Lege tribune tijdens Willem II - Feyenoord, oktober 2020.

Financiën eredivisie

Corona zou dramatische gevolgen hebben, maar het vermogen van eredivisieclubs is juist gegroeid

Lege tribune tijdens Willem II - Feyenoord, oktober 2020.Beeld ANP

De coronacrisis heeft opvallend weinig impact op de financiële staat van de voetbalclubs uit de eredivisie. Afgelopen seizoen groeide zelfs het totale eigen vermogen.

Dramatische gevolgen werden voorspeld. Vorig jaar werden de competities in het betaalde voetbal in maart vanwege de coronapandemie afgebroken en dit seizoen wordt al sinds oktober in lege stadions gespeeld. Maar ondanks een flink gedaalde omzet heeft dat voor de eredivisie geen grote financiële gevolgen.

Het gezamenlijk eigen vermogen van de eredivisieclubs is afgelopen seizoen zelfs gegroeid: van 350 naar 408 miljoen euro. Bij vijftien van de achttien clubs steeg het eigen vermogen in de jaargang 2019/2020. Het geschatte gezamenlijke verlies voor dit seizoen – ongeveer 50 miljoen euro – wordt naar verwachting deze zomer gecompenseerd door de verkoop van spelers. Het is in de eredivisie gebruikelijk dat met transferopbrengsten dit soort verliezen worden goedgemaakt. Het eigen vermogen van de clubs zal grotendeels op peil blijven.

Dat zijn de conclusies van sport-economisch onderzoek dat de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (Han) donderdag publiceert. In de ‘Financiële ranglijst eredivisie’ worden alle cijfers op een rij gezet. “De sector staat er even goed of even slecht voor als vóór corona”, zegt onderzoeker Job Gulikers van de Han. Door massaal gebruik te maken van de NOW-regeling voor bedrijven die omzetverlies hebben door corona, is de situatie op een uitzondering na niet alarmerend. Alleen ADO Den Haag en Fortuna Sittard springen er uit met een relatief flink negatief eigen vermogen.

Extra steun niet nodig

Afgelopen zomer sloegen de clubs en de KNVB nog alarm bij de rijksoverheid in Den Haag over de ingrijpende financiële consequenties van lege stadions en het wegvallen van andere inkomsten. Toenmalig sportminister Martin van Rijn weigerde echter extra geld vrij te maken voor een sectorspecifiek steunpakket. “Achteraf kun je concluderen dat dat terecht was. Die steun was niet nodig”, zegt Gulikers.

“In het deltaplan van de KNVB werd gesproken van een omzetdaling voor het betaalde voetbal van 331 miljoen euro met dit seizoen erbij. Zo heet is de soep dus niet gegeten. De NOW heeft veel goedgemaakt en daarbij zijn sponsors en supporters heel loyaal gebleven. Ze vorderen hun bijdragen voor business seats en seizoenkaarten niet terug, waardoor de schade nogal is meegevallen.”

Elf van de achttien clubs sloten het vorige, afgebroken seizoen af met een positief resultaat. Dit komt vooral doordat zij meer verdienden aan transfers dan ze eraan uitgaven, een gebruikelijk verdienmodel in de eredivisie. Over 2019/2020 werd zelfs meer aan transfers verdiend dan het seizoen ervoor (82 miljoen versus 68 miljoen euro). Zonder die transfers zouden de clubs samen 50 miljoen verlies hebben gedraaid.

Hetzelfde resultaat wordt door de Han-onderzoekers over dit lopende seizoen verwacht. De omzet daalt weliswaar met ruim 30 procent naar ruim 300 miljoen euro, maar omdat er met weinig of geen publiek is gespeeld zijn de kosten ook aanzienlijk lager. Ook werd er een collectief loonoffer gebracht. Van het te verwachten tekort van ongeveer 100 miljoen euro wordt dit seizoen de helft gecompenseerd vanuit de NOW. De resterende 50 miljoen zal – minimaal – opnieuw uit de verkoop van spelers worden gehaald, zo is de prognose.

Klik op onderstaande foto om hem te vergroten.

null Beeld TvD
Beeld TvD
null Beeld TvD
Beeld TvD

Transfermarkt blijft op peil

Want ook de bedragen op de transfermarkt zijn nauwelijks beïnvloed door de coronacrisis. Gulikers: “De vrees dat de markt zou instorten door corona is ongegrond gebleken.” Vorig seizoen zijn de verkoopbedragen weliswaar licht gedaald, maar de totale marktwaarde van alle eredivisiespelers ligt met ruim 1 miljard euro nog altijd hoger dan twee jaar geleden (988 miljoen euro). Vorig seizoen verdienden clubs als Ajax (32 miljoen netto), PSV (22 miljoen), Heerenveen (8 miljoen) maar ook AZ, Vitesse en Groningen aardig aan het verkopen van spelers.

Alleen Feyenoord gaf meer transfergeld uit dan er binnenkwam (-8,8 miljoen euro), wat de laatste jaren een gebruikelijk beeld is. Feyenoord is ook een van de weinige clubs waarbij het eigen vermogen wezenlijk daalde: van 26 naar 19 miljoen euro.

De clubs en hun belangenvereniging ECV gaven recent aan zich grote zorgen te maken over komend seizoen. Ze zijn onzeker of supporters en sponsors weer opnieuw bereid zijn te betalen voor een vipbox of een seizoenkaart. Om de binding met de achterban nog voor de zomer te versterken is het daarom volgens hen erg belangrijk dat eind april (23-25) bij één speelronde in de eredivisie (en ook eerste divisie) alle stadions weer gedeeltelijk gevuld mogen zijn met vooraf geteste fans. Het kabinet zette daarvoor dinsdag het licht op groen.

Aanvoerder Dusan Tadic, een van de grootverdieners bij Ajax. Links Sherel Floranus van Heerenveen.  Beeld Pro Shots / Stanley Gontha
Aanvoerder Dusan Tadic, een van de grootverdieners bij Ajax. Links Sherel Floranus van Heerenveen.Beeld Pro Shots / Stanley Gontha

Financiële kloof tussen Ajax en de rest groeit elk jaar

De aanstaande landskampioen Ajax is de eredivisie financieel ontgroeid, zo blijkt uit de analyse van de Han. Het eigen vermogen van de Amsterdamse club groeide het afgelopen seizoen naar 229 miljoen euro, mede door het verkopen van spelers als Donny van de Beek en Kasper Dolberg. De verkoop van Hakim Ziyech (voor 40 miljoen naar Chelsea) is nog niet eens in dat boekjaar meegenomen. Ajax neemt met een omzet van 162 miljoen 30 procent van de totaalomzet van de eredivisie voor zijn rekening. De personeelskosten liggen er bijna 2,5 keer zo hoog als bij Feyenoord en twee keer zo hoog als bij PSV.

Han-onderzoeker Job Gulikers: “Ajax bereikte in 2017 nog de Europa League-finale, maar werd het seizoen daarop vroeg uitgeschakeld in Europa. Toen besloot de club dat er structureel iets moest veranderen om blijvend bij de Europese top te gaan behoren. Daarvoor moesten de salarissen flink omhoog. Sindsdien is die post enorm gestegen. Van 39 miljoen naar 76 miljoen. En de financiële kloof wordt elk jaar groter.”

Ajax torent er in alle opzichten bovenuit, zo blijkt uit de cijfers van de Han. De marktwaarde van de spelers lag in 2020 op 336 miljoen euro, op een totaal voor de eredivisie van iets meer dan 1 miljard. Ajax had op 1 februari dit jaar via diverse kanalen op sociale media 12,7 miljoen volgers. Ter vergelijking: bij de naaste achtervolger PSV waren dat er 2 miljoen, bij Feyenoord 1,8 miljoen.

Ajax kijkt de laatste jaren niet voor niets nadrukkelijk over de grens. De club staat achter het lopende onderzoek naar de haalbaarheid van een BeNeLiga, een nieuwe competitie voor de topclubs van België en Nederland. Ook volgt Ajax de ontwikkelingen om de Champions League op te waarderen en het plan om een aparte Europese Super League te vormen, los van de nationale competitie, met grote interesse.

Gulikers ziet in de financiële dominantie van Ajax in Nederland op termijn een gevaar voor de eredivisie. “Ajax genereert elk jaar veel geld met de Champions League en kan daardoor betere spelers halen. Dat vertaalt zich in de resultaten op het veld. Dat zal op termijn de waarde van het product eredivisie doen dalen, want de competitie wordt steeds minder spannend. De neutrale toeschouwer zal afhaken. Je ziet die voorspelbaarheid nu al in de Champions League. KPMG voorspelt elk jaar op basis van de financiën welke clubs de poulefase overleven. Vorig jaar hadden ze vijftien van de zestien clubs goed (alleen Ajax niet, red.), het jaar ervoor alle zestien clubs.”

Lees ook:

Voetbalclubs blijven ondanks lege stadions nog wel even overeind, maar er zijn zorgen: ‘De nood is wel degelijk hoog’

De voetbalstadions blijven voorlopig leeg. Houden clubs het hoofd boven water? Ze vrezen vooral de naweeën. Tijd voor zelfreflectie, stelt sporteconoom Willem de Boer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden