AnalyseVoetbal

Bondscoach gezocht: een inschikkelijk schaap met vijf poten

Marten de Roon en Virgil van Dijk tijdens de training van Oranje. Volgens De Roon heeft de spelersgroep geen enkele naam genoemd voor de positie van nieuwe bondscoach.Beeld BSR Agency

Door advies in te winnen van de Oranje-spelers is de zoektocht naar een nieuwe bondscoach complex geworden. Enige diplomatieke lenigheid lijkt vereist.

Uit de tombola vol mogelijke kandidaten voor de opvolging van Ronald Koeman rolde afgelopen weekend alweer een nieuwe naam: Henk ten Cate. Volgens Kees Jansma, voormalig perschef van Oranje, zou de spelersraad van het Nederlands elftal de naam van Ten Cate in een gesprek met de directie van de KNVB hebben genoemd. Ten Cate reageerde dat hij dat ‘eervol’ vond. Zo gaat het namenspelletje rond de vacature van bondscoach vrolijk door. De namen van Frank de Boer, Louis van Gaal en Frank Rijkaard duiken ook steeds op. Voor wat het waard is.  

“Laat ze maar komen die namen, prima”, glimlachte interim-bondscoach Dwight Lodeweges zondag in Zeist. Daar liet Marten de Roon er geen misverstand over bestaan. De spelers lezen het ook allemaal in kranten en op sites maar ze hebben, in tegenstelling dus tot wat wordt beweerd, ‘geen enkele naam’ genoemd in het gesprek met de directie.

Boosheid, verdeeldheid en een mislukt WK

Dat lijkt ook niet meer dan verstandig. Op basis waarvan zouden de internationals, slechts beperkt bekend met de kwaliteiten van veel trainers, mogen bepalen wie hen moet gaan leiden naar het EK, en misschien ook wel naar het WK van 2022? Ooit ging een dergelijke inspraak faliekant mis bij Oranje. In de aanloop naar het WK van 1990 wilde een meerderheid Johan Cruijff als opvolger van Thijs Libregts, maar de bond koos voor Leo Beenhakker. Het leidde tot boosheid, verdeeldheid en een mislukt WK.

Zo ver is het nu niet gekomen. Niettemin heeft de directie betaald voetbal de internationals wel om hun mening gevraagd, waarbij is aangegeven dat die stem zal meewegen bij de keuze. Dat heeft de speelruimte van de bond op voorhand beperkt en de zoektocht onnodig complexer gemaakt.

De spelers willen een soort tweede Koeman die ‘dezelfde koers’ blijft varen. Ook willen ze verder met de gewaardeerde assistenten Lodeweges en (keeperstrainer) Patrick Lodewijks. Nog een wens van de spelers: vrijheden behouden, maar de coach moet wel boven de groep staan. De Roon zei zondag ook dat een trainer wat hem betreft ‘een duidelijke visie’ moet hebben. Kortom, de KNVB moet een inschikkelijk schaap met vijf poten zien te vinden.

Als de bond de wensen van de spelers honoreert zal de nieuwe bondscoach op voorhand concessies moeten doen. Hij zal verder moeten met de staf van Koeman. Normaal stelt een nieuwe coach die zelf samen, met mensen die hij vertrouwt en die zijn filosofie delen.

Is een combinatie Ten Cate en ­Lodeweges dan niet logisch? Ooit speelden ze samen bij Edmonton Drillers en in 1990 was Lodeweges een jaartje assistent van Ten Cate bij Go Ahead Eagles. “Dat is zo lang geleden”, zei de interim-bondscoach. “Ik heb Henk al een poos niet meer gezien. Het is ook niet zo dat ik hem ken als mijn broekzak.”

Niet de verdenking van schijninspraak

Een keuze voor de werkloze Ten Cate (65) zou van pragmatisme getuigen. Men moet nu wel iets met de adviezen van de spelers, om achteraf niet de verdenking van schijninspraak te krijgen. De directie had ook gewoon uit kunnen gaan van de eigen visie op de toekomst van dit Oranje. Niet voor niets zit met Nico-Jan Hoogma een man met voetbalachtergrond in de directie. De consultatie van de werkvloer mag begrijpelijk zijn, daar komen meestal geen wensen tot vernieuwing of veranderingen uit voort.

Is dat nodig? Misschien niet. Intern is de chemie en de onderlinge tevredenheid groot. De spelers koesteren die cultuur en zitten niet te wachten op een nieuwe baas die vanuit een andere voetbalfilosofie heilige huisjes ter discussies stelt. Ook de speelwijze willen de spelers voortzetten. Lodeweges memoreerde zondag nog hoe Koeman na zijn aantreden zocht naar de ideale formatie. Zo verliep de tactiek met vijf verdedigers tegen Italië in 2018 niet goed, wat volgens Lodeweges ‘een keerpunt’ was. Zo kwam Koeman al zoekende tot het best denkbare systeem met bijbehorende spelers. Een nieuwe bondscoach zou ook genoeg ruimte moeten krijgen om te kunnen sleutelen. 

Een heldere hiërarchie

Nu lijken rigoureuze ingrepen voorlopig niet noodzakelijk. Het klimaat in de selectie is goed, de prestatiecurve ook. Van de 23 spelers in de huidige groep spelen er vijftien in een van de vijf Europese topcompetities. Diverse spelers pakten met hun club prijzen. Onderling is sprake van een heldere hiërarchie. Aanvoerder Virgil van Dijk is de onbetwistbare dirigent, verbaal en non-verbaal, zo bleek ook vrijdagavond tegen Polen (1-0 winst). In de Johan Cruijff Arena galmde zijn stem regelmatig tegen de lege tribunes op. Voorin heeft Memphis Depay de rol van aanvalsleider. Gegeven de omstandigheden speelde Oranje goed in dat duel, maar kansen creëren lukte moeizaam tegen de stug verdedigende Polen. Het spel had weinig ‘diepte’ en over de zijkanten kon Nederland weinig gevaar stichten.

Het zijn dit soort verbeterpunten waar Oranje maandagavond tegen Italië en straks onder een nieuwe leiding verder aan zal moeten werken. Eén ding is duidelijk: die nieuwe bondscoach zal enige diplomatieke lenigheid moeten hebben om met alle geuite wensen en verlangens rekening te houden, maar toch ook een eigen stempel te drukken teneinde dit veelbelovende Oranje de stap naar een hoger plan te laten zetten.

Lodeweges: Interessante pot tegen Italië

Denzel Dumfries is maandag weer inzetbaar bij het Nederlands elftal. Dat speelt de tweede wedstrijd in de Nations League tegen Italië. Net als vrijdag tegen Polen (1-0 winst door een doelpunt van Steven Bergwijn) is er geen publiek welkom in de Johan Cruijff ­Arena. Dumfries ontbrak tegen Polen omdat hij vorige week vader werd.

De interim-bondscoach vindt dat Oranje tegen Polen ‘best aardig’ speelde. “Polen heeft een goeie ploeg, maar speelde extreem verdedigend. Het was moeilijk om erdoorheen te komen. Tegen Italië verwacht ik een meer open wedstrijd. Zij spelen een beetje hetzelfde als wij. Het wordt een interessante pot.” Italië begon in de poule voor de Nations League vrijdag met een gelijkspel tegen Bosnië (1-1). 

Lees ook: 

Oranje in onwerkelijke setting langs Polen

Op de avond dat het Nederlands elftal de nieuwe werkelijkheid betrad, eentje zonder de vertrokken bondscoach Koeman, voldeed het Nederlands elftal aan de voornaamste opdracht: Oranje won het eerste duel in de groepsfase van de Nations League tegen Polen (1-0).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden