ReportageVoetbal

Bij volksclub Lommel gebeurt wat NAC vreest: ‘We zijn een businessmodel geworden’

Lommel SK- supporters op de The North Side- tribune, tijdens de wedstrijd tegen Deinze.  Beeld Ton Toemen
Lommel SK- supporters op de The North Side- tribune, tijdens de wedstrijd tegen Deinze.Beeld Ton Toemen

Het omstreden bedrijf achter Manchester City wil NAC overnemen, zoals dat eerder met Lommel SK in België gebeurde. Wat betekent dat voor zo’n club?

Jan-Cees Butter

Voor de hoofdingang van het Soeverein-stadion in Lommel hangen nog wat supporters rond. Hun SK heeft deze avond zowaar gewonnen, met 2-1 van Deinze op het tweede niveau van België. Vol zat het stadion niet, verre van, die tijden zijn voorbij. Ronny Geysen, al zijn leven lang fan van de club dicht bij de Nederlandse grens, weet wel waarom. “We waren een volksclub, een familieclub”, zegt Geysen. “Nu zijn we niet meer dan een businessmodel geworden.”

Op de perstribune in het stadion zit tegenwoordig nog maar één journalist: Sven Claes. Hij is clubwatcher namens de krant Het Belang van Limburg. Naast hem zaten deze avond drie vertegenwoordigers van goksites en een data-analist. Claes zag dat Lommel degradatie maar net kon afwenden dit seizoen. Het versleet daarbij liefst vijf coaches, van wie er twee zelf opstapten. Of dat gebeurde omdat zij van hogerhand spelers moesten opstellen, is onduidelijk.

Het kleine broertje van het grote Manchester City

Twee jaar geleden kon niemand in Lommel vermoeden hoe de ziel in korte tijd uit een oude volksclub kan verdwijnen. Er heerste opluchting. De financieel noodlijdende club werd vanuit het niets overgenomen door de vermogende City Football Group. Daarmee werd het nietige Lommel zomaar een klein broertje van het grote Manchester City. De City Football Group staat onder leiding van sjeik Mansour bin Zayed Al Nahyan, die sinds 2004 minister-president van de Verenigde Arabische Emiraten is. Hij is een van de rijkste mensen van Abu Dhabi. Zijn vermogen wordt geschat op ongeveer dertig miljard euro. Mansours eerste aankoop was Manchester City, in 2008.

Sinds de overname van Lommel kon het niet op bij ‘Groen-Wit’. De begroting steeg van tweeënhalf naar ongeveer dertien miljoen euro, waarmee het kan concurreren met Nederlandse middenmoters in de eredivisie. De macht van het geld is ook te zien voor de aftrap van Lommel SK-Deinze, de laatste competitiewedstrijd van het seizoen. Terwijl de parkeerplaats vol met dure auto’s staat, vermengen zich op de hoofdtribune clubbestuurders, zaakwaarnemers en stevig geparfumeerde spelersvrouwen, bij wie de voertaal Spaans is. Op het veld lopen deze avond veel Zuid-Amerikanen. De selectie is veranderd in een vreemdelingenlegioen. Van de 30 spelers zijn er nog negen Belg. De rest komt uit Uruguay, Zweden, Brazilië, Slovenië, IJsland, Congo, Australië, Iran, Costa Rica, Japan, Argentinië, Finland, en Nederland.

Een jonge Lommel SK-supporter bekijkt de warming-up van de spelers van zijn favoriete club.  Beeld Ton Toemen
Een jonge Lommel SK-supporter bekijkt de warming-up van de spelers van zijn favoriete club.Beeld Ton Toemen

Sjeik Mansour heeft bedoelingen met zo’n overname. Sinds 2013 werden wereldwijd al elf clubs aangekocht door zijn City Football Group. Van New York City FC tot Melbourne City en van Mumbai City FC tot Montevideo City. In Europa is het (mede-)eigenaar van Girona FC in Spanje, Troyes AC in Frankrijk en, sinds mei 2020, dus van Lommel SK in België. Voor de overname hoefde de City Football Group alleen de openstaande schulden van twee miljoen euro over te nemen.

Als je de spelers van Lommel ernaar vraagt, zijn ze louter positief over City Football Group. De club beschikt nu bijvoorbeeld over de nieuwste fitnessapparatuur. Ook is er een sportpsycholoog in dienst gekomen, evenals een chefkok. En de kleedkamers zijn gemoderniseerd. “Er spreekt veel ambitie uit”, zegt Bryan Smeets, die Sparta verruilde voor Lommel. “De club heeft alleen tijd nodig.”

Allerlei fiscale voordelen

Smeets (29) is de routinier bij wat een opleidingsclub moet zijn of worden. Het is de City Football Group niet zozeer te doen om promotie. Lommel moet talenten ontwikkelen, zodat zij later met winst kunnen worden verkocht. Daarbij gelden allerlei fiscale voordelen. Belgische clubs mogen spelers van buiten de EU al tegen een jaarsalaris van tachtigduizend euro onder contract nemen, een looneis die in Nederland vijf keer zo hoog ligt. Deze regelgeving heeft er mede voor gezorgd dat inmiddels ruim de helft van de Belgische voetbalclubs in handen is van buitenlandse eigenaren. Met tot gevolg dat het vaak een handelshuis voor voetballers is geworden.

“Als supporter is het moeilijk om je te vereenzelvigen met het elftal”, vindt Geysen. “Honderden supporters hebben al afgehaakt.” Lommel-Deinze trok zo’n vijf- tot zeshonderd bezoekers.

Dat Lommel na de komst van de City Football Group vervreemdt van zijn eigen achterban, is niet het enige. In feite is het bedrijf eigenaar geworden om nieuwe regels rond Financial Fair Play, die een meer gelijkwaardige voetbalsport beogen, te omzeilen. Daarbij mag een club een maximaal aantal spelers op de loonlijst en beperkt aantal huurlingen hebben. Om het potentiële handelswaar meer te spreiden, zijn er meer clubs nodig. Vandaar de interesse voor NAC Breda.

Verwevenheid met het regime in Abu Dhabi

Het geld komt vooral uit Abu Dhabi, een land waar mensenrechten worden geschonden en politieke oppositie niet wordt getolereerd. Publicaties begin april in het Duitse weekblad Der Spiegel toonden de verwevenheid tussen Manchester City en het regime in het Arabische land nog eens aan. Manchester City ontkende jarenlang dat het directe banden had met de oliestaat, maar uit Football Leaks-documenten, zoals contracten en e-mails, blijkt het tegendeel. In 2018 bleek al dat shirtsponsor Etihad officieel voor tachtig miljoen euro onder contract stond, maar in werkelijkheid betaalde het slechts 9,6 miljoen euro. Het verschil? Dat werd opgehoest door sjeik Mansour. Op die manier werd voldaan aan de Financial Fair Play-regels, die voorschrijven dat inkomsten en uitgaven in balans moeten zijn. Zo gebeurde er meer schimmigs, ook rond het contract met coach Roberto Mancini.

Bryan Smeets, ex-Sparta, bedankt de supporters van Lommel SK, na de wedstrijd tegen Deinze (2-1.  Beeld Ton Toemen
Bryan Smeets, ex-Sparta, bedankt de supporters van Lommel SK, na de wedstrijd tegen Deinze (2-1.Beeld Ton Toemen

De City Football Group gruwelt van die slechte publiciteit. Clubwatcher Claes kan het weten. Hij voert een eenzame strijd bij Lommel. “Maar ik zie het als mijn journalistieke plicht”, benadrukt hij. Hij wijst naar rechts, waar de hoofdtribune gevuld is met drukdoende zaakwaarnemers. “Dat zijn topmakelaars, die je ook ziet bij de Champions League. Dan weet je dat hier geld te rapen is, hè.”

En die spelers? Claes snapt het niet. “Vorig seizoen hadden we er hier twee rondlopen die de Copa Libertadores hadden gewonnen. Dan speel je eerst voor volle stadions en vervolgens voor nog geen duizend man in Lommel. En er is hier niets hè. Ja, een H&M en een Zara, maar geen discotheken of dure designerwinkels. Je moet goed je best doen om je geld uit te geven.”

Supporters van NAC vrezen dat hun club Lommel achterna gaat. “Liever in de handen van Breda Lokaal dan een van de twaalf clubs internationaal”, viel onlangs op een spandoek te lezen in het Rat Verlegh-stadion.

Lees ook:

Column John Graat:

Ondanks alles biedt voetbal een lach, troost en hoop

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden