InterviewSarina Wiegman

‘Bondscoach van Engeland, dat is toch kicken voor gewoon een simpele Hagenees’

Sarina Wiegman (links) in gesprek met Beth Mead, een van haar topspeelsters. Beeld The FA via Getty Images
Sarina Wiegman (links) in gesprek met Beth Mead, een van haar topspeelsters.Beeld The FA via Getty Images

Sarina Wiegman geniet van haar job als coach van de Engelse voetbalvrouwen. ‘Iedereen praat hier echt op gelijk niveau met elkaar.’

Fred Buddenberg

Met een trotse blik laat Sarina Wiegman haar gevolg de Sir Bobby Charlton Pitch zien. Het veld op St. George’s Park, het nationaal voetbalcentrum van Engeland, is een replica van de Wembley-oppervlakte en ligt erbij als een zojuist schoon geborsteld biljartlaken. “Er zijn hier dagelijks 26 mensen fulltime met het groen bezig”, zegt Wiegman. Bij de eerste kennismaking met het veld stapte ze voorzichtig op het gras en nam ze uit bewondering een aantal foto’s. Alsof ze een toerist was en niet de nieuwe bondscoach van de Engelse voetbalvrouwen.

St. George’s Park, gebouwd in 2012 en 134 hectare groot, is het ‘Zeist’ van Engeland, maar alles vermenigvuldigd met een factor tien. Het complex ademt voetbal, rust en respect uit. De veertien buitenvelden zijn vernoemd naar legendarische Engelse oud-voetballers als Sir Alf Ramsey, Gordon Banks, David Beckham en Sir Bobby Charlton. Veld 1 draagt de naam van Kelly Smith, oud-speelster van onder meer Arsenal en de nationale ploeg en volgens Wiegman de beste nummer 10 die het Engelse vrouwenvoetbal heeft gekend.

Waar het sportcentrum van de KNVB verscholen ligt in de bossen van Zeist, daar is St. George’s Park een oase van openheid en groen, omringd door de glooiende heuvels van het graafschap Staffordshire. Wat opvalt is dat er maar één standbeeld is, dat van Arthur Wharton, in 1885 de eerste zwarte speler in het Engelse voetbal. Dat is anders dan in Zeist, waar ook Wiegman een plaats heeft gekregen in de beeldentuin. Wat niet is, kan nog komen? “Daag me uit”, zegt ze, “dat moet je wel verdienen.” Lachend: “Ik weet niet wie hier de vormgeving doet”.

Wiegman geeft aanwijzingen op een training. Beeld The FA via Getty Images
Wiegman geeft aanwijzingen op een training.Beeld The FA via Getty Images

Het is deze dinsdag, zestien dagen voor de start van het EK in Engeland, mediadag op St. George’s Park. In de Futsal Arena staan tientallen camera’s opgesteld waar de Engelse speelsters beurtelings hun praatje doen. Voor de schrijvende media zijn er witte hoekzitjes, waar speelsters om beurten aanschuiven. Aan een wand hangen zeven rood-blauwe vlaggen, met daarop in witte kapitale letters: ENGLAND. Honderd vertegenwoordigers van de media hebben zich voor de dag aangemeld. Sky Sports News, een 24 uurs-sportzender, verzorgt rechtstreekse beelden.

Een staf van 27 mensen

“Alles is hier groter”, zegt Wiegman (52) als ze op het balkon van het complex aan tafel zit met Nederlandse verslaggevers. “Het aantal speelsters waar je uit kunt kiezen is groter, de competitie is een van de beste van de wereld, media, marketing, commercie, noem maar op. Ik werk met een staf van 27 mensen, er werken hier hele teams op de marketingafdeling. Het is voor mij wat makkelijker om te overzien. Je kunt niet in detail van alles op de hoogte zijn. In Zeist zijn ook enorme stappen gemaakt. Het was daar leuk en goed werken, maar hier is het allemaal iets verder.”

Na het gewonnen EK van 2017 in eigen land en het zilveren WK van 2019 in Frankrijk voelde ze dat ze toe was aan een nieuw uitdaging. Amerika lonkte, maar ze koos voor Engeland. Een volgende stap voor Wiegman, die acht jaar geleden nog in de anonimiteit de vrouwen van ADO Den Haag coachte. “Als je daarover nadenkt is het wel grappig, ja. Ik ben ook maar gewoon een simpele Hagenees en dan loop je hier over het park. Ik ben nuchter, we hebben allemaal een vader en een moeder en we moeten allemaal naar de wc, maar dit is toch kicken.”

Wiegman deelt na een training handtekeningen uit. Beeld Action Images via Reuters
Wiegman deelt na een training handtekeningen uit.Beeld Action Images via Reuters

Wiegman wist al vroeg dat ze het coachvak in wilde, maar ze dacht er destijds geen moment aan dat ze ooit bondscoach van Engeland zou kunnen worden. Twijfels of ze haar nieuw job aan zou kunnen, heeft ze niet gehad. “Dat had ik voorheen wel, maar na de ervaringen van de afgelopen vijftien jaar ben ik daar overheen gegroeid. Je ontwikkelt zelf ook door. Ik weet goed wie ik zelf ben en ben me heel bewust van dingen, ook van mijn eigen functioneren. Hoe beter je zelf functioneert, hoe beter het team functioneert.”

Lovend over de nieuwe bondscoach

In haar werk als coach heeft Wiegman altijd gehamerd op het belang van een open communicatie. Iedereen leren kennen, kijken hoe de lijnen lopen, altijd in persoonlijke gesprekken. Wie je ook spreekt op de mediadag op St. George’s Park, iedereen is lovend over de openheid, de eerlijkheid en de menselijkheid van de nieuwe bondscoach. Kay Cossington, de technisch directeur van het vrouwenvoetbal, noemt haar ‘inspirerend’. Het respect voor elkaar is groot. Bij de oefenwedstrijd van eerder deze maand tegen België droegen de speelsters uit eigen beweging rouwbanden na het overlijden van de zuster van Wiegman.

In Zeist hield Wiegman bij de koffieautomaat af en toe een praatje met de toenmalige bondscoach Ronald Koeman. In St. George’s Park is het contact met de mannencoach Gareth Southgate veel intensiever. Er is vaak overleg en eens in de zoveel tijd worden er tijdens bijeenkomsten met de directie en de bondscoaches thema’s besproken: hoe staan we ervoor en wat is er nodig voor de volgende stap? En iedereen gunt elkaar het beste. Normaal is de Sir Bobby Charlton Pitch het domein van de mannen, met het aankomende EK krijgen de vrouwen van Wiegman voorrang.

“Nog niet zo lang geleden werden wij als vrouwen niet serieus genomen”, aldus Wiegman. “Ik ook niet. Ik was als assistent-trainer van Jong Sparta de eerste vrouwelijke coach bij een club uit het Nederlandse betaald voetbal. Er is daar toen welgeteld één journalist geweest. Er werd ook nooit wat aan je gevraagd. Nu maak ik voor het eerst mee dat er gevraagd wordt: hoe heb je het daar en daar gedaan? Hier praat iedereen echt op gelijk niveau met elkaar. Ik vind het geweldig dat we nu in zo’n fase zitten.”

Wiegman bij het logo van de Engelse voetbalbond. Beeld The FA via Getty Images
Wiegman bij het logo van de Engelse voetbalbond.Beeld The FA via Getty Images

Aanpassen aan andere cultuur

Een persoonlijke uitdaging voor Wiegman was dat ze zich moest aanpassen in een wereld met andere mensen uit een andere cultuur. “In Nederland was alles zo vertrouwd”, zegt ze terwijl op de achtergrond cameramensen en verslaggevers hun posities innemen voor een volgend interview. “Ik wist alles van de speelsters, ik had hun hele ontwikkeling meegemaakt. Hier kende ik de achtergronden niet. Er zijn bijvoorbeeld speelsters uit het noorden van Engeland, die met elkaar zijn opgegroeid in de jeugd. In het begin kon ik die verbindingen niet leggen. Nu geeft het mij inzicht hoe de relaties en verhoudingen binnen het team zijn.”

Op het komende EK, met op 6 juli op Old Trafford de openingswedstrijd tussen Engeland en Oostenrijk, is Wiegman voor de tweede keer op rij de bondscoach van het thuisland. De situatie van destijds in Nederland is volgens haar niet te vergelijken met de huidige situatie in Engeland. “Het vertrekpunt is nu anders. In Nederland was het een enorme kans om het vrouwenvoetbal echt op de kaart te zetten. Engeland zit op dit moment in een heel andere fase, de ontwikkeling van het voetbal hier is op een ander niveau. Maar uiteindelijk gaat het om hetzelfde: je wilt top presteren.”

“Bij de clubs is het hier een stuk professioneler”, besluit Wiegman. “Alle speelsters zijn fullprofs en zover is Nederland nog niet. Hier heb je echt de mogelijkheid profvoetballer te zijn en daarmee je leven in te richten. In Nederland had je zelfs speelsters in de nationale ploeg die nog deeltijd werkten. Dat is hier absoluut niet zo en daardoor is het niveau hoger. Voor het EK zijn we van 28 speelsters teruggegaan naar 23, maar de speelsters die zijn afgevallen kunnen zo meedraaien. Zij hebben hetzelfde niveau als de anderen.”

De dag wordt besloten met een rondleiding van Wiegman, die begint bij de Sir Bobby Charlton Pitch en die via de kleedkamer en het krachthonk eindigt in haar kantoor, pal naast dat van Southgate. In het kantoor hangt een enorm videoscherm en de centrale tafel heeft een voetbalveld als afbeelding. Ze wordt door de cameramensen gevraagd de ruimte te verlaten en de deur achter zich te sluiten, als slotscène. Wiegman is blij dat er niet meer wordt gevraagd van haar kwaliteiten als actrice, maar ze is zichtbaar trots op de wereld waarin ze zich bevindt. Je ziet haar denken: en dat voor een gewone simpele Hagenees.

Lees ook:
Sari van Veenendaal: Opleiding van keepsters in Nederland blijft achter

Sari van Veenendaal is de onbetwiste nummer een in het doel van de Oranje-voetbalvrouwen. Is zij zo goedof ontbreekt het aan concurrentie?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden