Activisme

Basketballer gebruikt NBA als platform voor protest tegen China: ‘Geen rechten, geen Spelen’

De schoenen van Enes Kanter in de wedstrijd tegen de Chicago Bulls. Beeld USA TODAY Sports
De schoenen van Enes Kanter in de wedstrijd tegen de Chicago Bulls.Beeld USA TODAY Sports

Het Amerikaanse NBA-basketbal is een platform voor politieke boodschappen. De Turkse Enes Kanter richt zich met zijn schoenen vooral tegen China, en LeBron James.

Na de opmerkelijke 130-108 overwinning van de Boston Celtics op titelfavoriet Los Angeles Lakers ging het weer vooral over de schoenen van Enes Kanter, de ruim twee meter lange center van de Boston Celtics. Zijn rode schoenen, met de vlag van China, stonden vol met woorden en afbeeldingen. Een afbeelding van een knielende LeBron James was te zien, sterspeler van de Lakers, met achter hem geldzakken. Ook was een karikatuur van de Chinese president Xi Jinping te zien. Op de andere schoen van Kanter stond: ‘ben je nog steeds onderzoek aan het doen en jezelf aan het inlezen?’

Zijn actie vindt zijn oorsprong in 2018. De Houston Rockets speelden destijds in China, onder andere tegen de Lakers van James. Op Twitter zette Rockets-directeur Daryl Morey de tekst: ‘Vecht voor vrijheid, sta achter Hong Kong’. De wedstrijden gingen niet door, en spelers en staf van de LA Lakers werden vastgehouden in hun hotel.

James heeft een contract ter waarde van een miljard met Nike

De NBA verloor verschillende Chinese sponsoren en het Chinese CCTV stopte met het uitzenden van de NBA. James heeft echter een contract met Nike ter waarde van een miljard dollar en zijn schoenen worden gemaakt in China. Hij reageerde: Morey was ‘niet goed geïnformeerd over de situatie in China’. Het leidde tot veel kritiek op de altijd politiek uitgesproken James.

Protest op de schoenen van Enes Kanter tegen de behandeling van Oeigoeren in China, in de wedstrijd tegen de Atlanta Hawks. Beeld AFP
Protest op de schoenen van Enes Kanter tegen de behandeling van Oeigoeren in China, in de wedstrijd tegen de Atlanta Hawks.Beeld AFP

Kanter sneerde vorige week all naar James op Twitter: ‘geld boven moraal voor Koning James. Het is walgelijk hoe atleten doen alsof ze iets geven om sociale rechtvaardigheid. Ze houden echt hun mond en blijven een bal stuiteren als China dit zegt. Heb je jezelf ingelezen over de slaven die je schoenen maken of maakt dat geen deel uit van je onderzoek?’

Politieke uitingen in het Amerikaanse profbasketbal zijn, in tegenstelling tot veel Europese competities, niet verboden. Sterker, NBA-baas Adam Silver moedigde eerder de spelers aan om hun platform te gebruiken. Ze doen het sinds vorig jaar nadrukkelijk om Black Lives Matter onder de aandacht te brengen.

Een boodschap tegen het maken van schoenen in China door ‘slavenarbeid', op de schoenen van Enes Kanter in het treffen met Washington Wizards. Beeld AP
Een boodschap tegen het maken van schoenen in China door ‘slavenarbeid', op de schoenen van Enes Kanter in het treffen met Washington Wizards.Beeld AP

Kanter richt zich vooral op China. Al het hele seizoen baart hij opzien met zijn schoenen vol protesten. Tegen de Winterspelen van 2022 in Peking: ‘No rights, no games'. En ‘Free Uyghur', tegen de behandeling van Oeigoeren. Over Nike-schoenen, gemaakt door slaven in China, stelde hij. En een statement dat het niet door China erkende Taiwan van het Taiwanese volk is.

Uitgesproken politiek activisme is Kanter niet vreemd. Hij ging in Turkije naar ‘Izmit scholen’. Die zijn aangesloten bij de Gülen-beweging. Hij heeft een persoonlijke band met oprichter Fethullah Gülen. De Gülen-beweging wordt door president Erdogan en de Turkse overheid gezien als terroristische organisatie.

In 2017 werd het Turkse paspoort van Kanter niet verlengd

Kanter begon kritiek te uiten op Erdogan in 2013, na een corruptieschandaal rond mensen van de Turkse regering. De inmiddels 29-jarige Kanter noemde Erdogan op Twitter ‘de Hitler van onze tijd’. In 2018 zat zijn vader vijf dagen vast voor het deel uitmaken van een terroristische organisatie. Sindsdien kan de basketballer nauwelijks nog communiceren met familie en vrienden in Turkije, omdat hij bang is dat de gesprekken worden afgeluisterd.

In 2017 verlengde de Turkse overheid zijn paspoort niet. Zes dagen hierna vaardigde de Turkse overheid een arrestatiebevel tegen hem uit, wegens lidmaatschap van een terroristische organisatie. Sinds juni van dit jaar is hij Amerikaans staatsburger.

Enes Kanter droeg deze schoenen ter ondersteuning van Taiwan tijdens de wedstrijd tegen Milwaukee Bucks. Beeld AP
Enes Kanter droeg deze schoenen ter ondersteuning van Taiwan tijdens de wedstrijd tegen Milwaukee Bucks.Beeld AP

Vorige maand noemde Kanter de Chinese president Jinping ‘een wrede dictator’, waarna de Chinese regering verbood nog langer wedstrijden van de Boston Celtics uit te zenden. Ook liep hij op 30 oktober mee met een protestmars in Washington DC, waarin hij China opriep om te stoppen met Oeigoerse dwangarbeid.

LeBron James reageerde na de wedstrijd tegen de Boston Celtics op de schoenen van Kanter. “Hij probeert altijd mijn naam te gebruiken om een ​​kans voor zichzelf te creëren,” zei de 36-jarige James. “Als je als man een probleem met iemand hebt, moet je naar diegene toestappen. Hij liep in de hal langs me en zei niets.”

Lees ook: NBA-ster Kyrie Irving loopt 14 miljoen euro mis door besluit zich niet te laten vaccineren

Het nieuwe NBA-seizoen startte in oktober zonder topbasketballer Kyrie Irving. Hij laat zich niet vaccineren en mag nu niet spelen. Dat kost hem 14 miljoen euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden