VoetbalOranje

Bondscoach De Boer zag zelf misstanden tijdens zijn ‘voetbalvakantie’ in Qatar

Bondscoach Frank de Boer tijdens een persconferentie in Zeist.  Beeld ANP
Bondscoach Frank de Boer tijdens een persconferentie in Zeist.Beeld ANP

Bondscoach Frank de Boer had in Qatar een werkster die door haar baas werd geslagen en zag de slechte werkomstandigheden. ‘Laten we hopen dat de sport daar verandering in kan brengen.’

Geen oproep aan de Fifa. Geen initiatief om samen met andere topvoetballers in de wereld een campagne voor naleving van de mensenrechten in Qatar op te zetten. Ook geen plan om bijvoorbeeld een fonds in te stellen dat nabestaanden van slachtoffers bij de bouw van stadions voor het WK zou compenseren. Wie dinsdag op een persconferentie op de KNVB Campus in Zeist concrete actie of klare taal van bondscoach Frank de Boer en aanvoerder Georginio Wijnaldum had verwacht, over het omstreden toernooi van eind volgend jaar, kwam bedrogen uit.

Het duo achter de tafel had zich, in overleg met de leiding van de KNVB, gerealiseerd dat er wel íets gezegd moest worden over Qatar, en de oplopende discussie of Oranje daar wel heen moet. Het land schendt mensenrechten en veel arbeidsmigranten die stadions en andere voorzieningen bouwden zijn overleden. Nu begint de kwalificatie voor dat WK. De Boer: “We weten allemaal wat daar gebeurd is en misschien nog steeds gaande is. Als we ons kwalificeren moeten we, zoals Human Rights Watch en Amnesty International ook vinden, proberen de aandacht te vestigen op de situatie en de leefomstandigheden van de werknemers daar. Dat is een beter idee dan een boycot om zaken te veranderen.”

Niet verdiept

De Boer vertelde eerst dat hij zich destijds, toen hij in Qatar woonde, niet zo had verdiept in wat er allemaal speelde in het rijke oliestaatje. Tussen 2004 en 2006 sleet hij er zijn nadagen als voetballer, samen met broer Ronald, en beschouwde dat vooral als ‘een betaalde voetbalvakantie’. “Ik ging er ook heen omdat Guardiola, Batistuta en Effenberg daar ook speelden.”

Hij zag ook toen al dingen waar hij zijn vraagtekens bij zette. Ook De Boer moest als werknemer zijn paspoort inleveren, zodat hij het land niet uit kon. Om die reden noemen mensenrechtenorganisaties het Qatarese systeem voor de arbeidsmigranten uit arme landen in Azië en Afrika moderne slavernij. “Ik was ook een soort gevangene, maar dan natuurlijk in heel ander perspectief dan de mensen in de bouw of werksters.”

“We hadden thuis een Indonesische werkster. Die werkte voor een sponsor, haar eigenaar, een Qatarees, en die was niet gemakkelijk voor die vrouw. Hij had haar echt in zijn macht. Dat kregen we pas het laatste half jaar door. Dan zie je wel hoe scheef het daar zit. Ze kreeg haar paspoort terug, maar wel met een paar blauwe ogen. Die arbeiders verdienen meer dan in hun eigen land, maar zo hoort het niet te zijn.” De Boer zag ook hoe het met de veiligheid voor arbeiders bij bouwwerken was gesteld. “Je zag mensen bijna balanceren op tien hoog, zonder vangnet. Officieel mag je er bij vijftig graden niet meer werken, maar volgens het nieuws was het altijd 49,5 graad.”

Ambassadeur

Desondanks was broer Ronald in 2010 ambassadeur van Qatar dat dankzij corruptie het WK zou hebben verkregen. “Je wist natuurlijk niet wat verder allemaal gebeurde. Dat lees je nu wel”, zei de bondscoach. Ook bij Wijnaldum leefde het thema tot voor kort amper. “Veel mensen waren zich niet bewust van de situatie in Qatar”, zei de middenvelder van Liverpool. Pas toen hij met zijn club het WK voor clubteams eind 2019 in Qatar moest spelen, hoorde Wijnaldum ‘verhalen’. “Als je je er niet bewust van bent, is het heel moeilijk om statements te maken.”

Juist voetballers van wereldfaam kunnen veel invloed hebben maar tot dusver spreken ze zich amper uit, constateerde Ruud Bosgraaf van Amnesty International Nederland na de persconferentie. Hij noemde de verklaringen van De Boer en Wijnaldum ‘halfslachtig’. “Het zou goed zijn als ze meer doen – via sociale media hebben ze een groot bereik – en eisen dat mensen daar netjes worden behandeld. Uitspraken van topvoetballers zouden echt invloed hebben.”

De Boer: “Dat het nog steeds niet goed gaat in Qatar lezen we, dat weten we. Laten we hopen dat de sport daar verandering in kan brengen.” Wijnaldum werd boos tegen een verslaggever die de vergelijking had getrokken met diens ferme standpunt tegen racisme eind 2019. “Begrijp je wel wat je doet eigenlijk?’, vroeg Wijnaldum. “Het racismeverhaal vergelijken met Qatar. Eigenlijk zeg je dat als iemand zich racistisch uit, je dan niet voor jezelf op mag komen. Want je gaat wel voetballen in Qatar… Dat is heel fout. Nu zeg je eigenlijk dat als je racistisch bejegend wordt, je niet voor jezelf mag opkomen.”

‘Weghorst was mijn moeilijkste beslissing’

Oranje vloog dinsdagavond naar Istanboel waar het woensdagavond (18.00 uur Nederlandse tijd) de eerste kwalificatiewedstrijd voor het WK in Qatar speelt tegen Turkije. Zaterdag volgt Letland in Amsterdam, dinsdag de uitwedstrijd tegen Gibraltar. Spits Wout Weghorst, succesvol bij VfL Wolfsburg, werd voor deze periode niet geselecteerd, Luuk de Jong (Sevilla) wel. Voor bondscoach Frank de Boer was dat ‘verreweg de moeilijkste beslissing’, zei hij dinsdag in Zeist. “Wout heeft het fantastisch gedaan, maar Luuk bij het Nederlands elftal ook. Ik heb Wout gebeld. Hij was zeker niet blij, maar zei dat hij op dezelfde manier door wil gaan om het mij zo lastig mogelijk te maken. Luuk en Wout zijn dezelfde types, de andere aanvallers zijn multifunctioneel. Ik heb gekozen voor Luuk.”

Lees ook:

KNVB-baas Gijs de Jong: ‘Ik geloof echt dat het WK Qatar gaat veranderen’

Gijs de Jong, secretaris-generaal van de KNVB, verwonderde zich over uitspraken politici over een boycot van Qatar. ‘Als we het dan zo erg vinden, laten we het dan met z’n allen aanpakken.’

Comité Cancel Qatar 2022 lanceert hashtag #Nietbeschikbaar om KNVB op te roepen het WK te mijden’

De roep om een boycot van het WK voetbal in Qatar klinkt steeds luider. Een nieuwe actie moet ook de KNVB tot inzicht laten komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden