InterviewTriatlete Kyra Meulenberg

Complete overgave: bij de Ironman is er geen ontkomen aan de pijn en vermoeidheid

Kyra Meulenberg tijdens een training voor de Iron Man in Utah. Beeld Thijs Bisschop
Kyra Meulenberg tijdens een training voor de Iron Man in Utah.Beeld Thijs Bisschop

De Nederlandse Kyra Meulenberg debuteert op de WK Ironman in Utah en pakt in haar leeftijdscategorie gelijk de wereldtitel in zo'n beetje de zwaarste sportdiscipline die er bestaat: “Als het makkelijk zou zijn, is het niet leuk.”

Esther Scholten

Ze doet het voor haar lol. Een kleine vier kilometer zwemmen, 180 kilometer fietsen en 42 kilometer hardlopen. Een marathon als toetje dus, van een wedstrijd in de hitte van Utah. Kyra Meulenberg lacht. “Dit is het wereldkampioenschap. Als het makkelijk zou zijn, is het niet leuk.”

De Ironman spreekt tot de verbeelding. Het is een race die ruwweg vier keer langer duurt dan de olympische triatlon. Wie is gemaakt van staal? Meulenberg is met haar 28 jaar relatief jong voor een duursporter. Ze werkt fulltime bij een verzekeringsmaatschappij en zoekt graag haar fysieke grenzen op.

Vorig jaar legde ze voor het eerst deze klassieke afstand af, op Mallorca. Na tien uur kwam ze toen over de finish, maar ze baalt er nog steeds van dat ze een kwartier verspeelde: omstanders dwongen haar een ambulance in, nadat ze spugend op het asfalt lag. Opgeven was echter geen optie. Met haar tijd kwalificeerde ze zich alsnog voor de mondiale titelstrijd, die afgelopen zaterdag vanwege corona niet op Hawaï plaatsvond maar in de Amerikaanse plaats St. George.

Volgens Rob Frambach, wedstrijddirecteur van de Nederlandse tak, is Ironman een beeldmerk geworden. Het is cult en vertegenwoordigt een levensstijl. “De heroïek en uitputting maken het tot een andere categorie dan gangbare sporten. Het vraagt een maandenlange complete overgave om het überhaupt te kunnen volbrengen.”

Kyra Meulenberg in Utah. Beeld Thijs Bisschop.
Kyra Meulenberg in Utah.Beeld Thijs Bisschop.

Maanden nodig voor herstel

In 1978 ontstond het wedstrijdconcept, toen drie Amerikaanse mariniers wilden weten wie de sterkste was. De een liep marathons, een ander trok dagelijks baantjes in de baai van Hawaï en de derde fietste over het eiland. Een combinatie van die drie sporten zou het antwoord geven. Inmiddels zijn er jaarlijks wereldwijd driehonderd krachtmetingen.

Het parcours in Utah is zwaar, weet Meulenberg. Het loopgedeelte kent een hoogteverschil van 400 meter en bij het wielrennen moet verticaal een afstand van 2200 meter worden afgelegd, met twee venijnige klimmetjes aan het eind. “Voor een Nederlandse is dat wel veel.”

Ze doet haar verhaal telefonisch, twee dagen voor de start. Wie weet hoe ze zich na de finish voelt? Of ze dan in staat is tot het voeren van een gesprek? Na Mallorca deed ze er een paar maanden over om fysiek te herstellen. Daar had ze de laatste drie kilometer strompelend afgelegd, nadat haar coach de medici had overtuigd dat het verantwoord was om door te lopen. Ze heeft daarvan geleerd, zegt ze. “Ik zal niet meer dezelfde fouten maken. Ik moet blijven wandelen en niet gaan liggen, om te voorkomen dat ik weer in een ziekenauto beland.”

Mindset is belangrijk bij de Ironman. Het is de kunst om je hoofd te trucen, zoals Meulenberg het omschrijft. Op moeilijke momenten graaft zij in haar geheugen naar ogenblikken dat ze zich wel goed voelde, en haalt vrolijke liedjes naar boven. Om zo de negatieve gedachten uit te bannen. Want de pijn komt, de vermoeidheid ook. Daar is geen ontkomen aan.

“Mijn coach zegt dat acht van de tien Ironmans niet gaan zoals gepland. Dat maakt je sterker. Door de omvang van de wedstrijd is niet alles te voorzien. Ook spelen externe factoren als het weer een rol.”

Het kán gezond

Deze zaterdag is het water koud (slechts 16 graden), de lucht droog en de temperatuur hoog - rond de 25 graden Celsius. Oververhitting van het lichaam is gevaarlijk, weet sportarts en inspanningsfysioloog Guido Vroemen. Daar zijn weleens atleten aan overleden. “Als de kerntemperatuur boven de 40 graden uitkomt, dan functioneert je brein minder goed. Rennen kan niet meer. Je kunt niet meer gecoördineerd lopen. Dan zie je deelnemers zwalken.”

Het lijf wordt tot het uiterste getest. Het zwemmen en wielrennen zijn niet zo zwaar, qua belasting voor spieren, pezen en aanhechtingen. Maar het lopen des te meer. Zeker als je al vermoeid aan de marathon begint. “Het beste is om heel lang met de rem erop te sporten. Dus makkelijk door het water glijden, comfortabel fietsen en zo lang mogelijk technisch verzorgd lopen. Dan kun je de schokken ook netjes opvangen en ontstaan er minder scheurtjes in banden en spieren. Eigenlijk begint de wedstrijd pas na 20 kilometer lopen”, vertelt hij.

Vroemen is de bondsarts van de Nederlandse Triathlon Bond, die de voorbije maanden met een crisis kampte na meldingen van fysiek en emotioneel grensoverschrijdend gedrag. “Er is veel gebeurd. Ik probeer me al jaren hard te maken voor gezonde sportbeoefening. Dit type belasting kan op een gezonde manier.”

Verstandig trainen en rust inbouwen, luidt zijn devies, voor beide disciplines. “Bij de olympische triatlon is de intensiteit hoger. Atleten zitten tegen de limiet aan van hun hart en longen. Bij de Ironman lopen de deelnemers nooit heel lang in het rood. Daar zit de uitputting meer bij de spieren. Het hele lichaam is aan het op raken. Daar kan de batterij ook echt leeg gaan. Dat risico is er bij de olympische variant niet; voor die lengte heeft iedere atleet sowieso wel genoeg energie om de finish te halen.”

De Ironman vraagt dus om een specifieke voorbereiding. “Een sporter verbrandt al snel meer dan zevenduizend kilocalorieën. Dat is een enorme hoeveelheid.” Trainingen zijn niet gericht om een hoge zuurstofopname te stimuleren, maar om het ‘systeem’ efficiënter te maken: het lichaam moet voor de energievoorziening vooral veel gebruik kunnen maken van vetverbranding. Want dan zijn er minder koolhydraten nodig en hoeft er minder voeding ingenomen te worden tijdens de race, wat de kans op overbelasting van het maagdarmstelsel vermindert.

Op Mallorca werd Meulenberg in één keer niet lekker, na de laatste drinkpost. In Utah blijkt het lopen ‘een groot feestje’. Een paar uur na de finish stuurt ze een app’je. “Iedereen leek zowat te wandelen en ik kon steady doorlopen.” Met een tijd van 10 uur, 39 minuten en 51 seconden wint ze in haar leeftijdscategorie (25-29 jaar) de wereldtitel.

Lees ook:

Jaap doet in z’n uppie een ironman. ‘Je zou kunnen zeggen dat de midlifecrisis is begonnen’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden