ReportageBergamo

Bijna nergens sloeg corona zo hard toe als in Bergamo. ‘Voetbal is hier een dankbare afleiding’

Atalanta- en voetbalfan Diego Mulas in Il Baretto, een koffietentje in de schaduw van het stadion waar Oranje morgen in Bergamo tegen Italië speelt.Beeld John Graat

Bijna nergens sloeg de coronapandemie zo hard toe als in Bergamo. Als gebaar naar de stad wordt de wedstrijd van Italië tegen Oranje daar woensdagavond gespeeld. “Voetbal is hier een dankbare afleiding.”

Koffietentje Il Baretto ligt letterlijk in de schaduw van stadion Atleti Azzurri d’Italia. Hier speelt het Nederlands elftal woensdagavond tegen Italië. Natuurlijk is dat bekend, zegt Diego Mulas (53) als hij in Il Baretto zijn dagelijkse ochtendespresso drinkt. Parlementslid Daniele Belotti had voorgesteld de interland van Milaan naar Bergamo te verplaatsen, als gebaar naar de zwaar getroffen stad. De Italiaanse bond omarmde het. “Dat doet ons zeker goed”, zegt Mulas. “Het is een mooi cadeau na de moeilijke periode die wij als stad hebben doorgemaakt. Voetbal is een dankbare afleiding geweest. En nog steeds.”

KNVB legt bloemenkrans voor coronaslachtoffers in Bergamo

Bondsvoorzitter Just Spee en secretaris-generaal Gijs de Jong hebben woensdag namens de KNVB op een bijeenkomst op het Cimitero Monumentale in de stad Bergamo een bloemenkrans gelegd voor de slachtoffers van de coronacrisis. De Italiaanse stad, waar het Nederlands elftal later op de dag tegen Italië voetbalt, werd eerder dit jaar zwaar getroffen door de pandemie.

Ook de burgemeester van Bergamo, een delegatie van de Italiaanse voetbalbond en een afvaardiging van de club Atalanta Bergamo waren daarbij aanwezig.

In aanloop naar de wedstrijd in de Nations League heeft de Italiaanse voetbalbond een programma opgesteld om een eerbetoon te brengen aan de slachtoffers van de eerste Covid-19 golf en de zorgmedewerkers die daar actief waren.

De ontmoeting wordt bijgewoond door ongeveer duizend ‘bijzondere’ toeschouwers. Onder hen zijn 243 burgemeesters van plaatsen uit de regio. Ook zorgmedewerkers zijn bij het duel aanwezig.

Het stadion is normaal de thuishaven van Atalanta Bergamo. Mulas is vanaf zijn geboorte supporter. Hij woont op een steenworp van het oude stadion. Hij haalt de seizoenskaart uit zijn portemonnee en kust hem. Uitgerekend dit jaar steeg het provincieclubje ver boven zichzelf uit. Met bescheiden financiële middelen tart het de rijke grootmachten. Eerst door als derde te eindigen in de Serie A, daarna bijna de halve finale van de Champions League te halen en nu door alweer de trotse koploper te zijn in de Italiaanse competitie.

Mulas: “De voetballers weten dat wij ze steunen en ze betalen dat terug met mooie prestaties. Daarvoor verdienen ze een groot applaus. Soms lijkt het alsof er in de spelers extra krachten vrijkomen. Alsof ze de getroffen inwoners iets terug willen geven.”

Legertrucks die doden moesten afvoeren

Bergamo was het epicentrum van de eerste grote Covid-19-uitbraak. Ziekenhuizen raakten overvol en de beelden van legertrucks die doden moesten afvoeren omdat de crematoria het niet meer aankonden gingen de wereld over. Officieel staat het dodental op 3000, maar dat zijn alleen de personen bij wie het virus is vastgesteld; het werkelijke aantal wordt geschat op 6000. En dat in een stadje ter grootte van Leeuwarden (120.000). 

De buitenkant van het Atleti Azzurri d’Italia, nu het Gewiss-stadion genoemd.Beeld John Graat

“Covid-19 raakte ons als stad in het hart", vertelt Mulas. “Als ik uit het raam keek, zag ik normaal altijd een stad in beweging. Nu was het leeg, uitgestorven. Het was triest. Soms stonden de tranen in mijn ogen. Het leek wel oorlog in Bergamo. De ene na de andere ambulance reed voorbij. Veel mensen hebben familieleden verloren door Covid-19. Ik gelukkig niet, maar een vriend van mij wel. Iedereen kent wel iemand met veel leed door deze ziekte.”

Inzamelingsactie voor Papa Giovanni XXIII-ziekenhuis

Het maakte een ongekende saamhorigheid los. De harde kern van Atalanta-fans zette een inzamelingsactie op voor het Papa Giovanni XXIII-ziekenhuis. Van achter zijn bar laat Lupii Nazar, uitbater van Il Baretto, een shirt zien dat speciaal werd gemaakt, met het oprichtingsgetal (1907), de kleuren van de club (zwart-blauw) en het profiel van twee verpleegkundigen erop. Zo’n zevenduizend (à 10 euro) zijn ervan verkocht. “Atalanta is altijd een sociale club geweest. In de clubgeschiedenis hebben we altijd klaargestaan voor de zwakkeren in de samenleving, zoals kinderen die in armoede opgroeien. Dit keer verzamelden we geld voor ziekenhuizen. Een normaal gebaar voor ons”, zegt Mulas.

In het Bergamo waar Oranje woensdagmiddag arriveert, is de coronadreiging nog lang niet weg. Dat besef is voelbaar. Iedereen op straat draagt het verplichte mondkapje, soms wat nonchalant net op de kin. Overal wordt afstand gehouden, gedesinfecteerd en temperatuur gemeten, ook in restaurants waar het bestek is verpakt. De laatste week loopt het aantal besmettingen ook in Bergamo weer verraderlijk op. 

‘Voetbal is hier religie’

“We zijn allemaal bang dat het weer terugkomt”, zegt Patrizia Rompel buiten de druk bezochte fanshop van Atalanta. De moeder van haar vriend Stefano werkt in een ziekenhuis en zag de ellende dagelijks van nabij. Het voetbal was als een pleister op de wonde, zegt Patrizia. “Of meer nog. Het is hier religie. Het gaf de mensen lucht om weer te ademen, zodat ze even niet aan Covid-19 hoeven te denken. Een stap naar weer een normaal leven.”

In Il Baretto had de Champions League loting aan de wand. Atalanta Bergamo ontmoet in de poule onder meer Ajax.Beeld John Graat

In Il Baretto gaat het vrijwel altijd over voetbal. Attributen uit het heden en verleden van Atalanta sieren de wanden. Ook de Champions Leagea-loting hangt er, met Ajax als aanstaand tegenstander in de poule. Mulas prijst de Nederlanders bij zijn club. Lyrisch is hij over de van PSV overgekomen Sam Lammers, maar ook over Hans Hateboer en Marten de Roon. Dat die laatste uitgerekend woensdagavond tegen Italië is geschorst, in zijn eigen stadion, vindt Mulas heel jammer. Voor de interland zijn alle 243 burgemeesters uit de provincie uitgenodigd, als vertegenwoordigers van alle inwoners. 

Maar stiekem verheugt Mulas zich nog veel meer op de volgende pot van Atalanta, zaterdag uit naar Napoli. Met spectaculair voetbal wist doelpuntenmachine Atalanta deze competitie in drie duels alweer dertien keer het doel te vinden. Het zijn cijfers waar Frank de Boer voorlopig van kan dromen. 

Met medewerking van Jan-Cees Butter

Lees ook: 

Hoe kan De Boer het kregelig sentiment over Oranje en hemzelf veranderen?

Frank de Boer staat meteen al onder grote druk, zeker als het ook tegen Italië woensdagavond weer misgaat. Dat was wel een beetje te voorzien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden