Interview Jan-Hein Schouten

De Bossche M-side komt niet voor het voetbal, weet ook de voorzitter van FC Den Bosch

Voorzitter Jan-Hein Schouten van FC Den Bosch. ‘We hebben veel lessen geleerd, veel fouten gemaakt. Nu is het aan ons om het anders te doen.’ Beeld ANP

Zondag lieten supporters van FC Den Bosch zich van een grof racistische kant zien tegenover Ahmad Mendes Moreira. Staat deze gebeurtenis op zichzelf of is er meer aan de hand bij deze club? 

Net zoals nu de beelden van het rauwe racisme – ‘kankerzwarte’, ‘kankerkatoenplukker’, ‘Zwarte Piet’ – richting Ahmad Mendes Moreira de wereld overgaan, zo was dat zes jaar geleden ook het geval bij Jozy Altidore, de spits van AZ. De Amerikaan kreeg oerwoud- en apengeluiden te horen in het bekerduel tegen FC Den Bosch in 2013. Toen sprak Jozy Altidore de hoop uit dat ‘deze mensen een weg vinden om zichzelf te verbeteren’. “Ik zal voor ze bidden.”

Die oerwoudgeluiden klonken ook dit weekend weer vanuit de oosttribune, waar de harde kern van de supporters, de M-Side, haar vaste plek heeft. Op het gezicht van Mendes vochten woede en pijn om voorrang. Met trillende stem vertelde de buitenspeler niet meer verder te willen spelen.

Niet beheersbaar

De M-side-tribune werd in de zomer van 2017 al een tijdje gesloten. De belangrijkste reden was de ‘sociale veiligheid’: ondermijnend gedrag, drugsgebruik. Volgens de gemeente Den Bosch was het ‘een vrijplaats met een niet beheersbare situatie’. Pas vorig seizoen werd de tribune opnieuw in gebruik genomen. En er kwam een stichting M-side, die door de club officieel als gesprekspartner werd erkend.

Op de twitter- en facebookpagina’s van deze ‘Stichting M-side’ komt een beeld naar voren van een groep die zich verkneukelt om geweldplegingen en zich lijnrecht opstelt tegenover de politie. In de lente zochten supporters van FC Den Bosch nog de confrontatie op met supporters van Go Ahead Eagles. Na tussenkomst van de politie keerden ze zich tegen hen. Volgens de politie gebruikte de aanhang grof geweld en gooide met stenen, fietsen en stukken hekwerk. In september postte ‘Stichting M-side’ op de facebookpagina een plaatje met de woorden: ‘Het was een prachtig seizoen, net zoals alle andere. Amper gewonnen, veel gelachen, een beetje geknokt en altijd dronken.’ Hun facebookpagina heet ‘wekomennietvoorhetvoetbal’.

De eerste reactie van FC Den Bosch na de racistische koren aan het adres van Mendes Moreira stuitte op veel kritiek vanwege de lauwe, bagatelliserende toon. Er zouden geen oerwoudgeluiden zijn gemaakt, maar ‘kraaigeluiden’, een gewoonte onder de supporters die niet te maken heeft met racisme maar met oud-voetballer Hans Kraay junior. Den Bosch-coach Erik van der Ven noemde Mendes Moreira zondag een ‘zielig ventje’. Later excuseerde hij zich. Ook de club kwam gisteren toch nog met een mea culpa, nadat de landelijke pers aan de telefoon had gehangen. Jan-Hein Schouten, voorzitter van FC Den Bosch, licht toe.

Waarom duurde het zo lang voordat u de ernst van het gebeurde inzag?

“Wij hebben de gemaakte geluiden fout ingeschat. Die kraaigeluiden, dat berust op een misverstand: dat was wat wij hoorden op de andere tribunes. Daar zijn wij te prat op gegaan. Daarmee hebben we onszelf de kans ontnomen om ons af te vragen welke andere zaken hadden plaatsgevonden. We hebben niet goed gehandeld. Vanaf dat het gebeurde hadden we te maken met een enorme storm waar we geen rekening mee hadden gehouden. We hebben veel lessen geleerd, veel fouten gemaakt. Nu is het aan ons om het anders te doen.”

Is dit niet gewoon een reactie op de ophef?

“Dat klopt. Feitelijk wel.”

Heeft u die ophef als club nodig om een goede beslissing te nemen?

“Nou, nee, wij hebben het onderschat, maar toen was het leed al geschied. Wij zijn geen racisten. Iedereen vindt het vervelend om als racist te worden weggezet. Maar we wilden heel sterk terugkomen, en ons als andere club opstellen, die kordaat en actief optreedt tegen racisme. In welke vorm dat zal zijn? Daar moet je ons de tijd voor geven.”

Het is niet de eerste keer dat de zogeheten M-side in opspraak is gekomen.

“Maar intussen zijn er honderden thuiswedstrijden geweest waar zich geen onverkwikkelijkheden hebben voorgedaan. Ik weet dat het gevaarlijk is om bij racistische zaken om nuance te vragen, maar ik wil er een klein lichtje laten schijnen op dat FC Den Bosch geen racistische club is.”

“Ik bevecht ook dat de M-side racistisch is. Ja, er zijn racistische uitingen geweest op de oosttribune. Maar er zijn ook supportersverenigingen van onze club die dat sterk veroordelen. Ik reken ook op het zelfreinigend vermogen van de verenigingen onder elkaar. Als club kunnen we deze uitwassen niet alleen aanpakken.”

“Dat we de stichting een officiële gesprekspartner maakten, daar staan we heel erg achter. Je moet immers altijd met elkaar in gesprek zijn in plaats naar elkaar te wijzen. Dat moet zich doorontwikkelen, dit mag niet meer gebeuren, daar hebben we hen ook voor nodig.”

Ze zeggen zelf dat ze niet voor het voetbal komen en verkneukelen zich om het knokken.

“Ja, die problematische kant kennen wij ook, en wij hebben daar gedragsregels voor. Maar luister, ook FC Den Bosch is slechts onderdeel van de maatschappij. Als wij ophouden met bestaan zijn die problemen niet plots opgelost. We hebben ze niet allemaal aan een touwtje.”

Hoe komt de cultuur in die M-side zo toxisch dat dit kan gebeuren?

“De M-side is helemaal niet toxisch, gisteren was het gewoon een plek waar iets vreselijks heeft voorgedaan. En het gaat om een sterke minderheid. Ik geloof in die gesprekken. Dat klinkt allemaal heel erg zoetsappig, maar het is de enige manier om verder te komen.”

Noot van de redactie: In een eerdere versie van dit artikel werd gesteld dat een supporter van FC. Den Bosch tijdens de wedstrijd tegen Excelsior de Hitlergroet bracht. Donderdag concludeerde het OM, na het bekijken van de beelden samen met specialisten van het landelijk Expertise Centrum Discriminatie, dat het om een wegwerpgebaar ging.

Lees ook:

 Hoe kon FC Den Bosch de plank zo misslaan?

Pas een dag nadat een voetbalwedstrijd van FC Den Bosch werd stilgelegd vanwege racistische uitlatingen, verklaarde de club afstand te doen van de racistische teksten. Waarom duurde dat zo lang?

Racistische supporters hard straffen is nog niet zo eenvoudig

Het was nooit eerder vertoond in het Nederlandse betaald voetbal. Scheidsrechter Laurens Gerrets staakte zondagmiddag de eerstedivisiewedstrijd FC Den Bosch-Excelsior na racistische uitingen, zoals Zwarte Piet-liedjes en oerwoudgeluiden op het moment dat Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira aan de bal was. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden