Veganisme

Alleen dierlijke eiwitten? Deze sporters gaan plantaardig naar de wereldtop

Bodybuilder Patrik Baboumian, die het veganisme in de topsport promoot, in de documentaire ‘Game Changers’.

Dat sterke sportieve prestaties alleen mogelijk zijn door het eten van dierlijke producten, blijkt een misvatting. Veganisme wint terrein in de topsport.

Derrick Morgan moet met een combinatie van gegrinnik en weerzin hebben opgekeken, toen ESPN twee jaar geleden berekende dat bijna 600 kilogram rund- en kippenvlees nodig is om het American-footballteam Buffalo Bills een week lang te voeden.

Als verdediger van de Tennessee Titans zweert Morgan bij een veganistisch dieet. In een slopende sport als het American football liggen blessures op de loer. Een plantaardig dieet moet zijn herstel bevorderen en blessures voorkomen. De Amerikaan trok een tiental van zijn teamgenoten over de streep een veganistisch bestaan te omarmen. De scène uit de documentaire ‘Game Changers’ van een groepje struise teamgenoten – zelf aanvankelijk sceptisch – lustig peuzelend rondom een schotel knapperige spruitjes ten huize Morgan is vertederend. 

Obsessie met eiwitten

Veganisme sijpelt langzaam maar zeker door in de topsport. Van Formule 1-coureur Lewis Hamilton tot American-footballspeler Tom Brady tot topbasketballer Kyrie Irving en tennisster Serena Williams: steeds meer topsporters steunen op een veganistische levensstijl.

De Netflix-documentaire Game Changers onderzoekt de obsessie van de sportwereld met eiwitten. Mythes over diëten en topsport worden ontkracht. De hoofdpersoon, de Britse UFC-vechter James Wilks, speurt naar het optimale ­dieet voor sportprestaties. Al snel komen de voordelen van een plantaardig dieet bovendrijven. 

De documentaire toont aan dat het eten van dierlijke producten – vlees, vis, eieren en zuivelproducten – de atletische prestaties kan belemmeren. Een betere bloeddoorstroming, een hoger uithoudingsvermogen, een sneller herstel, een verhoging van testosteron en de kwaliteit van het bloed: het zijn allemaal stellingen over het veganisme die de revue passeren. Nee, niet al het aangereikte bewijs is altijd wetenschappelijk, veel blijft anekdotisch. Maar de reeks positieve ervaringen van topsporters met het dieet is opmerkelijk. 

Voor de makers stond het MMA-gevecht, een populaire multidisciplinaire vechtsport tussen Conor McGregor en Nate Diaz uit 2016 bol van de symboliek. Onderhuids voerde het duo een cultuuroorlog. Met enerzijds favoriet McGregor, de stoere vleeseter en anderzijds de underdog en latere winnaar Nate Diaz, die uitgesproken is over zijn veganistische levensstijl.

Beschimpend bedoeld

Arnold Schwarzenegger had in de actiefilm ‘Escape Plan’ de vechtkunsten van zijn tegenspeler Sylvester Stallone nog met een snerend grijnslachje geridiculiseerd. “You hit like a vegetarian.” In Game Changers, waaraan hij zelf meewerkte, slaat hij een andere toon aan. “In reclamespots verkopen ze het idee dat echte mannen vlees eten. Ik kan ervan meepraten, omdat ik zelf uit die wereld kom. Maar dat is marketing en niet gebaseerd op de realiteit.”

Het bewijs dat afrekent met dat hardnekkige cliché moeten we zoeken in de Romeinse tijd. Uit onderzoek van hun botsamenstelling van de allereerste professionele strijders, de gladiatoren, blijken de mineraalwaarden significant hoog te zijn. Het kon maar één ding betekenen. De bonkige, angstaanjagende gladiatoren aten toen al voornamelijk plantaardig voedsel.

Maar voor het ultieme argument waarmee de makers het eeuwenlang gecultiveerd aspect van de mannelijke identiteit – namelijk vlees – naar de prullenbak verwijzen schuilt in een intrigerend experiment dat veganisme zelfs gelijk aan mannelijkheid. De these luid: hoe meer vlees je eet, hoe meer je aan mannelijkheid verliest.

Drie universiteitsatleten kregen gedurende twee nachten een spe­ciale ring om hun penis gehangen. Het doel was viriliteit van de jonge atleten te testen door hun erecties tijdens de nachtrust te monitoren. Voorafgaand aan de eerste nacht kregen de mannen burrito’s met rund-, kippen- of varkensvlees. Voor de tweede nacht werd hen de plantaardige versie geserveerd. Die laatste verdrievoudigde de intensiteit van hun seksuele opwinding. Wat het inruilen van je steak voor een salade allemaal niet kan doen.

Alex Morgan, Amerikaanse topvoetbalster

Alex Morgan (30) herinnert zich de melksnorren die sporters uit ­reclames droegen toen ze een kind was. Bij Morgan, nu een Amerikaanse topvoetbalster, cultiveerde dat beeld het idee dat ze eiwitten uit dierlijke en zuivelproducten nodig had om sterk te worden.

Alex Morgan Beeld AP

Eerst waren er morele redenen. Voor Morgan, een grote dierenvriend, voelde het niet goed om thuis een ​​hond te hebben terwijl ze vlees eet. Toen haar teamgenoten bij Orlando Pride aantoonden dat ze kon floreren met een plantaardig dieet, was Morgan klaar voor de transformatie. Tijdens het WK in juli liet ze de teamchef van het Amerikaanse team veganistische maaltijden bereiden, waardoor verschillende teamgenoten haar voorbeeld volgden.

Morgan onthulde dat de overstap naar een veganistisch dieet de sleutel tot haar succes op het veld is geweest. “Sinds ik deze eetgewoonte heb aangenomen, heb ik geen ernstige blessure meer opgelopen”, vertelde ze in de podcast Hurdle. “Ik voel me overal beter, ik heb het gevoel dat ik meer energie heb, ik slaap echt goed en ik ben ­gewoon helderder.”

Tom Brady, American footballspeler

Maar hoe dan? Het is een vraag die de Amerikaanse sportwereld blijft bezighouden. Tom Brady (42), de quarterback van de New England ­Patriots tart de ouderdomswetten. De vaart waarmee Brady in de herfst van zijn loopbaan Superbowl op Superbowl stapelt, lijkt niet te minderen. En inderdaad, hoe? Waar carrières van American-footballspelers afdwalen zodra ze de veertig jaar naderen, dendert die van de zesvoudig NFL-kampioen maar door.

Tom Brady Beeld AFP

Een deel van het antwoord ligt, meent hij, in zijn dieet dat voor 80 procent veganistisch is. Met zijn TB12-methode denkt Brady een manier te hebben gevonden om veroudering af te remmen. In detail beschrijft Brady het rigide karakter van dat dieet in zijn gelijknamige boek uit 2017. Zo vat hij een gebruikelijke dag aan met een halve liter water, doordrenkt met elektrolyten. Dan nipt hij aan een smoothie, met bosbessen, bananen, noten en zaden.

‘Voor mij voelt het onnatuurlijk om op een andere manier te eten’, schrijft Brady. ‘We hebben ons ­lichaam geconditioneerd tot een ­voedingspatroon met voedsel die niet in de natuur niet bestaan.’

Lewis Hamilton,  Formule 1- autocoureur

Het wrong wel een beetje, toen Lewis Hamilton (34) zich twee jaar geleden in een instagrampost bekendmaakte als veganist en klimaatactivist. Tot dan toe, vond hij, had hij zijn leven geen betekenis gegeven. Die leegte wilde de Brit maar wat graag opvullen. ‘Ik streef ernaar om beter te doen’, schreef hij, om vervolgens van zijn volgers vanwege het milieu hetzelfde te verwachten. Vooral dat laatste viel bij velen niet in goede aarde. Als hoofdrolspeler in een sport die jaarlijks verantwoordelijk is voor ruim 256.000 ton aan CO2-uitstoot werd Hamilton van hypocrisie beschuldigd.

Lewis Hamilton Beeld EPA

Eens over de drempel is het lastig om oude gewoonten weer aan te nemen, vindt Hamilton. “Ik zie vrienden dingen eten, die ik vroeger ook at. De gedachte dat ik diezelfde producten in mijn lichaam stopte maakt me ziek. Maar nu ik de kennis heb en de wetenschap erachter begrijp, is het enige wat in me opkomt: Uuugh.”

Dit jaar werd Hamilton voor de zesde keer wereldkampioen in de Formule 1. Zijn succes, zegt hij, heeft hij voor een groot deel te danken aan zijn eetpatroon. “Het belangrijkste is om de goede brandstof binnen te krijgen”, zegt hij in Game Changers.

Voedingswetenschapper Sander Kersten: Onvoldoende onderzoek

“Het heeft geen zin om in twijfel te trekken wat sporters voelen. Alleen kunnen zij niet terugvallen op wetenschap die ondersteunt dat een veganistisch dieet beter is om topsport te beoefenen. Daar is onvoldoende onderzoek naar gedaan. Het is heel moeilijk aan te tonen of bepaalde stoffen prestatiebevorderend werken. De marges zijn daarvoor, zeker in de topsport, te klein en voor de wetenschap lastig te onderscheiden.

“Theoretisch is het mogelijk om als veganistisch topsporter volwaardig te kunnen presteren. De uitdaging is groter. Het is zaak voldoende eiwitten binnen te krijgen en daar zorgvuldig mee om te gaan. Voldoende supplementen innemen is de sleutel. Kijk je ten slotte naar de factoren die sportprestaties beïnvloeden, dan is het niet logisch om te verwachten dat plantaardige voeding een meerwaarde biedt in sportprestaties.”

Lees ook:

Schrijver Jonathan Safran Foer: Waarom geef ik niet genoeg om het klimaat?

De Amerikaanse schrijver Jonathan Safran Foer wil de lezer zijn ideeën niet opdringen, hij vraagt hem louter om na te denken. ‘Klimaatverandering heeft het tragische vermogen om vergeten te worden.’

Dieren eten is ouderwets, een eiwitrevolutie is onvermijdelijk, zegt Roanne van Voorst

Tien jaar na het verschijnen van de vegetariërsbijbel ‘Eating Animals’ van Jonathan Safran Foer, schreef Roanne van Voorst een Nederlands vervolg, waarin ze nog verdergaat. Trouw vroeg haar te reageren op vijf passages uit Safran Foers boek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden