null Beeld
Beeld

ColumnJohn Graat

Begin met pubers. Pak hun e-bike af

Daags nadat baanwielrenner Harrie Lavreysen zijn derde medaille op de Olympische Spelen van Tokio had veroverd, vertelde moeder Loes thuis in Luyksgestel waarom haar zoon zo hard kon fietsen. Hij moest als scholier dagelijks twee keer twaalf kilometer trappen, naar school en weer terug. Harrie kreeg later een lintje, zoals ook Sifan, Niek, Annemiek, Shanne, de hockeysters, en gouden paralympiërs als Diede, Jetze en Niels werden gehuldigd. Premier Rutte sprak hen toe. Gaaf sportland.

Maar het is weer voorbij, die mooie sportzomer. De oranje slingers zijn opgeborgen en sport is weer een hoekje achterin de krant. Over tot belangrijkere zaken. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) publiceerde onlangs een rapport over de zorgkosten. Die gaan nog meer de pan uitrijzen. Nu al beslaat de zorg 93 miljard van de overheidsuitgaven. Meer inzetten op preventie, was het advies van de WRR. ‘Meer bewegen’ stond pas een dag later als suggestie in de krant. Nergens het woord sport. In de Troonrede nam de koning het ook niet in de mond.

Ledenaantallen lopen hard terug

Nog wat meer recent, marginaal nieuws: het Mulierinstituut meldde op basis van onderzoek dat in coronatijd de motorische vaardigheden van basisschoolkinderen verder achteruit zijn gegaan. De sportscholen zijn een half miljoen leden kwijt. Bonden en daarmee verenigingen zien ledenaantallen nog harder teruglopen dan voor corona. De KNVB noemde een teruggang van 1000 voetbalteams in één jaar, vooral bij de jeugd, ‘beperkt’.

In interview in De Telegraaf vertelde schaatscoach en bewegingswetenschapper Jac Orie deze week over de fysiologische tests die hij altijd bij jonge schaatsers afneemt. Orie stelt al vijftien jaar een negatieve trend vast. Ze zijn minder belastbaar, hebben een lagere zuurstofopname en minder vermogen tot vetverbranding, wat op termijn kan leiden tot diabetes en overgewicht.

Obesitas-epidemie

Zo is de basis van de piramide van ons gave sportland hard aan het afbrokkelen. De NLsportraad trok vorig jaar aan de bel in Den Haag. Dat deftige gezelschap van mensen uit het bedrijfsleven en de wetenschap pleitte voor professionalisering: clubs lukt het niet meer om te draaien op vrijwilligers. ‘Er komt een epidemie op ons af die veel groter is dan corona: obesitas’, zei Bernard Wientjes van de NLsportraad.

Iedereen zegt te snappen dat sport een wapen is tegen eenzaamheid, bewegingsarmoede, verminderde motorische vaardigheden en te weinig weerbaarheid. Tijdens de coronacrisis hebben we de noodzaak van een gezond leven immers onder ogen gezien. Fitte mensen lagen veel minder in de ziekenhuizen. Maar vermoedelijk werd beter naar Wientjes geluisterd toen hij nog voorzitter was van VNO-NCW.

Gevoel van urgentie is er niet

Want wat dóen we nu? De urgentie om sport en bewegen te zien als noodzakelijk instrument voor de volksgezondheid is er niet. Waar blijven de vakleerkrachten in het basisonderwijs? Lichamelijke ontwikkeling stimuleert ook de cognitieve ontwikkeling. Vergeefs proberen we de deksel op de overkokende pan van de zorgkosten terug te duwen. Wie draait het vuur eens wat lager?

Laten we beginnen bij onze pubers die volgens het RIVM tien uur per dag zitten. Pak ze hun scooters en e-bikes af. De fietspedalen aaiend glijden ze nu naar school. Dagblad Tubantia deed deze week een test samen met de Universiteit van Twente. Conclusie: het energieverbruik is met trapondersteuning de helft lager dan bij gewoon fietsen. Met zo’n zelfrijdende Tesla op twee wielen was Harrie Lavreysen nooit tweevoudig olympisch kampioen geworden.

Lees ook:
Wientjes: Contributie sportclub laten betalen uit zorgpremie

Nederlanders sporten en bewegen veel te weinig. Om dat te veranderen moet de financiering en organisatie van de sport drastisch op de schop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden