Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Zodra de vrouw kostwinner wordt, begint de heibel in de relatie

Samenleving

Dirk Waterval

© Nanne Meulendijks

Vrouwen die veel verdienen? Leuk, maar niet voor hun relatiegeluk. Hoe kan dat? 

Zo ruimdenkend zijn we in onze westerse landen nou ook weer niet als het om gender gaat. Tenminste, dat zou je kunnen denken als je het proefschrift leest dat socioloog Niels Blom onlangs verdedigde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Mannen én vrouwen geven hun relatie een minder hoog cijfer, zodra de vrouw meer verdient dan haar wederhelft.

Lees verder na de advertentie

Bloms onderzoek verschijnt in een tijd waarin vrouwen steeds vaker en langer werken. Tussen 2016 en 2017 stonden ze gemiddeld een uur per week langer op de werkvloer, stelden onderzoeksinstituten SCP en CBS afgelopen najaar.

Geluksdaling

Dat hoeft niet direct tot enorme relatiecrises leiden. De gemiddelde daling in relatiegeluk na een inkomensverhoging van vrouwen is gering. Maar ze ís er wel. Dat bleek toen Blom grote, langlopende studies met vragenlijsten over werk en partner naast elkaar legde.

Mensen voelen zich waarschijnlijk toch het beste bij ‘doen wat hoort’

Niels Blom, socioloog, Radboud Universiteit

In Nederland was dat het Liss-panel, dat sinds 2007 loopt en waaruit Blom vierduizend mensen bekeek. Ook studies uit Australië en Groot-Brittannië besloegen vaak meer dan tien jaar en bestonden uit duizenden heteroseksuele stellen. Het is wat relatiegeluk betreft zeldzaam dat die onderzoeken zo lang duren, en het maakt dat de invloed van salarisverhogingen mooi in beeld komt per koppel.

Soms is het heel logisch dat beide partners minder vrolijk worden van de vrouw als kostwinner. Bijvoorbeeld als dat is omdat de man ziek wordt of zijn baan verliest.

Druk van buitenaf

Vreemder is het dat de relatietevredenheid daalt als beiden een baan hebben en de vrouw haar man passeert in salaris. “Het is gissen naar de precieze verklaring”, zegt Blom, die zijn onderzoek baseert op vragenlijsten en niet op diepgravende interviews met deelnemers. Alle sociale theorieën over gelijkheidsdenken ten spijt wijzen de resultaten toch op het aloude verhaal: druk van buitenaf om aan verwachtingen te voldoen.

“Mensen voelen zich waarschijnlijk toch het beste bij ‘doen wat hoort’. In dat traditionele plaatje verdient de man geld en zorgt de vrouw voor de kinderen en het huis.” Kennelijk óók nog altijd in de moderne samenleving, vermoedt Blom.

Ook relatietherapeut Wilfried Sluys uit Purmerend denkt dat de omgeving hier een rol speelt. “Ik krijg weleens vrouwen in de spreekkamer die voor hun carrière gaan, en dat te horen krijgen van andere vrouwen om hen heen. Dat ze door zoveel uur te werken nooit een goede moeder kunnen zijn.” Van die misère krijgt de man ongetwijfeld ook wat mee, zegt hij. Met mogelijk minder relatiegeluk als gevolg.

Mannen lopen achter

Alle cijfers laten zien dat steeds meer vrouwen willen werken en voor een deel van het inkomen zorgen. Volgens Sluys lijkt het soms alsof mannen op die ontwikkeling in de maatschappij achterlopen. “Ik zie vaak dat zij nog steeds vinden dat ze de kost moeten verdienen. Dat ze hun gezin willen onderhouden en hen genoeg luxe bieden. Daar hangt een deel van hun eigenwaarde vanaf.” Daar sluit onderzoeker Blom zich bij aan. “Eerder onderzoek laat zien dat mannen hun identiteit meer ontlenen aan hun werk dan vrouwen.”

Uiteindelijk komt relatiegeluk toch vooral neer op twee tevreden mensen, zegt therapeut Sluys. Wat hem betreft is tevreden zijn met je werk dus gewichtiger dan het bedrag op je loonstrookje. “In mijn werk zie ik dat inkomensongelijkheid geen probleem vormt, zolang de minder verdienende man blij is met wat hij doet.”

Laatst had hij een ongelukkig stel over de vloer, waarvan de vrouw meer verdiende. Maar de reden dat de vrouw niet zo blij was met hun relatie was dat haar partner zich niet genoeg ontwikkelde op persoonlijk gebied. “Haar frustratie: waarom begint hij niet net als ik aan een tweede studie?”

Lees ook:

Emancipatiemonitor: meer vrouwen zijn zelfstandig, maar er valt nog veel te winnen

Vrouwen werken vaker en meer uren, en het aandeel economisch zelfstandige vrouwen is gestegen van 58 naar 60 procent. Dat melden het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in hun tweejaarlijkse rapport over de stand van de emancipatie van vrouwen in Nederland.

Iets meer vrouwen onder de topverdieners

Langzaam kruipt het aandeel vrouwelijke topverdieners bij grote bedrijven omhoog, maar evenwichtig is de verdeling nog lang niet.

Deel dit artikel

Mensen voelen zich waarschijnlijk toch het beste bij ‘doen wat hoort’

Niels Blom, socioloog, Radboud Universiteit