AnalyseMisstanden

De aanpak van de crisis in het turnen roept vragen op: Waar blijft de daadkracht van de KNGU?

Turncoach Vincent Wevers traint Naomi Visser (l), en zijn dochter Sanne Wevers (r) in turnhal de SportQube in Nijmegen, na de hervatting van het topsportprogramma begin september. Het centrale programma van Team NL vertrekt binnenkort alweer uit Nijmegen, en gaat naar Heerenveen.Beeld EPA

De aanpak van de crisis in de turnsport roept vragen op. Opereert het bestuur van de KNGU niet te afwachtend? En is het verstandig om Vincent Wevers gewoon te laten trainen?

In een keurig maandelijks ritme geeft de turnbond KNGU een ‘persupdate over de cultuurverandering in de gymsport’, zoals de uitnodiging belooft. Maar of die verandering nou daadwerkelijk al is ingezet, daar kunnen na vier maanden eerder meer dan minder vraagtekens bij geplaatst worden.

Meest prangende vraag van dit moment is een vraag die in de zomer ook al op tafel lag: kan het bestuur van de KNGU het zich permitteren, nu de gymnastieksport in zo’n diepe crisis verkeert, om bondstrainer Vincent Wevers gewoon door te laten trainen? De beschuldigingen aan zijn adres stapelen zich op.

Afgelopen zaterdag onthulde NRC Handelsblad dat Wevers nog altijd een nietsontziende trainer is. Na beschuldigingen van mishandeling, in de zomer door ex-pupillen geuit, beweerde de vader van olympisch kampioen Sanne dat hij in 2007 zijn spartaanse regime verruild had voor een menselijke stijl. Dat verweer wordt door dit diepgravende onderzoek onderuit gehaald.

Contactverbod

Voor de KNGU verandert dat niets, verklaarden directeur Marieke van der Plas en technisch directeur Mark Meijer woensdag. Er loopt al langer een zogeheten ordemaatregel tegen Wevers, die het hem verbiedt om met leden en oud-leden van de turnbond contact te hebben, met uitzondering van de vrouwen van Team NL. Zolang het Instituut Sportrechtspraak, dat meldingen tegen Wevers onderzoekt, geen acuut gevaar ziet voor de topturnsters en zolang die zelf aangeven met hem te willen trainen, is hij wat het bestuur betreft welkom in de turnzaal van de Nederlandse selectie.

Na de stortvloed aan gemelde misstanden in de zomer heeft de KNGU gekozen voor een ‘driesporenaanpak’. Puntsgewijs worden die aangeduid als: (na)zorg slachtoffers, onderste steen boven en het olympisch traject. Zo probeert de bond het programma van de huidige topturnsters zoveel mogelijk afzijdig te houden van de oud-turnsters met hun leed en de onderzoeken naar misstanden. Van der Plas beantwoordt enkel vragen over spoor één en twee, collega Meijer alleen over spoor drie. Maar het zijn geen los van elkaar staande sporen.

Een maand voor de invoering van de driesporenaanpak, eind juli, verklaarde Meijer zelf bij het stopzetten van het topsportprogramma voor de vrouwen: “In het belang van de sport en voor de geloofwaardigheid van het turnen was dit noodzakelijk”. Daarmee aangevend hoe verweven heden en verleden zijn, mede omdat een aantal van de beschuldigde trainers ook trainer is van de huidige toppers.

Pijnlijke keuzes

Sinds begin september het topsportprogramma toch weer hervat werd, onder grote druk van de atleten, balanceert het bondsbestuur tussen enerzijds erkenning geven aan de slachtoffers en anderzijds de leden van Team NL hun olymische droom gunnen. Een gemakkelijke opgave is dat allerminst. Maar wordt het niet tijd, ook gezien de onthullingen van afgelopen weekend, om toe te geven dat pijnlijke keuzes nodig zijn om daadwerkelijk een cultuurverandering te bewerkstelligen? Een cultuurverandering die in het belang is van de bijna 200.000 leden van de KNGU.

Van der Plas verklaart haar afwachtende houding door keer op keer te wijzen op het wetenschappelijke onderzoek dat momenteel wordt uitgevoerd. Die resultaten laten nog maanden op zich wachten. Ondertussen ligt het huidige bestuur onder een vergrootglas, niet alleen door de ernst en omvang van de misstanden in de turnsport, maar ook door wat voorgangers keer op keer hebben nagelaten: actie ondernemen na signalen van grensoverschrijdend gedrag.

Op de digitale persconferentie van woensdag kwamen hoopgevende initiatieven van de bestuurders ter sprake, zoals de webinars die voor clubcoaches plaatsvinden over grensoverschrijdend gedrag. Maar ook beslissingen die op z’n minst verbazing wekken. Het centrale programma van Team NL vertrekt binnenkort uit Nijmegen, terwijl bij aanvang was benadrukt hoe geschikt die plaats was vanwege het neutrale karakter. Heerenveen wordt de nieuwe plek, uitgerekend de plaats waar Wevers jarenlang trainde.

Geen onafhankelijke waarnemer

Ook opmerkelijk is het feit dat de twee minderjarige turnsters van Team NL, die bij hun eigen club in Almelo mochten blijven trainen, nog altijd hun uren in de sporthal doorbrengen met een vroeger zwaar bekritiseerde coach zonder een onafhankelijk waarnemer erbij – iets dat wel is ingevoerd bij de volwassenen in Nijmegen. “Wij zijn in gesprek met Almelo”, zegt Meijer.

Het illustreert de onmogelijke balanceeract en het lastige speelveld van de leiding van de KNGU. Maar daar hebben de slachtoffers van de misstanden geen boodschap aan. Die eisen nou eindelijk eens een bestuur dat daadkrachtig optreedt.

Lees ook:

De Kamer buigt zich over misstanden in het turnen. ‘Is dit de prijs voor die ene gouden medaille?’

De Tweede Kamer wilde zich laten bijpraten over de misstanden in de turnsport, die deze zomer naar buiten kwamen. ‘Ik heb het over kindermishandeling, want dat is wat turnen is.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden