Sport Basketbal

De geschiedenis herhaalt zich: Team USA valt door de mand

Rudy Gobert weet voor Frankrijk de basket te vinden in het kwartfinaleduel met de Verenigde Staten. De Fransen wonnen met 89-79 Beeld REUTERS

Amerika heerst al ruim tien jaar onafgebroken in het olympische basketbal. Maar voor een WK halen de sterren hun neus op. In China ging Team USA, hautain en gemakzuchtig, af met een zevende plaats.

Tijdens de Olympische Spelen van Athene (2004) werd de Amerikaanse mannenbasketbalploeg meedogenloos uitgefloten door het Griekse publiek. Team USA – met NBA-sterren als Iverson, Wade, James, Duncan, Stoudamire – leed in het toernooi drie nederlagen (Puerto Rico, Litouwen en Argentinië) en werd de risee van de basketbalwereld. De Amerikanen gedroegen zich hautain, verveeld en werden weggehoond.

In 2005, als reactie op dat falen, werd USA Basketball opgericht, een organisatie met als enig doel op grote wereldtoernooien duidelijk te maken dat er met het Amerikaanse basketbal (vrouwen en mannen) niet te spotten viel en dat het land waar de wieg van de sport stond (Springfield, Massachusetts, 1891) ook het topbasketballand van deze wereld was.

USA Basketball, geleid door een Italiaans-Amerikaanse godsgelovige ondernemer in sport, Jerry Colangelo, had direct succes. Met het zogeheten ‘Redeem-team’ werd er in Peking 2008 geweldig uitgehaald: onder leiding van Kobe Bryant won de ploeg alle duels met een gemiddeld verschil van 27 punten. London 2012 leverde een herhaling  van die overheersing op, evenals Rio 2016.

Tweederangs toernooi

Met de Amerikaanse overheersing op het olympisch podium zat het dus wel goed, voor zowel de mannen als de vrouwen, maar er zat nog een klein schroefje los in de manier van denken van de Amerikanen. Zij vonden de toernooien van wereldbasketbalbond Fiba in alle tussenliggende jaren maar tweederangs gebeurtenissen. In 2006 struikelden ze (wederom met James, Anthony, Paul, Wade) over Griekenland en vooral hun eigen karakters. USA moest met brons genoegen nemen, Spanje werd wereldkampioen, de basketbalwereld gniffelde.

Colangelo, de zakenman, zorgde voor een rijk gestoffeerde basis voor topsport; geld speelde geen rol, trainingskampen waren er te over, vervoer was eerste klasse, het beste personeel werd ingehuurd en de geselecteerde spelers mochten het succesverhaal rondbreien.

Afgelopen week ging het weer fout met Team USA. Tot grote verbazing zag de basketbalwereld dat de Amerikanen bij het WK in China een zevende plaats behaalden na smadelijke nederlagen tegen Frankrijk en Servië en een miraculeuze ontsnapping tegen Turkije.

Wat is de verklaring voor het slechte spel?

Twaalf legitieme NBA-spelers, samen goed voor een jaarsalaris van ruim honderd miljoen dollar, speelden bepaald matig en bij tijden schijnbaar ongeïnteresseerd basketbal. Zelfs topcoach Gregg Popovich (San Antonio Spurs) kon daar geen verandering in brengen. Toen het kalf verdronken was, bleek Popovich realist: “We speelden niet goed genoeg, Frankrijk en Servië waren in onze confrontaties beter”.

Deze mea culpa klonk (en was) flink uitgesproken, maar was er een verklaring voor?

Zonder dat iemand van het grote leger dat Team USA in China vertegenwoordigde (vier coaches op de bank, zes scouts in het toernooi, artsen, fysio’s, secretaresses, reismanagers, koks, materiaalmensen) het durfde te zeggen: de Amerikaanse spelers waren bepaald niet de crème-de-la-crème van de NBA, omdat vrijwel alle grote sterren al lang vooraf hooghartig de neus hadden opgehaald voor dit WK. Daar waren James, Curry, Thomson, Davis, Paul, George, Leonard, Westbrook en anderen te goed voor.

Kortom: het begrip ‘wereldkampioenschap’ paste niet in hun denkwereld. Voor de Amerikanen was de NBA het allerhoogste toneel, direct gevolgd door de berg Olympus, maar het Fiba-toernooi trok al die (vermoeide) vedetten niet aan. Te veel reizen, te lang van huis, te weinig eer aan te behalen en wie speelde tegenwoordig nog voor de eer?

Hetzelfde verhaal als Athene 2004

Ze zegden bij bosjes af en reageerden tot nu toe niet openlijk, waar min of meer kritische persmensen in de VS het optreden van Team USA flink onder vuur legden: hautain, gemakzuchtig – hetzelfde verhaal als Athene 2004.

De ploeg die Popovich mocht leiden kende een legitieme superster in Kemba Walker en een aankomende vedette in Donovan Mitchell. Hoewel Popovich terecht opmerkte dat je in welke beschouwing dan ook nooit melding mag maken van de spelers die er níét waren, is het toch goed om dit lijstje in ogenschouw te nemen. De heren Beal, Drummond, Gordon, Harden, Lillard, McCollum, Love en Lowry (allen toppers) bedankten al voor het eerste trainingskamp voor de eer: ze vulden hun zomer van 2019 liever op een andere manier in. En zij waren dus al de tweede voorselectie.

Hoewel het niet gezegd is dat deze mannen wel winnend basketbal zouden hebben gespeeld, lijkt het een veel betere ploeg dan die er nu stond. En weer, net als toen, stond de rest van de basketbalwereld lachend aan de zijlijn: Amerika werd zevende. Spanje (met vier NBA-spelers aan boord) werd wereldkampioen.

Lees ook:

De keerzijde van de goudmijn die NBA heet

Over de start van de play-offs van de NBA hing de donkere schaduw van een sport waar veel te veel miljoenen in omgaan. Verwende clubs lieten fans in de steek die 110 dollar voor een wedstrijd neertelden voor een wedstrijd met slecht spel van hautaine spelers.

Mart Smeets over drie standbeelden van het basketbal - en een aftocht als die van John Wayne

De uitschakeling van San Antonio Spurs betekende het einde van een tijdperk, gekleurd door drie topspelers, standbeelden van het basketbal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden