Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ze zijn mooier nu, die Vogelaarwijken, dus wonen mensen er met meer plezier

Samenleving

Jeannine Julen

Toenmalig minister Vogelaar (links) in 2007 in de Haagse Stationsbuurt, een van de krachtwijken. © ANP

Het veel bekritiseerde krachtwijkenbeleid was geen weggegooid geld, concluderen onderzoekers.

Ze werd ervoor door het slijk gehaald, maar het krachtwijkenbeleid van oud-minister Ella Vogelaar (wonen, wijken en integratie) blijkt tien jaar na dato toch een succes. Onderzoek van de Vrije Universiteit toont aan dat de huizenprijzen in de veertig aangewezen probleemwijken dankzij Vogelaars inspanningen met 3,5 procent zijn gestegen. Maar, zeggen onderzoekers ook, dat succes is deels een toevalstreffer.

Lees verder na de advertentie

Onderzoeker Hans Koster nam samen met zijn collega Jos van Ommeren de huizenprijsontwikkeling in de aangewezen probleemwijken onder de loep. Die prijsontwikkeling, stelt Koster, is een precieze maatstaf om de leefbaarheid in een wijk te meten. "Voelen mensen zich niet veilig in een buurt, dan dalen de prijzen. Is de wijk weer in trek, dan stijgen de prijzen." 

De twee maakten gebruik van veertien jaar aan data (van 2000 tot en met 2014) van makelaarsvereniging NVM.

Ik zeg niet dat het opknappen van sociale woningbouw hét medicijn is voor alle ach­ter­stands­wij­ken

Hans Koster, onderzoeker VU

Mooier

Wat blijkt? In de zeven jaar na de introductie van Vogelaars beleid stegen de huizenprijzen in de achterstandswijken met 3,5 procent (in die crisisperiode een opmerkelijke stijging), een half miljard euro in totaal. Tel je daar de stijging van de huurprijzen in de vrije sector bij op, dan kan de totale winst oplopen tot zelfs 1,5 miljard euro. Meer dan de 1 miljard euro die het Rijk en de woningcorporaties de afgelopen jaren in de wijken staken. Weggegooid geld is het zogenoemde krachtwijkenbeleid dus absoluut niet, concludeert de VU.

Dat is voor een groot deel toe te schrijven aan de investeringen van woningcorporaties. De 800 miljoen euro die zij in het opknappen van hun sociale woningvoorraad staken, is een belangrijk component van het succes, zegt Koster.

"Ik zeg niet per definitie dat het opknappen van sociale woningbouw hét medicijn is voor alle achterstandswijken. Maar uit ons onderzoek blijkt wel dat de huizenprijzen zijn gestegen doordat die wijken er mooier uit zijn gaan zien."

Welk pleintje?

De effecten van de Rijksinvesteringen, in totaal zo'n 200 miljoen euro, zijn minder goed te meten. Vooral omdat het Rijk helemaal niet gewend is om dergelijk beleid te evalueren, zegt Koster. "Dat zou je bij dit soort grote investeringen wel verwachten, maar het gebeurt haast nooit." 

Welk pleintje met geld van het kracht­wij­ken­be­leid is opgeknapt, is haast niet te achterhalen

Hans Koster, onderzoeker VU

Ironisch genoeg zei Vogelaar tijdens de presentatie van de lijst met probleemwijken juist concrete afspraken te willen maken, 'geen vage plannen'. Maar concreet is het allerminst geworden, zegt Koster: "Welk pleintje of welke straat met geld van het krachtwijkenbeleid is opgeknapt, is haast niet te achterhalen." 

Het welslagen van haar beleid is deels dan ook een lucky shot, zegt Koster. De onderzoeker zou het Rijk niet durven adviseren nogmaals zo grootschalig te investeren in probleemwijken.

Opvallend genoeg zorgden de gestegen huizenprijzen niet voor een heel andere bevolkingssamenstelling van de Vogelaarwijken. Dat komt doordat het aantal sociale huurwoningen in deze wijken niet veel anders is dan in soortgelijke buurten zonder Vogelaarlabel, zegt Koster. Overigens kan het zijn dat de samenstelling van de wijken inmiddels iets meer is veranderd. Na 2014 raakte de woningmarkt oververhit en trokken woningzoekenden in de grote steden ook naar de mindere wijken waar de huizen nog betaalbaar waren.

Voor nu geldt dat bijna iedereen in de Vogelaarwijken erop vooruit is gegaan. Sociale huurders hebben een mooier huis en een betere wijk aan het krachtwijkenbeleid overgehouden. Woningbezitters profiteren eveneens van de opgeschoonde wijken, maar genieten ook van de gestegen huizenprijzen. Alleen vrije sectorhuurders gingen er iets op achteruit. Zij wonen wel in een betere wijk, maar hebben in ruil daarvoor ook hun huurprijs zien stijgen.

Lees ook: 

'Twee jaar terug plaatsten bewoners billboards: Maar we zijn hier wél heel gelukkig!'

Precies tien jaar geleden wees toenmalig minister Ella Vogelaar veertig probleemwijken aan waarin het kabinet Balkenende-IV zou investeren. Een daarvan was Heechterp-Schieringen in Leeuwarden. Hoe is het er nu?

Een stadswijk met slechte cijfers en bewoners met veerkracht

Terug in de Haagse Schilderswijk. In de Jan de Baenstraat is de nieuwbouw drielaags en opgetrokken uit lichtgele baksteen. De kozijnen zijn bordeauxrood en de deuren blauw. Zeg maar: sociale woningbouw-blauw dat overal in Nederland opdoemt. In het midden van de straat ligt een pleintje waarop wat kinderen steppen en in de parkeerhavens staan keurige middenklassers. De bomen zijn net frisgroen uitgekomen.

Deel dit artikel

Ik zeg niet dat het opknappen van sociale woningbouw hét medicijn is voor alle ach­ter­stands­wij­ken

Hans Koster, onderzoeker VU

Welk pleintje met geld van het kracht­wij­ken­be­leid is opgeknapt, is haast niet te achterhalen

Hans Koster, onderzoeker VU