Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ziekenhuizen moeten flink bezuinigen, maar de ambities blijven torenhoog

Samenleving

Wilma Kieskamp

Ziekenhuizen moeten flink bezuinigen, maar de ambities blijven torenhoog. © ANP

De ziekenhuizen moeten met 1,5 miljard euro minder toe. Hoe realistisch is het dat de zorg ‘even goed of zelfs beter’ wordt?

Voor patiënten klinkt het bijna te mooi om waar te zijn: de medisch-specialistische zorg wordt de komende jaren beter, meer op maat gesneden, innovatiever, met aandacht voor de hele mens. En dat terwijl het eigen risico niet omhoog gaat, de premies niet uit de bocht vliegen en alle zorg uit het basispakket vergoed blijft. O ja, het ziekenhuisvak wordt ook nog aantrekkelijker om in te werken.

Lees verder na de advertentie

Al dat moois belooft Bruno Bruins, minister voor medische zorg. Op één voorwaarde: de ziekenhuizen moeten 1,5 miljard euro minder groeien in uitgaven, de komende jaren. Een flinke bezuiniging.

De geplande kos­ten­be­spa­ring bedraagt uiteindelijk 1,5 miljard euro per jaar

Minister Bruins (VVD) heeft vorige week een historisch zorgakkoord gesloten met de ziekenhuizen, medisch specialisten, verzekeraars en verpleegkundigen. Zij beloven de komende vier jaar nog strenger op de uitgaven te letten dan ze al deden, en ondertussen ook nog betere zorg te leveren dan nu.

De ambities zijn torenhoog. De kostengroei in de zorg moet helemaal stoppen, is de wens van het kabinet. Nul procent groei is het einddoel, in 2022 te bereiken. Zo’n vrijwillige afspraak is nog nooit vertoond in de ziekenhuiszorg. In ruil daarvoor krijgen de ziekenhuizen en verzekeraars zekerheid dat er geen pijnlijke ingrepen van bovenaf komen, en krijgen de medisch specialisten de garantie dat hun inkomens met rust worden gelaten, ook als die boven de Balkenende-norm liggen.

Bruins’ voorganger Edith Schippers wist als minister van volksgezondheid met dit soort akkoorden al miljarden te besparen.

Maar dit akkoord gaat verder, doordat de handrem nog strakker wordt aangetrokken. De geplande kostenbesparing bedraagt uiteindelijk 1,5 miljard euro per jaar, het bedrag dat de uitgaven anders gegroeid zouden zijn, zonder polderakkoord. Daarmee hoesten de ziekenhuizen bijna alle bezuinigingen op die het kabinet voor de curatieve zorg heeft gepland (1,9 miljard euro per jaar).

Of dat kan zonder dat patiënten er last van hebben, is de vraag. Het Centraal Planbureau betwijfelde afgelopen najaar nog of zoveel bezuinigen op zorg haalbaar is, door de vergrijzing en nieuwe medische technologie. Het CPB waarschuwde: lagere uitgaven leiden tot ‘minder zorg of zorg van slechtere kwaliteit’.

Een ander probleem is dat het ziekenhuizen in de praktijk nu al moeilijk lukt om met het afgesproken geld uit te komen. De eerdere akkoorden werden stapje voor stapje strenger. Vanaf 2016 begonnen ziekenhuizen alarm te slaan. Als éénmalige uitzondering mogen de ziekenhuizen dit jaar bijna een miljard euro meer uitgeven. Maar in het nieuwe zorgakkoord is die speelruimte weer weg – de financiële kaders worden nog krapper dan eerst.

Ziekenhuizen en verzekeraars beloven zich ‘tot het uiterste in te spannen’ om nieuwe wachtlijsten te voorkomen

Patiënten zullen hoe dan ook merken dat er dingen veranderen. Ook ten goede: zorg komt dichterbij, volgens het zorgakkoord. Voor behandeling of onderzoek hoeven patiënten minder vaak naar een ziekenhuis; de huisarts neemt taken over. Minister Bruins noemt dit ‘de juiste zorg op de juiste plek’. Daar zit ook financieel de grootste winst. Met de huisartsen is de minister nog in onderhandeling. Ziekenhuizen en verzekeraars beloven zich ‘tot het uiterste in te spannen’ om nieuwe wachtlijsten te voorkomen.

Ook de Algemene Rekenkamer had vorig jaar twijfels of de zorg wel beter is geworden door de zorgakkoorden. Over de financiële resultaten was de Rekenkamer juichend: voor het eerst in tien jaar zijn de kosten in de curatieve zorg onder controle.

Alleen, een inhoudelijke cultuuromslag zagen de rekenmeesters nog niet. Ook in eerdere akkoorden was er al de afspraak dat patiënten voor kleine ingrepen vaker bij de huisarts terecht zouden komen. Door “gebrek aan onderling vertrouwen” kwam dat maar langzaam van de grond.  In het nieuwe akkoord is er een aparte pot geld om dat te stimuleren.

Met de afspraak om uiteindelijk jaarlijks 1,5 miljard te besparen komt nu de echte vuurproef: kan het efficiënter en beter tegelijk? De politieke aandacht zal de komende jaren weer naar de ziekenhuizen gaan. Voor de ouderenzorg zijn inmiddels miljarden extra beschikbaar. Voor de ziekenhuizen wordt het een ander verhaal. 

Lee ook: De zorg zoekt ruim 100.000 mensen, met name door vergrijzing

In zijn arbeidsmarktrapportage schrijft het UWV dat het aandeel zorgbedrijven met moeilijk vervulbare vacatures tussen medio 2016 en medio 2017 is opgelopen van 45 naar 51 procent. In ziekenhuizen, thuiszorg, verpleeghuizen en ggz heeft zelfs 80 procent van de organisaties moeite personeel te vinden.

Lees ook: De zieke zorg heeft behoefte aan een fluwelen handschoen

De stijgende verzuimcijfers zijn als een thermometer voor de zorgsector. Meer medewerkers die zich langdurig ziek melden betekent dat de zorg als geheel koortsig aanvoelt. Tijd voor een radicale ommezwaai?

Lees ook: Door ziekteverzuim lekt een half miljard euro weg uit de zorg

Vorig jaar zat bijna zes procent van verpleegkundigen, therapeuten, artsen, psychologen en ander zorgpersoneel ziek thuis. Dat is 16 procent meer dan in 2013. Hierdoor krijgen de collega’s het weer drukker. Het verzuim kost honderden miljoenen per jaar.

Lees ook: Kleine zorgaanbieders vrezen financiële problemen door de nieuwe privacywet

Kleine zorgaanbieders vrezen financiële problemen nu de nieuwe en strengere privacywet voor de deur staat. Vanaf 25 mei moeten alle organisaties in Europa - van voetbalclubs tot warenhuizen - zorgvuldiger omgaan met persoonsgegevens.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

De geplande kos­ten­be­spa­ring bedraagt uiteindelijk 1,5 miljard euro per jaar

Ziekenhuizen en verzekeraars beloven zich ‘tot het uiterste in te spannen’ om nieuwe wachtlijsten te voorkomen