Een beveiligers tijdens een Fifa-congres in de Qatarese hoofdstad Doha.

Dwangarbeid

Amnesty: Ook beveiligers rond WK in Qatar zijn dwangarbeiders

Een beveiligers tijdens een Fifa-congres in de Qatarese hoofdstad Doha.Beeld Reuters

Niet alleen migranten die in Qatar werken aan de bouw van de stadions voor het WK voetbal, maar ook beveiligers zijn dwangarbeiders, meldt Amnesty.

Matthijs van Dam

Arbeidsmigranten die naar Qatar gaan om rond het WK voetbal te werken als beveiliger worden in het land onderworpen aan dwangarbeid. Dat blijkt uit een donderdag verschenen rapport van Amnesty International over de werkomstandigheden van arbeidsmigranten die in Qatar werkzaam zijn als particulier beveiliger.

De mensenrechtenorganisatie sprak afgelopen jaar 34 migranten uit Bangladesh, Pakistan, Kenia en Oeganda. Zij vertrokken naar de oliestaat om als beveiliger aan de slag te gaan rond de bouwwerkzaamheden voor het WK voetbal, dat in november begint. Hoewel de arbeidsmigranten acht uur werken per dag was beloofd, werkten ze in de praktijk meer dan twaalf uur, zo geven 29 van de 34 ondervraagde beveiligers in het rapport aan.

Een werkweek bestond soms uit 84 uur, wat in strijd is met met Qatarese en internationale arbeidswetten. In Qatar bedraagt een voltijdse week 48 uur, met de mogelijkheid maximaal twaalf uur per week extra. De Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) classificeert dit als vorm van dwangarbeid.

Dubbele diensten, geen vrije dagen

Drie beveiligers vertelden Amnesty dubbele diensten te hebben moeten draaien van soms zestien uur achter elkaar, zonder pauzes en soms meerdere dagen achtereen. Daarvoor werden zij niet voldoende gecompenseerd want hun salarissen waren vanwege de coronapandemie met twaalf procent verlaagd. “Ze denken dat we machines zijn”, vertelt een beveiliger die nog in dienst is bij de bouw van één van de WK-stadions.

Ook gaven 28 van de 34 beveiligers aan dat hun werkgever hen verbood vrij te nemen. Deden zij dat toch, dan hielden hun bazen soms twintig procent salaris in. De meeste beveiligers verdienen in Qatar een minimumloon van ongeveer 1,32 Amerikaanse dollar per uur. Beveiligers staan zo voor een onmogelijke keuze: altijd werken, of een vrije dag opnemen en daarmee salarisinhouding of ontslag riskeren.

Sommige namen daarom maandenlang geen vrije dag op. In twee gevallen namen beveiligers zelfs drie jaar lang geen rustdag, zo blijkt uit het rapport. Ook onvrijwillige arbeid onder dreiging van straf ziet de ILO als dwangarbeid. Vanwege die dreiging werkten beveiligers zelfs wanneer zij ziek of fysiek uitgeput waren. “Je hebt spijt van je vrije dag zodra je je salaris krijgt”, zegt voormalig beveiliger Lawrence.

Bij meer dan de helft van de ondervraagde beveiligers bleken beloftes over inkomen en arbeidsomstandigheden niet nagekomen. Het wordt hen bovendien moeilijk gemaakt omdat ze zich niet bij een vakbond mogen aansluiten, of er een mogen organiseren.

Uitbuiting en schulden

Beveiligingsbedrijven hebben meerdere middelen om beveiligers uit te buiten. Zo betaalden beveiligers veel bemiddelingskosten aan recruiters, soms duizenden dollars, voor werk in Qatar. Door de gemaakte schulden waren zij sterk afhankelijk van hun werkgever, waardoor ontslag nemen moeilijk was. Ook moesten beveiligers bij vier verschillende bedrijven hun identiteitspapieren afgeven na aankomst in Qatar. Die kregen zij in sommige gevallen pas na twee jaar terug.

Volgens Amnesty is de dood van enkele duizenden arbeidsmigranten te linken aan de werkzaamheden voor het WK, sinds Qatar het toernooi in 2012 kreeg toegewezen. Naar schatting werken op dit moment tienduizenden arbeidsmigranten als beveiliger rondom de werkzaamheden voor het WK in Qatar.

Qatar is rondom het WK sterk afhankelijk van arbeidsmigranten als beveiligers, zegt Amnesty. De mensenrechtenorganisatie verwacht dat die behoefte alleen maar toeneemt tijdens het toernooi zelf.

WK-organisatie Qatar erkent uitbuiting arbeidsmigranten

De organisatie van het WK voetbal in Qatar erkent in reactie op het rapport dat dat werkers werden uitgebuit in voorbereiding op het wereldwijde kampioenschap.

“Drie bedrijven hebben de regels op een aantal gebieden overschreden”, zegt de organisatie in een statement. “Deze overtredingen zijn volledig onacceptabel en hebben tot verschillende maatregelen geleid, waaronder de plaatsing van een aantal aannemers op een watch-list of zwarte lijst om te voorkomen dat ze op toekomstige projecten komen te werken - inclusief het WK voetbal.” (Redactie Trouw)

Lees ook:

Geef Van Gaal op het WK in Qatar maar de rol van ‘pain in the ass’

We zouden dat hele WK voetbal in Qatar onze rug toe kunnen keren en ik moet zeggen, de neiging is groot. Dat schrijft John Graat, chef sport bij Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden