AnalyseLandskampioen

Ajax in stijl naar de titel, als oerdegelijk collectief

Devyne Rensch viert de 3-0 die hij maakte in de kampioenswedstrijd tegen FC Emmen.  Beeld
Devyne Rensch viert de 3-0 die hij maakte in de kampioenswedstrijd tegen FC Emmen.

Ajax werd voor 35ste keer landskampioen door in stijl – oerdegelijk – van FC Emmen te winnen (4-0). Welke impulsen zijn er voor het nieuwe seizoen nodig?

Illustratief voor de enorme krachtsverschillen in het Nederlandse voetbal bezweek het dapper tegen degradatie strijdende FC Emmen toen Ajax in de kampioenswedstrijd na de rust serieus gas gaf. Om exact 16.20 uur was de 35ste landstitel in de Amsterdamse historie een feit. Het gejuich en het vuurwerk buiten het stadion drong de Johan Cruijff Arena binnen toen de Ajacieden een voor een over een rode loper naar het podium mochten, om daarna voor lege tribunes uitbundig met de schaal te gaan dansen. “Zo blij als een pupillenteam”, zei trainer Erik ten Hag later.

Na de KNVB-beker komt ook de titel bij de club die daar in dit memorabele coronaseizoen het meeste recht op heeft. Op een paar uitglijders na was Ajax oerdegelijk en constant. De wederopstanding in de eerste wedstrijd na de winterstop tegen PSV, na een 0-2 achterstand, was voor Ten Hag het kantelpunt. “Er stond toen een team op, een team dat karakter toonde. Mentaal en fysiek hebben we in de periode daarna het verschil met de rest gemaakt.”

Natuurlijk, Ajax heeft het grootste budget en de duurste spelers. Dat de titel al na 31 speelronden binnen is, zegt iets over de groeiende financiële kloof met de rest. PSV krijgt de komende jaren weliswaar een kapitaalinjectie van vijftig miljoen, de zakken in Amsterdam zijn ondanks corona beduidend dieper. Komende seizoen zal de Champions League weer tientallen miljoenen euro’s opleveren, voor PSV is deelname nog zeer de vraag.

De Europese concurrentie ergeren

Die kloof zal eerder groeien. Het vizier van Ajax is logischerwijs meer en meer internationaal gericht. De club wil, zoals Ten Hag bij zijn contractverlenging afgelopen week ook aangaf, de Europese concurrentie blijven ‘ergeren’. Dit seizoen kwam de uitschakeling te vroeg, ook in de Europa League. “Het geeft wel aan hoe het verwachtingspatroon is veranderd”, zei Ten Hag zondag. “Toen ik kwam in 2017 waren we al blij dat we Molde hadden uitgeschakeld.”

Om Europees structureel aan te haken, en verder te komen in de Champions League, zijn nieuwe investeringen in de spelersgroep nodig. Dit seizoen was de kracht van Ajax die van het collectief. Met het vertrek van Hakim Ziyech en Donny van de Beek was veel creativiteit ingeleverd. Omdat zijn selectie weinig internationale topspelers heeft, hamerde Ten Hag op tactische discipline, teamgeest en mentale hardheid. Daardoor trok Ajax ook in moeilijkere wedstrijden vaak toch aan het langste eind.

De spelers die daarin cruciaal waren, blijven waarschijnlijk in Amsterdam. Davy Klaassen, de ultieme teamspeler, was vanaf oktober de motor op het middenveld. Klaassen zorgde met zijn loopacties voor diepgang. En voerde gisteren met de 4-0 in zijn 27ste duel zijn doelpuntentotaal op tot twaalf. Minstens zo belangrijk is dat Klaassen defensief veel vuil werk opknapt. Martinez en Álvarez maakten het team fysiek en mentaal weerbaarder. Tadic had veruit het hoogste rendement – 14 doelpunten, 16 assists – maar was met zijn vechtersmentaliteit ook een echte leider.

Doorbraak Timber en Rensch

Ondertussen betaalden de investeringen in de eigen opleiding zich opnieuw uit. Ryan Gravenberch, nog altijd pas achttien jaar, vestigde zijn naam. De middenvelder kende mindere wedstrijden maar liet vooral zijn potentie als internationaal topspeler zien. Hij lijkt de volgende speler waar Ajax bij verkoop tientallen miljoenen euro’s aan kan verdienen, over een paar jaar. In zijn schaduw werden Jurriën Timber (19) en Devyne Rensch (18) in de loop van het seizoen vaste waarden. Ze moeten zich wel ‘op alle facetten nog verbeteren’, volgens Ten Hag. “In beide jongens zit nog heel veel rek.” De tieners bekroonden hun doorbraak in de kampioenswedstrijd met een doelpunt.

Timber en Rensch kunnen achterin op elke positie uit de voeten. Op de linkerkant komt mogelijk een vacature als publiekslieveling Tagliafico kiest voor een nieuw avontuur. Ajax zal voor hem dan een vervanger moeten zoeken. Welke impulsen er verder nodig zijn? Onder de lat doemt een uitdaging op. Volgens technisch directeur Marc Overmars zal André Onana – nog tot februari geschorst – deze zomer vertrekken. Kjell Scherpen, nog te licht bevonden, zal worden verhuurd. Gaat Ajax met twee veteranen, Maarten Stekelenburg (38) en nieuwkomer Remko Pasveer (37) werkelijk het nieuwe seizoen in?

Dan achterin. Martinez is als centrale verdediger ijzersterk in de duels maar zijn loopvermogen is niet optimaal. In pure snelheid ligt ook de achilleshiel van Daley Blind; zijn kracht ligt vooral in de opbouw. Toen hij wegviel met een enkelblessure verdwenen ook de passes waarmee Blind het spel ineens dynamiek kan geven. Ten Hag wil de kwetsbaarheid bij blessures gaan verkleinen. “Wij leggen de lat hoog en kijken wat er binnen de financiële mogelijkheden haalbaar is. Als je in Europa ver wilt komen, dan moet je blessurevrij blijven of blessure kunnen opvangen. Als Nederlandse club moet je kwaliteit in de breedte hebben.”

Stevig korset op het middenveld

Een creatieve middenvelder erbij lijkt geen overbodige luxe. Edson Álvarez gaf als controleur het middenveld van Ajax een stevig korset, maar aan de bal is de Mexicaan niet van het kaliber Blind. Kudus blijkt nog niet in staat die rol over te nemen. De Ghanees, die voor 9 miljoen werd aangetrokken, begon veelbelovend maar worstelt na zijn blessure met zijn vorm.

En voorin? Ondanks de forse doelpuntenproductie (93 in 31 eredivisieduels) vertoonde de voorhoede op Tadic na regelmatig zwakke plekken. Labyad, Traoré en (tot zijn vertrek) Promes kwamen dit seizoen tekort. De Braziliaanse aankoop Antony wisselde momenten van brille af met matige optredens. David Neres beleefde mede door blessures een wisselvallig seizoen.

Met Sébastien Haller kreeg Ten Hag in de winterstop zijn gewenste spits. Volgens de kale cijfers deed hij het goed. In twintig beker- en competitieduels scoorde hij elf keer en had hij zeven assists. Gisteren nam hij de 2-0 voor zijn rekening. Haller sjouwt veel gaten dicht en is kopsterk, maar in de kleine ruimte lijdt hij heel veel balverlies, ook gisteren weer. Van een Ajax-spits mag meer worden verwacht dan wat de Fransman van 22,5 miljoen tot nu toe liet zien. Zijn komst betekende ook dat Brian Brobbey zijn conclusies trok. De 19-jarige ruwe diamant uit de eigen jeugd loopt nu gratis de deur uit. Een nieuwe stand-in voor Haller zal op Ten Hags verlanglijstje staan.

Maar op dit alles wilde de succescoach gisteren nog niet ingaan. “We hebben wat piketpaaltjes geslagen. Maar dit is nu een dag om iets te vieren.”

Lees ook:
Stoïcijns bracht coach Erik ten Hag Ajax teamgeest en karakter bij

Met de tweede ‘dubbel’ binnen bouwt Erik ten Hag verder aan zijn erelijst als Ajax-coach. Wat is zijn aandeel in de 35ste landstitel?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden