Bondscoach Max Caldas juicht bij de 0-4 tijdens  de troostfinale mannen om de derde plaats, Duitsland-Nederland (0-4).

Analyse

Crisis bij Oranje? Hockey-coach Caldas wil er niks van weten

Bondscoach Max Caldas juicht bij de 0-4 tijdens de troostfinale mannen om de derde plaats, Duitsland-Nederland (0-4). Beeld ANP

Met een ingetogen ereronde namen de Nederlandse hockeyers zaterdagavond afscheid van het EK in Antwerpen, waar ten koste van Duitsland (4-0) de bronzen medaille werd veiliggesteld.

Voor die bescheiden houding viel veel te zeggen. Oranje verspeelde op het Wilrijkse Plein in Antwerpen de Europese titel aan België, dat in de eindstrijd veel te sterk bleek voor Spanje (5-0). De winnaar van het EK plaatst zich automatisch voor de Olympische Spelen, volgend jaar in Tokio.

Vooral de manier waarop het elftal van bondscoach Caldas donderdagavond werd onttroond als titelhouder – na een pijnlijke 4-3 nederlaag in de halve finale tegen Spanje – beklijfde. Het verlies, na een 4-0 achterstand (!), riep herinneringen op aan de Olympische Spelen van Rio de Janeiro in 2016, waar Nederland ook uit elkaar viel en uiteindelijk genoegen moest nemen met een vierde plek. Dat nooit meer, besloot Caldas. Hij werkte aan een cultuuromslag bij Oranje, wat volgde op het omver trappen van ‘heilige huisjes’.

“We kunnen ons niet gaan gedragen alsof we de beste zijn, want dat zijn we dus niet”, zei Caldas erover in deze krant. De tijd dat Nederland goud won op het WK of de Olympische Spelen, respectievelijk in 1998 en 2000, ligt ver achter Oranje, hoewel de hockeyers er vorig jaar nog dichtbij waren op het WK in India.

Hebben de spelers nu een meer gepaste, nederige houding? Dat valt te betwisten. Aanvoerder Van Ass verraadde zich in de rust tegen Spanje, toen Oranje al tegen een 2-0-achterstand aankeek. “Als we het tempo opvoeren, dan tikken we ze helemaal weg”, zei Van Ass in het bijzijn van een camera. Was het hoogmoed? Zelfoverschatting? “Het is simplistisch, te Hollands”, vond Caldas. “Die wedstrijd vroeg om een andere aanpak van ons. We moeten leren herkennen: oké, dit gaat niet goed zo, dus mouwen opstropen, in je handen spuwen en gáán.”

Maar crisis bij Oranje? Caldas wilde er niet van weten. “Processen zijn nooit rechtlijnig”, pareerde hij. “En je hebt ook te maken met een tegenstander, Spanje, waar alles lukte die dag. Er is sprake van een crisis wanneer dingen over een langere periode – maanden, jaren – blijven gebeuren. Dan heb je een probleem. Dit is één moment.”

Toch vallen er kanttekeningen te plaatsen bij de keuzes van Caldas. Een krachtpatser als Wortelboer (Bloemendaal), die op het laatste moment afviel, had niet misstaan om de spierballen te tonen waar Oranje tegen Spanje naarstig naar smachtte.

Daarnaast is het de vraag of zijn twee keepers, Blaak en Van der Ven, erbij gebaat zijn om elk kwart te moeten rouleren. Een vaste keeper is gewenst, zowel voor de spelers als voor het vertrouwen van de eerste goalie.

Tenslotte was er de afwezigheid van Kemperman en Verga. Omdat zij in de winter voor de lucratieve Maleisische competitie kozen, kwamen zij niet voor in Caldas’ plannen voor de Pro League, maar ze werden dus ook gepasseerd voor het EK. “De discussie is alleen extern”, beweerde Caldas. “Die jongens worden straks ook weer opgeroepen, want ze zijn goed genoeg voor het Nederlands elftal. Alleen, nu niet, vond ik. Ik heb gekozen voor de beste spelers.”

Ook bij Van der Weerden, een van de drie aanvoerders bij Oranje, beklijfde na het EK de ineenstorting tegen Spanje. Hij zag het totaal niet aankomen. “Dit was te slecht voor een incident”, stelde de strafcornerspecialist, die zaterdag doel trof tegen de Duitsers. “Je kunt een keer slecht zijn en als ploeg een slechte dag hebben, maar als het groepsbreed is, dan moet je kijken hoe dat kan en waar dat vandaan komt.” Een voorschot op die evaluatie wilde Van der Weerden echter niet nemen.

Wat er moet gebeuren om zicht op olympisch goud te behouden? Caldas trok al aan verschillende touwtjes. Hij trapte ‘heilige huisjes’ omver, worstelde met het leiderschap binnen zijn elftal en werkte aan de onderlinge verbinding tussen zijn spelers, die zichzelf moesten kunnen zijn. Wat dit keer het huiswerk wordt? “Het gaat erom dat we momenten in een wedstrijd herkennen en weten wat er gevraagd wordt, en dat moeten we uitvoeren op hoog niveau. Dát moet beter bij ons.” Het is de vraag of zijn spelers, die mentaal kwetsbaar zijn gebleken, overeind blijven als de storm vroeg of laat weer opsteekt.

Oranje dient in ieder geval een snelle leerling te zijn. Want eind oktober wachten de beslissende play-offs tegen een nog onbekend land (Oostenrijk, Pakistan of China), waar kwalificatie voor de Olympische Spelen op het spel staat.

Lees ook: 
Hockeyers lopen EK-finale mis na afstraffing

De Nederlandse hockeyers hebben de Europese titel niet weten te prolongeren. Oranje gaf in de halve eindstrijd tegen Spanje totaal niet thuis en leed een pijnlijke maar dikverdiende nederlaag (3-4).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden