen-Nederland (20.45 uur, Chorzów).

Lees ook: 

Het oefenduel tussen Nederland en Spanje was een potje dat alleen Bizot lang zal heugen

Frank de Boer had nu liever even niet tegen Spanje gespeeld, maar ‘het geld regeert’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden