Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Zo kunnen we het gasverbruik terugdringen

Samenleving

Koos Schwartz

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (VVD). © ANP

De gasproductie uit het Groningenveld gaat omlaag. Maar kan dat wel? Krijgen we dan geen koude voeten?

Minister Wiebes heeft iets om over te piekeren. De veiligheid van de Groningers is er bij gebaat als de gaswinning in het Groningenveld wordt teruggeschroefd naar 12 miljard kubieke meter per jaar, oordeelde het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) donderdag. Dat is ruim 9 miljard kuub minder dan de huidige productie. Wiebes wil 'zo snel mogelijk' naar het niveau dat het SodM adviseert. Maar hoe snel kan dat?

Lees verder na de advertentie

We kunnen toch minder gas verbruiken?

De 7 miljoen Nederlandse huishoudens zijn grote afnemers van gas uit het Groningenveld. Die kunnen van het gas af, in principe. Ooit zal dat ook moeten, als Nederland aardgasloos verder wil gaan.

Maar wat een ingrijpende operatie zal dat zijn. Ooit duurde het vijf jaar voordat alle Nederlandse gemeenten op het aardgasnet waren aangesloten. Met het afsluiten is veel meer tijd gemoeid.

Ambtenaren van het ministerie van economische zaken maakten vorig jaar een rekensom. Als elke werkdag 1000 huishoudens van het gas af gaan, kost het 28 jaar voordat alle huishoudens aardgasvrij zijn. En inmiddels leven we acht maanden verder. Bureau Ecorys becijferde dat het 18.000 euro kost om een rijtjeshuis aardgasloos te maken.

Buitenlands gas is anders, het is 'hoog calorisch'. Het Groningse gas is 'laag calorisch'

Dan exporteren we toch minder?

België en delen van Duitsland en Frankrijk zijn net zo afhankelijk van Nederlands gas als Nederland zelf. Geen gas, dan koude voeten. Daarbij: Europese regelgeving verbiedt het maken van onderscheid tussen binnenlandse en buitenlandse klanten. Wel gas verkopen aan Nederlanders, maar niet aan Belgen, dat kan de Gasunie dus niet maken.

De gaskopende landen zijn zich al wel aan het voorbereiden op andere tijden. Zo rond 2030 zouden ze sowieso geen gas uit het Groningenveld meer afnemen. Maar ook daar kost het tijd om op alternatieven over te gaan. Wel zullen België, Frankrijk en Duitsland de komende jaren geleidelijk minder gas kopen.

De buitenlandse vraag zal vanaf 2020 jaarlijks met zo'n 10 procent dalen, verwachtten de ambtenaren van Economische Zaken. In 2015 ging er nog 5 miljard kuub Slochterengas de grens over.

Dan kopen we toch gas uit Rusland. Of uit andere landen?

Dat kan - en dat doet Nederland al, op flinke schaal. De import van Russisch gas is enigszins omstreden. Afhankelijkheid van Rusland, dat wil Nederland niet graag. Bovendien, een eenvoudige oplossing voor het vraagstuk waar Wiebes voor staat, is import ook niet.

Buitenlands gas is anders, het is 'hoog calorisch'. Het Groningse gas is 'laag calorisch'. Nederlandse fornuizen en cv-ketels doen het alleen op Gronings gas - de nieuwste uitgezonderd.

Buitenlands gas is wel 'Gronings' te maken. Dan moet het gemengd met andere gassoorten of er moet stikstof bij. Nederland heeft al twee stikstoffabrieken en er zou een derde bij kunnen. Zo'n fabriek zou 5 tot 7 miljard kuub buitenlands gas kunnen 'vergroningen'. Maar volgens de ambtenaren van Economische Zaken kan zo'n fabriek er op z'n vroegst eind 2021 staan - inmiddels zal dat wel 2022 zijn.

Zo'n fabriek kost ruwweg 480 miljoen euro en dan komen daar nog jaarlijks 35 tot 40 miljoen aan operationele kosten bij. Maar hoe aantrekkelijk is zo'n fabriek als het Groningenveld op termijn toch leegraakt? En als Nederland uiteindelijk, vanwege het klimaatprobleem, van het gas af moet?

Als Wiebes opteert voor het veilige scenario is het gedaan met de le­ve­rings­ze­ker­heid

Gasunie Transport Services

Kan de industrie niet met minder gas toe?

Ja, dat zou kunnen en op korte termijn lijkt dat de meest kansrijke optie. Niet voor niets schreef Wiebes vorige week in een brief aan 200 grootverbruikers met de mededeling dat ze in 2022 van het Groningse gas af moeten zijn. Als vier gascentrales van Nuon, Eneco en Uniper zouden overstappen op hoogcalorisch gas scheelt dat 1,2 miljard kuub per jaar. Kosten, volgens schatting van Economische Zaken: 100 miljoen. Als drie andere grootverbruikers het gas ook vaarwel zeggen, scheelt dat 0,8 kuub.

Daarna wordt het lastiger, want veel kleinere grootverbruikers zijn niet aangesloten op het transportnetwerk voor hoogcalorisch gas, aldus de ambtenaren. De VEMW, de belangenbehartiger van grote stroom-, gas- en waterverbruikers, liet in een reactie op Wiebes' brief weten dat zij best wil meewerken.

Maar ze somde ook bezwaren op: hoge kosten, ingewikkelde werkzaamheden, bedrijven die een tijdlang stilliggen. Waarom de grootverbruikers het gelag laten betalen en niet de staat of de buitenlandse afnemers? En 2022? Niet haalbaar.

Wat nu?

Twaalf miljard kuub oppompen is veilig, volgens het SodM. De huidige productie uit het Groningenveld is ruim 21 miljard kuub. Gasunie Transport Services, het bedrijf dat gas levert aan binnen- en buitenlandse afnemers, maakte ook een berekening. In warme jaren zou er 14 tot 17 miljard kuub uit het Groningenveld nodig zijn, maar in koude jaren 24 tot 27 miljard kuub.

Voorwaarde daarbij is wel dat de productie met de vraag meefluctueert. Momenteel is dat niet zo. Het Groningenveld produceert 'vlak', zoals dat heet; elke maand grofweg evenveel. Omdat dat veiliger wordt geacht. Volgens Gasunie Transport Services is het simpel: als Wiebes opteert voor het veilige scenario is het gedaan met de leveringszekerheid. Leveringszekerheid versus veiligheid, veilige huizen versus warme voeten, exportverplichtingen en industriële wensen. Wiebes heeft iets om over te piekeren.

Lees ook:
- Psychische schade door Groningse beving? Zo eenvoudig is dat niet te bewijzen
- De overheid stelt zich garant voor bevingsschade en de gaskraan gaat dicht. Een voorzichtig begin van herstel van vertrouwen? Op bezoek in de Oosterstraat in Warffum.
- De onderhandelingen met de minister duurden lang, maar Groningers met aardbevingsschade door gaswinning weten eindelijk waar ze aan toe zijn. Het schadeloket gaat op 19 maart open.

Deel dit artikel

Buitenlands gas is anders, het is 'hoog calorisch'. Het Groningse gas is 'laag calorisch'

Als Wiebes opteert voor het veilige scenario is het gedaan met de le­ve­rings­ze­ker­heid

Gasunie Transport Services