100 jaar SC Heerenveen

De ‘best genôch-mentaliteit’ is de kracht én zwakte van SC Heereveen

Foto uit het boek '100 jaar SC Heerenveen' dat vrijdag wordt gepresenteerd.

Vanwege het eeuwfeest van SC Heerenveen, de club van Abe, Riemer en Foppe, verschijnt een kloek boek. ‘In donkere dagen is het Heerenveen-gevoel op z’n allersterkst en tastbaarst.’ 

Even terug naar zaterdag 7 maart dit jaar, de pauze van SC Heerenveen-Ajax. Het is een bijzondere avond. Niet alleen omdat het - naar later zal blijken - voor beide clubs de laatste wedstrijd van het seizoen is (vanwege het coronavirus), maar ook omdat er in de rust iets moois gebeurt. Iets wat tekenend is voor de club SC Heerenveen.

Foppe de Haan (77), een van de iconen van de Friese club, betreedt dan even over half tien het veld van het Abe Lenstra Stadion. In zijn kielzog een aantal voetballers van het G-team, die één voor één een strafschop mogen nemen op het doel voor de fanatieke aanhang van Heerenveen. ‘Fop-pe de Haan, Fop-pe de Haan!’, galmt het door het stadion. Maar de oud-trainer wil niets van de loftuitingen weten. Hij wijst op de gehandicapte voetballers. Voor hen is het applaus deze avond.

De Haan, van 1992 tot 2004 trainer van Heerenveen (en later nog interim-coach in het seizoen 2015-2016), vierde grote successen met de Friese club. Ga maar na: promotie naar de eredivisie (in 1993), bekerfinales, Europees voetbal (Heerenveen speelde zelfs Champions League in het seizoen 2000-2001) en onder leiding van De Haan, gesteund door voorzitter Riemer van der Velde, groeide de club uit tot een stabiele subtopper in de eredivisie.

Foppe de Haan met twee zeer trouwe fans, de advocatenbroers Anker.

Iedereen kent elkaar bij de voornaam 

Maar zakelijk, afstandelijk of onpersoonlijk? Nee, dat is Heerenveen nooit geworden, zo werd begin maart wederom bewezen. ‘Heerenveen is een club als een dorp dat er door de jaren heen weliswaar veel wijken bij heeft gekregen, maar waarvan de kern in essentie onveranderd is gebleven: een hechte gemeenschap waarin iedereen elkaar bij de voornaam kent, vriendelijk gedag zegt en een handje helpt’, schrijft mede-auteur Hielke Biemond in ‘100 jaar SC Heerenveen’, een vuistdik boek, dat vrijdag verschijnt ter ere van de honderdste verjaardag van SC Heerenveen, opgericht op 20 juli 1920.

Heerenveen is de club van Abe, Riemer en Foppe. De club van suikerbrood in de perskamer, de shirts met pompeblêden en het Friese volkslied voor elke thuiswedstrijd. ‘Een club die de Friese volksaard weerspiegelt: zonder minderwaardigheidscomplex ten opzichte van andere delen van het land, maar juist zelfverzekerd en trots. Grutsk’, vervolgt Biemond. ‘En toch, diep van binnen blijven wij ons klein voelen. Of bescheiden, een beter woord.’

Clubicoon Abe Lenstra, naar wie het huidige stadion is genoemd, in actie. De foto komt uit het jubileumboek '100 jaar SC Heerenveen'.

Die bescheidenheid is de kracht en zwakte van Heerenveen, zoals ook in het boek wordt gesteld. De ‘best genôch-mentaliteit’, zoals een ambitieus deel van de aanhang het tijdens het succesvolle trainerschap van Gertjan Verbeek schertsend omschrijft, is bepaald geen ideale voedingsbodem voor een topsportcultuur. In Heerenveen vinden ze het al snel mooi. Verloren van Ajax, maar wel een leuke wedstrijd gezien? Prima toch? In 2009 volgde er incidenteel succes: Heerenveen won de KNVB-beker. Maar landskampioen? Dat nooit, hoewel de Friezen een betere financiële uitgangspositie hadden dan AZ en FC Twente; clubs die het wél lukte om kampioen te worden.

Vijandige sfeer binnen de club 

Is het dan alleen maar pais en vree bij de Friese volksclub? Nee, in 2013 was er een stevige bestuurlijke crisis. De directie onder leiding van Robert Veenstra, de raad van commissarissen en het stichtingsbestuur waren verantwoordelijk voor een vijandige sfeer binnen de club, waardoor sponsors wegliepen, ereleden beschadigd werden en de sportieve resultaten flink terugvielen.

Er volgde een collectieve protestbijeenkomst in het Abe Lenstra Stadion. Klaas de Jonge, drager van de eretitel ‘Heer van Heerenveen’, neemt daar op hoge leeftijd het woord, zo valt te lezen in het boek. ‘Zijn rake woorden, recht uit het clubhart, maken diepe indruk op alle aanwezigen. Juist in zulke donkere dagen is het Heerenveen-gevoel op z’n allersterkst en tastbaarst. Dan blijkt pas echt hoezeer wij een volksclub zijn. Niet in de betekenis die daar doorgaans aan wordt gegeven, doelend op een club met een licht ontvlambare achterban, maar in de letterlijke zin van het woord. Club van het volk, van hele families, diep geworteld in de samenleving.’ 

Nee, hier geen buitenlandse investeerder of sponsor verpakt in de naam van het stadion. Waar ter wereld vind je een club die in hoogtijdagen meer toeschouwers trekt dan het aantal inwoners dat de plaats telt? Een club waarvan het oprichtingsjaar exact gelijk is aan het geboortejaar van de allerbeste en meest legendarische speler van die club, Abe Lenstra? En waar een clubicoon in de rust dolenthousiast het veld betreedt met een elftal G-voetballers? Heerenveen kent zijn gelijke niet. Een waardig boek, een ode aan de vele voetballers die Heerenveen hebben gemaakt tot wat het is, is daar het levende bewijs voor.

‘100 jaar SC Heerenveen’, diverse auteurs, 672 pagina’s (Kick Uitgevers), 79 euro.

Lees ook: 

Alleen op het veld is er rust bij SC Heerenveen

Het rommelt al jaren bij de voetbalclub, maar nog nooit zo erg als vorig seizoen. De Friese vereniging was toen sterk verdeeld in twee kampen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden