InterviewWielrennen

Annemiek van Vleuten wil ook anderen helpen: ‘Anders is wielrennen wel een leeg bestaan’

Annemiek van Vleuten leidt in de beklimming van de Muur van Geraardsbergen in de Omloop Het Nieuwsblad, eind februari. Beeld ANP / BELGA
Annemiek van Vleuten leidt in de beklimming van de Muur van Geraardsbergen in de Omloop Het Nieuwsblad, eind februari.Beeld ANP / BELGA

Annemiek van Vleuten, zondag actief in De Ronde, lag in oktober nog in de kreukels. Inmiddels behoort ze weer bij de top. Ze wil zelf winnen, maar ziet ook een rol in sturing en begeleiding.

Kick Hommes

24 uur lang had Annemiek van Vleuten het even helemaal gehad. Nadat ze 3 oktober hard was gevallen in Parijs-Roubaix, de wedstrijd waar ze vooraf al niet al te veel zin in had, lag ze een dag later met een gebroken schaambeen en bekken in een ziekenhuis. De pijn viel mee, maar het vooruitzicht op weer een lange revalidatie en geen vakantie had invloed op het gemoed. “Ik ben vaker teruggekomen, maar de energie is even op”, stelde ze op Twitter.

Vijf maanden later en Van Vleuten (39) is weer terug waar ze was: op het hoogste podium. Ze won de Omloop het Nieuwsblad, werd tweede in de Strade Bianche. Ze is favoriete voor de belangrijke klassiekers, met zondag de Ronde van Vlaanderen als een van de hoogtepunten. Alsof er nooit iets is gebeurd.

Het was in Colombia dat ze haar krukken kon weggooien, vertelt ze telefonisch vanaf de Teide op Tenerife, waar ze weken op hoogtestage was. Half december liep ze nog met die dingen rond op het vliegveld om naar Zuid-Amerika te vliegen. Daar ging ze een paar weken fietsen, zoals ze al voor de val van plan was. Zonder stress, zonder druk, zonder schema. Ze fietste uren, vooral om plezier te maken. Ze keerde zonder krukken terug naar Nederland.

Netflix-documentaire over Movistar

De blessure markeerde een 2021 dat voor Van Vleuten succesvol was, maar ook werd gekenmerkt door een zilveren olympische medaille. In Tokio dacht ze een minuut lang dat ze had gewonnen, tot ze hoorde dat de Oostenrijkse Anna Kiesenhofer nog vooropreed. Het ploegenspel was mislukt, de kritiek op het team volgde. Maar Van Vleuten stuurde haar naasten snel een video, met de zilveren medaille om de nek. “Ik zei dat ik tevreden was, en blij.” Een paar dagen later volgde een gouden olympische tijdritmedaille.

In 2022 is het seizoen weer als ‘normaal’. Het is het tweede jaar bij het Spaanse Movistar. Een ploeg die de afgelopen jaren vooral in het nieuws kwam door alles rond vedette Alejandro Valverde, en door een Netflix-documentaire waarin zeker niet een al te professionele topsportcultuur wordt geprojecteerd.

Annemiek van Vleuten na het winnen van de individuele tijdrit op de Olympische Spelen van Tokio.  Beeld ANP
Annemiek van Vleuten na het winnen van de individuele tijdrit op de Olympische Spelen van Tokio.Beeld ANP

Maar het is niet allemaal zo tenenkrommend, zegt Van Vleuten. Zeker niet bij de vrouwenploeg, waar tradities geen rol spelen. Ze merkt dat haar team vooral steeds professioneler wordt. “Een klein voorbeeld: dit jaar is er iemand speciaal voor de aerodynamica aangetrokken. En toen ik kwam, was er één ploegleider die alleen maar over het parcours sprak. Ik heb voorgesteld om ook te praten over de doelen voor een bepaalde dag. Willen we winnen? Willen we de leiderstrui verdedigen? Dat soort dingen. En ik vroeg: doen we ook een evaluatie achteraf? Daar had hij nog nooit van gehoord.”

‘Rensters uit ander landen zijn te bescheiden’

Is dit het verschil waardoor de Nederlandse vrouwen de voorsprong hebben? De Nederlandse wielrensters zien topsport als een eenmanszaak die ze perfect zelf op orde hebben, binnen de financiële mogelijkheden die er zijn, zegt Van Vleuten. “Als je op hoogtestage moet, regelen de Nederlanders dat zelf – zeker een paar jaar geleden. Als er met de grote plaat op kop gereden moet worden, doen de Nederlanders dat. Zo werkt het. Rensters uit andere landen zijn daar bescheiden in. Ik heb een Colombiaans teamgenootje die volgens mij meer talent heeft dan ze laat zien. Die zit nog te veel in haar comfortzone. Dat wil ik eruit hebben.”

Ze ziet er een rol in voor zichzelf. Sturing geven, begeleiding vooral. Voor haarzelf regelt ze het al jarenlang. Wie haar wil spreken, moet direct contact met haar opnemen. Afspraken maken regelt ze voor, na of tussen trainingen door. Tegelijkertijd is het een rol waar ze in moet groeien. Boven alles staat dat ze zelf eerst wil en vindt dat ze moet presteren. “Ik heb deze rol niet altijd gehad. Maar voorheen was ik niet de nummer een van de wereld. Dat is nu wel zo. Soms begeleidde ik andere rensters, bijvoorbeeld bij mijn vorige ploeg.”

De balans tussen hard werken en een taartje

De afgelopen weken zat ze samen met haar Noorse ploeggenote Katrine Aalerud op de Teide op Tenerife. “Ik leg haar dan uit hoe ze het beste intervals kan doen, maar ook hoe je balans houdt tussen hard werken en stoppen voor een taartje. Die balans wil ik meegeven.” Voor Van Vleuten geeft dat een extra laag aan haar wielerleven. “Anders is het wielrennen toch wel een leeg bestaan, merk ik. Maar hierdoor wordt het leuk.”

Annemiek van Vleuten, hier na haar Olympische Spelen op een festival in Scheveningen. Naast haar staat haar moeder. Beeld ANP
Annemiek van Vleuten, hier na haar Olympische Spelen op een festival in Scheveningen. Naast haar staat haar moeder.Beeld ANP

Tegelijkertijd ziet ze juist geen voortrekkersrol voor zichzelf weggelegd in de grotere, meer politiek geladen thema’s in haar sport. Bijvoorbeeld als het gaat om het prijzengeld, of de invoering van een minimumloon voor de vrouwen. Ze hoeft er niet zo nodig voor de barricaden op. “Daarvoor is een vakbond, die we in de sport gelukkig hebben. Die regelt alle zaken, en daar ben ik blij mee. Maar als het moet, dan zeg ik zeker wat ik vind.”

Van haar mag de discussie over evenveel prijzengeld als de mannen snel verdampen. Dat is niet het belangrijkste. “Als organisaties of teams dat uit zichzelf geven, is het heel mooi. Maar veel belangrijker vind ik de basisvoorwaarden, zoals meer uitzendingen op televisie, meer wedstrijden, en bijvoorbeeld dat minimumloon. Daar moet het over gaan.” Om er grappend aan toe te voegen: “Wat dat betreft ben ik de socialist van het wielrennen”.

In haar trainingen is ze dan weer op zichzelf, en veelal op hoogte of op plekken waar ze ‘andere culturen’ tegenkomt. Regelmatig noemt ze in interviews hoe ze op die manier haar energievaatje aanvult. In Livigno in Italië komt ze al zo lang, dat ze bijna een vaste inwoner is geworden. Ze wordt herkend, onder meer door schaatsster Martina Sablikova, die afgelopen jaar speciaal voor haar een keer omkeerde. Gezamenlijk reden ze daarna een rondje.

Slecht weer op de vulkaan

Maar Livigno is niet thuis. Dat is nog steeds Nederland en dan meer specifiek Wageningen. Hoe zorgt ze ervoor dat ze dat gevoel van thuis ook meeneemt naar alle plekken waar ze gaat? “Ik nodig vrienden en familie vaak uit. Dan is het ’s avonds de gezelligheid. Met kaartspelletjes, of het bordspel Ticket to Ride. En ja, dat is een investering, ook voor hen. Maar het is ook niet zo dat ik ze meeneem naar de lelijkste plekken.”

Want als er iets is dat haar tegenstaat, dan is het idee om alleen maar in Nederland te trainen. Oké, op Tenerife kwam het twee weken geleden voor dat ze met de taxi naar beneden moest, omdat het weer op de vulkaan te slecht was. Op zulke momenten voelt fietsen zeker als werk. “Maar wat ik wel weet, is dat ik als ik drie weken in Nederland train echt veel minder energie heb.”

Alle energie is nodig voor de wedstrijden. Het gaat steeds harder in het peloton. Reed Van Vleuten jarenlang alleen op hoogtestage, inmiddels ziet ze bijna standaard tien vrouwen op hoogte langskomen. Dat stuwt het niveau omhoog. Onder meer in de komende wedstrijden in Vlaanderen. Maar Van Vleuten is nog steeds de grote kanshebber. In de grote wedstrijden wil ze in ieder geval koersen, zegt ze. Laten zien hoe attractief de wedstrijd kan zijn, en dat ze zich na afloop niets kan verwijten. “En niet dat ik op de Paterberg (de laatste klim van de dag, red.) denk: ik voel me niet leeg. Was dit het dan?”

In principe rijdt ze alle klassiekers, om daarna naar de Giro en de Tour te gaan. Die laatste ronde is de nieuwste toevoeging op de kalender. En dat is het wielrennen bij vrouwen ook: geen enkel jaar lijkt op het vorige. En dus is er bij Van Vleuten geen einddatum op haar carrière te plakken. Doorgaan, hoelang? Geen idee. “Aan de energie zal het in ieder geval niet liggen.”

Lees ook:

Van Vleuten is eventjes olympisch kampioen – in haar hoofd. Wat ging er mis?

Een opeenvolging van blunders kostte het topfavoriete Nederland zondagmiddag olympisch goud. Annemiek van Vleuten won slechts zilver na een uiterst chaotische race.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden