Black Lives Matter

Black Lives Matter zorgt voor iets ongekends in de sport: Amerikaanse sporthelden weigeren in actie te komen

De basketbalvloer in de NBA-playoffs blijft leeg vanwege een staking van de spelers uit protest tegen racisme en grof politiegeweld in Amerika.  Beeld EPA
De basketbalvloer in de NBA-playoffs blijft leeg vanwege een staking van de spelers uit protest tegen racisme en grof politiegeweld in Amerika.Beeld EPA

Op initiatief van stakende sporters zijn Amerikaanse sportcompetities en evenementen stilgevallen. In de geschiedenis is dit ongekend: de sporters eisen sociale veranderingen.

Het begon woensdag met het team de Milwaukee Bucks. De basketballers weigerden om uit hun kleedkamer te komen om hun wedstrijd in de play-offs van de Amerikaanse profcompetitie NBA te spelen. In een verklaring richtten ze zich vervolgens op de politiek en wetshandhavers in hun eigen staat Wisconsin. De basketballers eisten ‘zinvolle maatregelen’ tegen het politiegeweld en hervorming van het strafrecht. Het team verklaarde zich solidair met de protesten tegen raciale ongelijkheid en politiegeweld, momenteel in Kenosha, Wisconsin, na het neerschieten van de zwarte Jacob Blake.

De staking verspreidde zich daarna als een olievlek door de hele Amerikaanse sport. Ook de andere wedstrijden in de NBA werden ook afgelast. Na de weigering van honkbalteam The Brewers, ook uit Milwaukee, om te spelen ging ook hun competitie (MLB) op pauze. Ook het profvrouwenbasketbal viel stil en ook het voetbal in de MLS liep vertraging op. De trainingsvelden van vier grote profclubs in het American football bleven donderdag leeg omdat de spelers zich aansloten bij de boycot.

De Japanse tennisster Naomi Osaka weigerde donderdag haar halve finale van het toernooi van Cincinnati te spelen; dat wordt vanwege corona nu in New York gehouden. De organisatie besloot na haar besluit het hele tennisevenement stil te leggen.

Sport moest altijd a-politiek blijven, tot nu

‘Meer nog dan een sporter ben ik een zwarte vrouw’, schrijft Osaka op Twitter. ‘En als zwarte vrouw heb ik het gevoel dat er nu veel belangrijker zaken zijn die direct aandacht nodig hebben dan mij te zien tennissen.’ Osaka wil een dialoog op gang brengen. ‘Het kijken naar de voortdurende genocide op zwarte mensen door de politie maakt me eerlijk gezegd misselijk.’

Sporters gebruiken regelmatig hun bekendheid om ongenoegen over maatschappelijke misstanden te uiten. Het kwam echter zelden in de geschiedenis voor dat de sporters zelf besloten tot een staking. De show moest altijd doorgaan en de sport diende a-politiek te blijven. Druk van sponsors, bonden en organisaties speelde daarbij altijd een rol. In Amerika trotseren de grootste sporters van het land nu de grote commerciële en sportieve belangen. Door de coronacrisis lijden de profcompetities sowieso al honderden miljoenen dollars verlies dit jaar. Een nieuwe, langere stop zou dat nog verergeren. Maar de spelers vinden nu andere zaken even belangrijker. Ze gebruiken hun platform om te pleiten voor sociale verandering.

Vooral de impact van de populaire NBA met zijn miljoenenpubliek is enorm. Begin augustus beleefde die competitie na de lange coronastop een herstart. In een volledig afgeschermde ‘bubbel’ in Disneyland (Florida) wordt het seizoen nu alsnog afgewerkt. Dat gebeurt zonder publiek, maar puur voor het geld dat tv-stations ervoor betalen. Diverse basketballers worstelden voor die herstart al met de vraag of ze wel moesten spelen. Het zou de aandacht afleiden van de protesten tegen racisme naar aanleiding van de dood van George Floyd in juni. Ze gingen overstag omdat de NBA een platform bood om hun maatschappelijke boodschap uit te dragen. De tekst ‘Black Lives Matter’ komt bij wedstrijden nu constant in beeld omdat die staat nu op de shirts en op de vloer van de hal in Disney.

Basketbalster LeBron James. Beeld Carsten Koall/dpa
Basketbalster LeBron James.Beeld Carsten Koall/dpa

Basketballer LeBron James: ‘We demand change’

De dood van Blake bewijst volgens de basketballers dat er nog weinig is veranderd. LeBron James, de allergrootste basketbalster, twitterde dat hij en zijn collega’s veranderingen eisen omdat hij ‘ziek’ is van de situatie: ‘WE DEMAND CHANGE. SICK OF IT.’ Sterling Brown van Milwaukee Bucks was een van de spelers die de verklaring mee voorlas. Hij heeft zelf een rechtszaak lopen tegen de stad Milwaukee vanwege de grove bejegening door een politieagent in januari 2018. Na een parkeerovertreding werd een stroomstootwapen tegen Brown gebruikt. Volgens hem ging het om een racistisch incident.

Ook in het honkbal is er discussie. Gabe Kapler, manager van San Francisco Giants, vindt de staking van zijn honkbalteam niet nodig. “Ik denk niet dat het noodzakelijk is dat atleten wedstrijden boycotten om ons eraan te herinneren dat Black Lives Matter, dat politiegeweld onaanvaardbaar is, en dat systemisch racisme moet worden uitgebannen”, zei hij.

De staking in de NBA lijkt ondertussen zijn einde te naderen. Wat de spelers betreft kunnen de playoffs worden hervat, op z’n vroegst vrijdag of zaterdag.

Correctie

In een eerdere versie van dit artikel stond dat Jacob Blake is doodgeschoten. Dat is onjuist, hij ligt gewond in het ziekenhuis.

Lees ook:

Lewis Hamilton zet de complete Formule 1-wereld aan het denken

De Formule 1 startte begin juli weer, in Oostenrijk. Alle ogen waren en zijn gericht op wereldkampioen Lewis Hamilton, die strijdt tegen racisme en voor meer diversiteit in zijn sport.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden