Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wordt abortus legaal in Argentinië? 'Moederschap moet een keuze zijn'

Samenleving

Remi Lehmann

'We zijn toch geen broedmachine.' Met deze slogan en hun rood-witte outfits verwezen pro-abortusdemonstranten afgelopen zondag in Buenos Aires naar de tv-serie 'The Handmaids Tale'. © REUTERS

De Argentijnse Senaat stemt vandaag over legalisering van abortus. Ondanks steun van de president is de uitkomst onzeker.

Het is hartje winter in de Argentijnse hoofdstad, maar Buenos Aires kleurt groen. Iedere dag gaan duizenden vrouwen de straat op met hun groene zakdoek. Ze eisen daarmee de legalisering van abortus, waar de Argentijnse Senaat vandaag over stemt.

Lees verder na de advertentie
Je komt terecht in vieze ach­ter­ka­mer­tjes waar soms nog met breinaalden of rattengif wordt gewerkt

Araceli Ferreyra

Groene zakdoekjes

Afgevaardigde Araceli Ferreyra, een van de initiatiefnemers van de wet, draagt het groene doekje met trots: "Moederschap moet een keuze zijn, we zijn toch geen broedmachine?" Het oppositielid baarde eerder opzien door openhartig over haar abortus te praten.

In het Zuid-Amerikaanse land worden naar schatting 350.000 illegale abortussen per jaar uitgevoerd, waarvan een groot deel door kwakzalvers. "Je komt terecht in vieze achterkamertjes waar soms nog met breinaalden of rattengif wordt gewerkt", aldus Ferreyra. Ieder jaar worden 40.000 vrouwen opgenomen in het ziekenhuis na een clandestiene abortus. 45 overlijden er aan de verwondingen.

Het wetsvoorstel moet daar een einde aan maken, door vrouwen het recht te geven hun zwangerschap te onderbreken tot en met week 14. Nu mag dat alleen na een verkrachting of wanneer de gezondheid van de zwangere gevaar loopt.

De Argentijnse vrouwenbeweging is de drijvende kracht achter de campagne voor legalisering. De massademonstraties van Ni Una Menos (Geen Een Vrouw Minder) brachten sinds 2015 honderdduizenden op de been. In een land waar iedere 36 uur een vrouw wordt vermoord, klinkt de roep om een einde aan geweld tegen vrouwen. Ni Una Menos heeft de strijd voor legalisering nieuw leven ingeblazen.

De vrouwen kregen onverwacht steun van president Mauricio Macri. De centrumrechtse president is pro-life, maar hij verzocht het Congres om het onderwerp op de agenda te zetten. Politicologe Eugenia Mitchelstein van de San Andrés-universiteit noemt het een historisch moment: "Nog nooit nam een zittend president het woord abortus in de mond."

Het zou Mitchelstein niet verbazen als Macri ook electorale motieven heeft: "De liberale vleugel van Macri's partij PRO heeft ongetwijfeld gelobbyd en voorlopig heeft de president geen serieuze concurrentie op rechts voor de verkiezingen in 2019."

Toch komt de grootste weerstand ook uit Macri's partij. Vicepresident Gabriela Michetti is het boegbeeld van conservatief Argentinië en voorzitter van de Senaat. Voor de hardliner is zelfs abortus na verkrachting onbespreekbaar: "In het leven gebeuren soms vervelende dingen en dat moet men accepteren. Het recht op leven is belangrijker", aldus Michetti in dagblad La Nación.

De woorden van de vicepresident zorgden voor ongeloof en woede in progressieve kringen, maar uit opinie-onderzoek van de San Andrés-universiteit blijkt dat de helft van de bevolking legalisering afwijst. Ook enkele belangengroepen voor medici en ziekenhuizen hebben zich uitgesproken tegen de wetswijziging.

Blauwe zakdoekjes

Hoewel de tegenstanders minder vaak de straat opgaan, trekken hun protesten met lichtblauwe zakdoekjes en een drie meter grote foetus van papier-maché veel aandacht. De afgelopen weken kregen zowel voor- als tegenstanders uit de samenleving spreektijd in de Senaat. Volgens politicologe Mitchelstein heeft het debat echter niet tot consensus geleid: "Het gaat over praktisch onverenigbare standpunten, waarbij de tegengestelde polen juist groeien."

De polarisatie dringt door in het dagelijks leven. De zakdoekjes worden ook buiten de protesten gedragen, confrontaties op straat komen regelmatig voor. Ook politici zijn doelwit: een Joodse senator werd via affiches beschuldigd van het meewerken aan een 'prenatale holocaust'. Na het lekken van telefoonnummers ontvingen senatoren scheldpartijen en bedreigingen via Whatsapp.

De uitkomst van het marathondebat is onzeker. 38 van de 72 senatoren zeggen tegen te stemmen. Ferreyra hoopt dat een massale protestmars naar het Congresgebouw de achterstand kan ombuigen. "Zo hebben we het voorstel ook door het Huis van Afgevaardigden geloodst." Maar volgens Mitchelstein is de Senaat een stuk conservatiever: "Dunbevolkte, vaak meer religieuze provincies zijn oververtegenwoordigd."

De Senaat kan nog voor een verrassing zorgen door het voorstel op punten aan te passen. In dat geval wordt de wet teruggezonden naar het Huis van Afgevaardigden.

Ook katholieken verdeeld

In het land van paus Franciscus is 75 procent van de bevolking rooms-katholiek. Maar niet alle katholieken zijn tegen legalisering, aldus María Teresa Bosio, voorzitter van Katholieken voor het recht om te kiezen. "Er is ruimte voor dissidentie binnen de kerk, maar de seksuele moraal van de leiding is oerconservatief. Seks met een ander doel dan voortplanting is nog altijd taboe."

Seks met een ander doel dan voortplanting is nog altijd taboe

María Teresa Bosio

Die moraal wordt verspreid via katholieke scholen die zich niet aan de wet voor seksuele voorlichting houden. Maar volgens Bosio lobbyt de kerkelijke leiding ook actief tegen vrouwenrechten. "In de provincie Córdoba steunt de kerk een conservatieve organisatie die via de rechter de mogelijkheid voor abortus na verkrachting heeft geblokkeerd."

Hoewel de paus zich niet in het abortusdebat heeft gemengd, merkt Bosio dat in de aanloop naar de stemming de druk wordt opgevoerd: "Mijn bisschop dreigt senatoren die voor de wet stemmen te excommuniceren."

Vrouwen zoals zij, die de seksuele moraal van de kerk ter discussie stellen, kunnen op scheve blikken uit de eigen gemeenschap rekenen. Toch blijft ze actievoeren: "Ik ben gedoopt, geloof in het woord van Jezus en ga naar de mis. Waarom zou ik geen goede katholiek zijn?"

Lees ook:

'Pro-life kan haar moraal niet zomaar aan anderen opleggen'

Christa Compas, directeur van het Humanistisch Verbond, vindt het immoreel dat in ons welvarende land de mogelijkheidop een fatsoenlijke abortus financieel, moreel en praktisch onder druk staat.

Abortus is in Polen illegaal en de morningafterpil zit op de schopstoel

Abortus was al verboden in Polen, vorig jaar werden ook maatregelen genomen om de morningafterpil uit te bannen. Dan maar naar het buitenland.

Deel dit artikel

Je komt terecht in vieze ach­ter­ka­mer­tjes waar soms nog met breinaalden of rattengif wordt gewerkt

Araceli Ferreyra

Seks met een ander doel dan voortplanting is nog altijd taboe

María Teresa Bosio