ColumnHenk Hoijtink

Alle grote spelers zijn, als Cruijff, calculators

‘Echte stilist in rijtje Cruijff, Van Basten en Bergkamp’, was deze week de kop van de NOS-voetbalpodcast. Daarin bespreekt chef Arno Vermeulen met zijn commentatoren het voetbal, en nu namen ze afscheid van Hakim Ziyech, die voor Chelsea gaat voetballen.

Waar staat hij in de geschiedenis van Ajax, vroeg Vermeulen. Jan Roelfs kwam met dat rijtje en niemand zei dat het op z’n minst wel een onsje minder kon.

Al sinds het niet meer gespeeld mag worden, is het voetbal hevig in de war, schreef ik vorige week – en zie, dit was er weer een voorbeeld van.

Deze tijd van mogelijke bezinning zou er voor het voetbal één van zelfreiniging kunnen zijn, hoor je ineens ook de grootste gelddenkers in koor zeggen; één ook van, voeg ik maar toe, een herijkt oog voor de juiste verhoudingen, met een reële beoordeling van voetballers. Ik dicht het voetbal voor beide het vermogen toch niet toe, en tja, zo’n rijtje sterkt je dan in die gedachte.

Dat Ziyech zal slagen, is niet te zeggen

Dat Ziyech zal slagen bij Chelsea, is niet te zeggen; dat hij er niet zal slagen, ook niet. Ik stel slechts vast dat een seizoen in Engeland vol zit met wedstrijden tegen clubs als Burnley, de Wolves en Watford, en dat ze het daar – tot Gary Lineker en zijn ‘Match of the day’-mannen toe – niet pikken als doorsnee wedstrijden uit de te losse pols worden gespeeld, zoals Ziyech hier kon doen. Het is een gedachte vooraf, de mijne dan – meer niet.

Ziyech plaatsen in het rijtje van Cruijff, Van Basten en Bergkamp gaat natuurlijk bovenal voorbij aan de ongelijkheid in prijzen – hoe dan ook hét onderscheidende criterium in sport.

Maar bijna even zwaar weegt, vind ik dan, een subtieler onderscheid. Waren Cruijff en Van Basten stilisten, was Bergkamp dat? Ja, ze bewogen sierlijk. Maar dieper beschouwd was de kunstzinnige inslag van de stilist zeker de eerste twee juist vreemd, en in de kern ook Bergkamp.

Cruijff was een calculator, alle grote spelers zijn calculators. Voetbal is een spel van fouten, zei Cruijff. Zijn filosofie, al zullen romantici dat graag anders blijven formuleren: niet wie de mooiste acties maakt of probeert te maken, maar wie het aantal fouten minimaliseert, wint.

Van Basten speelde en dacht in die geest. Robin van Persie vertelde hoe hij, jong nog, Bergkamp toegewijd voor zichzelf bij Arsenal had zien trainen: drie kwartier lang zichzelf verplichtend om in de meest basale voetbalhandelingen geen fouten te maken.

Alle ballen tussen de palen

Zo ligt de basis van de trefzekerheid van Cristiano Ronaldo in de opgave aan zichzelf op het trainingsveld om alle ballen tussen de palen te schieten. Niet tevreden, als Ziyech (en Memphis Depay, om er nog één te noemen), met eens een bal in de kruising tussen afzwaaiers en andere onnauwkeurigheden – nee, alles gericht, alles geconcentreerd.

Louis van Gaal zei laatst tegen de spelers van Ajax dat ze mooier voetbalden dan zijn ploeg van 1995. Hier en daar werd er op internet van gemaakt dat Van Gaal dit Ajax beter vond. Zo gaat dat tegenwoordig, maar dat zei Van Gaal dus níet – het zou raar zijn geweest, als hij dat had gezegd.

In het nieuwe boek ‘LvG, de trainer en de totale mens’ zegt Van Gaal: “Ik had geen Ziyech en Tadic, ik had Overmars en Finidi: rechttoe, rechtaan”.

Rechttoe, rechtaan, mét een betere balans (minder fouten) dan die van nu, naar de eindzege in de Champions League.

“Ik ga voor Ziyech naar het stadion”, zei Jan Roelfs – de bekende mantra. Tja, dat kan journalistiek en voetbaltechnisch het doorslaggevende criterium niet zijn, zeg ik – ben ik maar zo vrij – met Cruijff, Van Basten en Bergkamp.

Redacteur Henk Hoijtink bespreekt in zijn columns de voetbalwereld. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden