ProfielJeroen Otter

Coach Jeroen Otter is in het shorttrack de spil waar alles om draait, dat is ook een risico

Shorttrackster Suzanne Schulting valt na de gouden race van de aflossingsploeg in de armen van coach Jeroen Otter.  Beeld ANP
Shorttrackster Suzanne Schulting valt na de gouden race van de aflossingsploeg in de armen van coach Jeroen Otter.Beeld ANP

Coach Jeroen Otter, de man achter het shorttracksucces, is een vernieuwer en een filosoof. Het team staat áltijd voorop. Een portret.

Kick Hommes

De omhelzing was zondag meer dan flink tussen de vier vrouwen van de aflossingsploeg en bondscoach Jeroen Otter, die voor de gelegenheid op de boarding van de shorttrackzaal was geklommen. De gouden medaille op de aflossing was ook voor Otter een kroon op een carrière. “Hier heb ik sinds 1994 op moeten wachten.”

De 57-jarige Otter was in die periode coach bij de Amerikanen, kort nadat hij zelf was gestopt als succesvol shorttracker. Zijn pech was dat in zijn carrière de sport nog als demonstratiesport werd gezien. In 2010 kwam hij naar Nederland, om het programma vorm te geven waar nu de medailles uit voortkomen. De belangrijkste in zijn ogen, de relay, had hij nog niet. Tot zondag.

En dus volgde de vreugde, en tevens het besef dat alles waar hij jaren voor werkte ook tastbaar was geworden. Want als iemand weet hoe moeilijk het is om in het onvoorspelbare shorttrack de beste te worden, is het Otter wel.

Hij bedekte voor de buitenwereld betraande ogen

Een dag eerder had hij nog de tranen in de ogen gehad, toen de mannenploeg de finale misliep op twee duizendsten van een seconde. Hij trok zijn mondkapje iets verder op dan nodig was, voor de buitenwereld zijn betraande ogen bedekkend. Ook Otter, vaak de rust zelve, had het moeilijk met het heen en weer geslinger tussen dolle vreugde (goud voor Suzanne Schulting op de 1000 meter) en diepe teleurstelling.

Het was met de mannenploeg dat Otter na zijn aantreden in eerste instantie grootse plannen had. Met Sjinkie Knegt als ster. Maar in Sotsji in 2014 liep het mis in de finale, in Zuid-Korea vier jaar geleden werd de ploeg na een halve bocht onderuit geschaatst.

Daarna verliep het traject met de mannen moeizaam, zeker na het brandongeval van Sjinkie Knegt. In Peking reed de ploeg een zeer goede halve finale. Met nog één ronde te gaan lag De Laat op positie een. Het werd uiteindelijk positie drie. Uitgeschakeld. Weer geen medaille. Het deed pijn bij iedereen, ook bij Otter.

Boven alles staat het teamgevoel

Des te mooier was het dat Schulting, Selma Poutsma, Yara van Kerkhof en Xandra Velzeboer twee dagen later wel de titel pakten. Wat Otter het mooist vond, was dat ook de mannen daarna naar de kleedkamer stormden om zo hard te vieren dat het leek alsof zij ook hadden gewonnen.

Want boven alles staat voor Otter het teamgevoel. Altijd benadrukt hij het belang van samen. Topper of beginneling, ze hebben elkaar nodig om beter te worden. Het summum daarin is het bereiken van een automatisme. “Dat ze niet eens meer beseffen dat je elkaar moet ondersteunen, maar dat dat gewoon uit zichzelf gebeurt.” Een topatleet die alles wint is mooi maar: “Het is veel mooier om via die sporter vier tot zes anderen ook kans te laten maken op succes”.

Bondscoach Jeroen Otter tijdens een training van de shorttrackers in het Capital Indoor Stadium in Peking.  Beeld ANP
Bondscoach Jeroen Otter tijdens een training van de shorttrackers in het Capital Indoor Stadium in Peking.Beeld ANP

Praat met Otter en hij geeft uitgebreide antwoorden. Op die momenten kan hij bijna filosofisch klinken. Altijd staat hij aan. Hij kan nachtenlang malen over gebeurtenissen in de wedstrijden. Ook in bed, als de energie gedaald is. “Dan zit ik vaak in een schemergebied en voer ik de mooiste gesprekken met mezelf. Dan word ik wakker en denk ik; welk woord heb ik nu weer gebruikt? Dan ga ik het opzoeken en blijkt het nog te bestaan ook.”

De basis blijft wankel

Otter kan de filosoof zijn, maar ook de teammanager. Hij is de spil van de Nederlandse ploeg. En dus: als hij wegvalt, staat de hele sport in Nederland ook op losse schroeven, zij het dat ook de staf de laatste jaren wel is uitgebreid. Toch blijft de basis wankel.

Maar daar wordt nog niet over gesproken. Het gaat nog over innoveren, en uitvinden. Is er iets nieuws in het shorttrack? Grote kans dat het bij Otter vandaan komt. Koen Hakkenberg, teammanager, herinnert zich met een lach nog de ‘uitvinding’ van een militaire box vol schaatsijzers. “Er was een regel dat je nieuwe ijzers onder de schaatsen mocht doen. Ieder ander team sleepte die dingen met de hand mee. Wij hadden dankzij Jeroen en Kip (Carpenter, materiaalman, red.) meteen een box. Twee weken later hadden alle teams er zo een.”

Een jetpack, een bladblazer. Alles gebruikt Otter om te kijken of er winst behaald kan worden. Niet alles werkt. Geeft niet, er blijft altijd wel iets plakken. Op bijna al zijn spullen heeft hij ‘stimtoss’ geschreven: shorttrack is more than ordinary speed skating, shorttrack is meer dan gewoon schaatsen.

Otters magnum opus is volbracht, zondag op het ijs in Peking. Al zijn er nog genoeg dingen die beter kunnen. Die nacht ging hij weer met zichzelf in conclaaf. De gedachten stoppen immers nooit.

Lees ook:

Samen winnen als magnum opus: shorttracksters winnen aflossing

De shorttracksters wonnen zondag olympisch goud op de aflossing. Het is de mooiste afstand van allemaal. En dus is het ook de mooiste gouden medaille.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden