Golfen met meisjes in klederdracht als caddy's, begin jaren '30.

Golftoernooi

100 jaar KLM Open: van ‘schaepenweide’ tot The International

Golfen met meisjes in klederdracht als caddy's, begin jaren '30. Beeld Nationaal Archief/Collectie Spaarnestad

Het oudste sporttoernooi van Nederland wordt voor de honderdste keer gehouden. Het Dutch Open golf begon ooit op een ‘schaepenweide’ van een baron.

De KLM Open, voortgekomen uit het Open Nederlandse Golfkampioenschap, viert dit jaar een bijzonder jubileum. Het oudste sporttoernooi van Nederland wordt vanaf vandaag tot zondag voor de honderdste keer gehouden.

Twaalf deelnemers sloegen in 1912 voor het eerst af voor wat een heel lange traditie zou blijken te worden. Alleen in 1913, 1914 en tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er niet gespeeld. Het eerste toernooi speelde zich af op de The Hague Golf Club, dat in 1893 was opgericht op de ‘schaepenweide’ van de puissant rijke baron Arnoud van Brienen (groot sportliefhebber die ook een renbaan en cricketterrein bezat).

Baron Van Brienen legde in 1889 vijf holes aan, naar verluidt voor de achttiende verjaardag van zijn dochter freule Daisy, zegt historicus Arnout Janmaat, archivaris van de huidige Nederlandse Golf Federatie (NGF). Die holes werden later uitgebreid naar negen, waarop het eerste ‘Championnat van Holland’ werd gehouden. De deelnemers moesten de negen holes over de weilanden waar de schapen doordeweeks graasden vier keer afleggen, 36 holes in totaal.

Elite en diplomaten

Geen enkel toernooi in Nederland kent een geschiedenis die langer terug gaat. De TT in Assen, de Amstel Gold Race, het Tata Steel Schaaktoernooi: allemaal werden ze pas later georganiseerd. Dat betekende niet dat het golfspel populair was. Voor de uitslag van de wedstrijd in 1912 was het goed zoeken. De NRC wijdde er een berichtje aan: de Brit George Pannell won.

Sowieso was golf lange tijd niet zichtbaar in de media. “Het was met een lichtje zoeken om een uitslag te vinden”, zegt Janmaat. “De sport was niet groot genoeg. Toen in 1912 het toernooi begon, had de Haagsche golfclub zo’n 200 leden. Pas in 1937 werd een eigen golfblad opgericht. Toen was er uiteraard veel meer nieuws te vinden.”

De golfsport, lange tijd voorbehouden aan de elite en diplomaten, werd pas ver na de Tweede Wereldoorlog een massasport. Van groot belang daarvoor was de opening van de eerste vrij toegankelijke baan in Spaarnwoude nabij Amsterdam in 1977. Niet langer waren hoge entreegelden (en de strenge kledingcodes) verplicht. Het ledenaantal van de bond groeide in die tijd snel.

Prominentere plek

Die periode is ook het moment dat het Dutch Open als toernooi een groei doormaakte. De organisatie kwam in commerciële handen en er kwamen titelsponsors. Robbie van Erven Dorens verdient daar credits voor, zegt Janmaat. “Er komen grote sponsoren en grotere spelers naar het toernooi. Het prijzengeld gaat omhoog en het toernooi krijgt een prominentere plek op de kalender.”

Een van de spelers die in die tijd ook in Nederland roem verkrijgt is Seve Ballesteros, een van de invloedrijkste Europese golfspelers. Ballesteros zou drie keer winnen: in 1976, 1980 en 1986.

Vorig jaar was golf volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek de op tien na meest beoefende sport in Nederland, na onder meer hardlopen, voetbal, zwemmen tennis, hockey en paardrijden. Ook fitness, wandelen en yoga worden meer gedaan.

Het KLM Open, zoals het toernooi nu heet, is een kleiner toernooi op de kalender geworden. In een officieel persbericht stond het vorige week zo: ‘Als het KLM Open erin slaagt een handjevol spelers uit de top-50 van de wereld te strikken is dat al een heel knappe prestatie’.

Nieuwe Nachtwacht

Dit jaar is het deelnemersveld hoe dan ook sterk. Niet de allergrootste namen zijn gekomen (Tiger Woods bijvoorbeeld is veel te duur), maar wel Masters-winnaars Sergio Garcia uit Spanje en de Amerikaanse Ryder-Cup-specialist Patrick Reed doen mee. Ook tweevoudig winnaar Joost Luiten speelt mee. Hij was in 2016 de laatste Nederlander die wist te zegevieren op de KLM Open die nu wordt gespeeld op The International vlakbij Schiphol.

De geschiedenis is niet vergeten. Twaalf topfavorieten en oud-winnaars dineerden afgelopen week in het Rijksmuseum. Zij maakten samen een ‘nieuwe’ Nachtwacht. In Rembrandts tijd was een voorloper van het huidige spel populair. Rembrandt maakte er zelfs een ets van. Maar, zo zegt Janmaat: “In Rembrandts ets staat een beugelaar, geen golfer. Dat is toch een cruciaal verschil.”

Lees ook:
Spaanse golfer Garcia wint na 19 jaar eindelijk een major

Sergio Garcie, deelnemer aan de KLM Open, won in 2017 voor het eerst in negentien jaar een major: de Masters op Augusta National. Lees hier dat verhaal. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden