Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wil ik wel geadopteerd worden?

Samenleving

Maaike Bezemer

De Braziliaanse Danilo mag zelf kiezen of hij geadopteerd wil worden © yesafilms
documentaire

De veertienjarige Braziliaanse Danilo mag zelf kiezen of hij naar Nederland wil. Een keuze die een adoptiekind normaal nooit heeft.

Een veertienjarige die zelf kan zeggen of hij geadopteerd wil worden. Dat is uniek. Normaal gaan anderen over die beslissing: afstandsouders, die niet kunnen of willen zorgen voor hun kind. Adoptieouders die het kind opnemen alsof het van hen is. Er komen veel instanties aan te pas. Maar het kind zelf is eigenlijk altijd te klein om ook maar iets te willen.

Lees verder na de advertentie

Documentairemaakster Sanâa Swart volgt de adoptie van de veertienjarige Danilo in een film die vanaf zaterdag op kleine schaal te zien is. Of eigenlijk begint het verhaal met het broertje, Daniël. Meteen na zijn geboorte in Brazilië in de provincie Goiás wordt hij naar de nabijgelegen parochie gebracht waar de Nederlandse ouders Helenne en Joost al op een wachtlijst staan. Sterker nog, de ouders hadden aangegeven dat ze Daniël een mooie naam vinden, God is rechter, betekent het. De jongen krijgt die naam.

De tekst loopt door onder de afbeelding

Daniël © yesafilms

Daniël groeit in Nederland op met een nieuwe zus, Yifen, die al eerder is geadopteerd uit China. Vanaf zijn achtste is de jongen vaak boos. Thuis is de sfeer niet heel gezellig en op school loopt het niet lekker. Hij begint ook opmerkingen te maken als 'Jij bent mijn eigen moeder niet' en 'Ik voel me meer Braziliaan'.

Daniël wil weten wie zijn familie is, vooral zijn moeder. Het gezin krijgt het advies om een reis te maken naar zijn 'roots', voordat de puberteit begint. "De gedachte dat ik een broer had, vond ik heel mooi", zegt hij in de film. Die paar weken in Brazilië klikt het tussen de jongens, al kunnen ze niet met elkaar praten. Ze lijken heel erg op elkaar, schelen maar een jaar.

Wil Danilo verder opgroeien samen met zijn broer, in een land waar alles anders is?

Als de ouders horen dat de Braziliaanse broer niet gelukkig is, komt het idee op om hem ook te adopteren. Eigenlijk al vrij snel, vertelt moeder nu. "Dat ze in ieder geval nog een paar jaar ervaren wat het is om broers te zijn."

Wil de oudste de jongste achterna? Kiest hij voor een leven in Nederland, met meer kansen op een opleiding? De paters, die als het gezin weer naar Nederland is contact onderhouden met beide kanten, zijn enthousiast en zeggen dat Danilo graag wil. Terwijl de ouders de adoptie in gang zetten, talloze formulieren inleveren, ettelijke keren naar Den Haag afreizen, plannen ze ook een bezoek voor de broer aan Nederland. Dan kan hij zien waarvoor hij eventueel kiest.

De tekst loopt door onder de afbeelding

Helenne en Joost met Daniël en Yfen thuis in Brabant © yesafilms

Verschillen

In de documentaire wordt er niets gezegd over de verschillen, maar de beelden spreken voor zich. In Brazilië deelt Danilo een kamertje in een armoedig huis. Maar je ziet hem er ook rondscheuren op een brommer en zwemmen in een stuwmeertje.

Het gezin in Brabant woont in een twee-onder-een-kap-woning. Als Danilo op bezoek is, nemen ze hem mee naar de Plus voor boodschappen. Ze gaan bowlen, sleeën in het bos.

Wil Danilo verder opgroeien samen met zijn broer, in een land waar alles anders is? Of een vrij leven op het platteland van Brazilië, bij zijn oma, die hem van jongs af heeft opgevoed en hem als haar zoon beschouwt. 'Een onmogelijke keuze', zoals de film heet.

Er gebeurt nog iets, in de weken dat Danilo in Nederland op bezoek is. Hij en de oudste dochter Yifen worden verliefd. De documentairemaakster lijkt het eerder te filmen dan dat de ouders het doorhebben. Leuk natuurlijk, reageren die. Maar niet de bedoeling. "Je wilt niet een verliefd stel in huis. En als Danilo dan voor Nederland kiest, komt hij dan voor Yifen of voor zijn broer?"

Bij Daniël roept het begrip familie nog steeds tegenstrijdige gevoelens op

Nu, 2017, is er veel veranderd. De laatste opnames zijn in 2012 gemaakt. Helenne en Joost willen wel vertellen hoe ze terugkijken op de hele procedure, al willen ze niet met hun de achternaam in de krant. De documentaire noemt ook alleen de voornamen. Ze hebben de film nog niet helemaal af gezien, dat gebeurt zaterdag tijdens de première.

Ook Daniël en Yifen schuiven aan. Inmiddels zijn ze het huis al uit. Yifen (23) doet een master communicatiewetenschap. Daniël (20) doet mbo-horeca: één dag in de week school en de rest werken in een restaurant.

De tekst loopt door onder de afbeelding

De eerste ontmoeting tussen Daniël en Danilo © yesafilms

School is nooit favoriet geweest bij hem. "Dat is echt wel genetisch bepaald", lacht Helenne. "Zijn broer heeft dat ook: geen haast, morgen is vroeg genoeg." "Ik ben daar eigenlijk ook wel trots op", reageert Daniël. Met een smaller gezicht lijkt hij nog meer op zijn broer dan toen. In de documentaire zie je dat hij even op zijn tenen gaat staan, als de broers zich bij de eerste ontmoeting aan elkaar meten. "Maar nu ben ik langer dan Danilo."

Misschien was hij in Brazilië wel in de goot beland, peinst hij. Zijn ouders hebben hem echt door school geloodst. De rootsreis voelde trouwens ook niet als thuiskomen. "Uren in een stinkstad, een vreselijke binnenlandse vlucht, toen uren in een stinkauto. En het was er kapot warm."

Tegenstrijdige gevoelens

In het gesprek gaat het even over de adoptie van Yifen. Ook met haar is het gezin teruggegaan. Maar van haar biologische ouders is niets bekend. "Ik ben daar ook wat nuchterder in", zegt ze. Bij Daniël roept het begrip familie nog steeds tegenstrijdige gevoelens op. Joost en Helenne zijn gewoon 'pap en mam'. Voor de familie in Brazilië voelt hij minder, maar daar is wel die bloedband. "En dat vind ik wel een heel sterke band."

Danilo, nu 21, is getrouwd, vertellen ze. Niet met Yifen.

Of hij naar Nederland is gekomen, blijft nog geheim, anders hoeft niemand de film meer te zien. Al vindt documentairemaakster Sanâa Swart de afloop niet zo relevant. Zij wil met haar film vooral het bijzondere perspectief laten zien van een kind met een keuze. Dat die keuze onmogelijk is, blijkt vooral uit de lichaamstaal van Danilo. In de documentaire vraagt Helenne hem meermaals wat hij vindt en wil, maar haar cursus Portugees schiet tekort. Danilo zegt ook niks. Helenne: "Dan is het lastig doorgronden wat iemand voelt."

"Ik herken dat wel", zegt Daniël. "Hij kende ons niet, dat was heel spannend voor hem, zoiets kost tijd."

Eerder maakte Swart al een documentaire over zes adoptiekinderen, inmiddels volwassen. Ze wil liever geen oordeel vellen. "Ik weet heel goed dat adoptie voor veel kinderen een redding is geweest. Maar ik zie ook dat het op tv of in boeken weinig gaat over het perspectief van de geadopteerden."

Het pijnpunt zit 'm volgens haar in het afstaan. "Dat je ouders besluiten dat ze niet meer voor je willen zorgen, dat blijft moeilijk te verdragen. Dat is niet mooi te maken."

Moeilijk hechten

Helenne ziet inmiddels best veel publicaties over fout gelopen adopties. En de impact was haar bekend voor ze eraan begon, vertelt ze. "Ik heb alle boeken uit de bibliotheek gelezen. We wisten dat deze kinderen zich moeilijk hechten, dat het een zware puberteit kon worden. Ik ben niet voor niets gestopt met werken. Yifen had als peuter driftbuien, voor Daniël moesten we hulp zoeken toen hij ouder was. Ik denk ook niet dat wij veel verwachtingen hadden." Maar ze zouden het zo overdoen.

De vraag waarom zijn biologische moeder hem heeft afgestaan, blijft Daniël wel bezighouden. Waarom kon ze niet voor hem of Danilo zorgen? In de film wordt dat niet duidelijk. De parochie was kennelijk een vrij normale mogelijkheid, daar brachten moeders wel vaker kinderen heen. En financieel had de familie het slecht.

Tijdens het bezoek van het Nederlandse gezin aan Brazilië is de moeder kort in beeld, zo mogelijk nog geslotener dan de jongens. "Er is iets, misschien psychisch, waardoor ze de verantwoordelijkheid niet kan dragen", denkt Swart. De oma die Daniël opvoedde noemt het 'liefdeloos'.

Daniël heeft nu contact met zijn moeder via Facebook. Bij elke foto schrijft ze dat hij zo mooi is. "Het enige dat ze steeds vraagt, is of ik haar kan vergeven", vertelt Daniël. "Een echt gesprek is er nooit." Ook omdat de vertaling via Google Translate moet.

Daniël denkt dat een bezoek nu veel logischer zou zijn. "Nu wil ik veel meer weten. Toen vond ik het vooral heel vet om een broer te hebben. Dat ik met hem kon voetballen."

De tekst loopt door onder de afbeelding

Danilo in Brazilië © yesafilms

Confronterende vragen

Helenne en Joost ontkomen ook niet aan confronterende vragen, nu ze het er toch over hebben. "Wisten jullie toen je mij kwam halen dat ik een broer had? En voelde het dan niet raar om ons uit elkaar te trekken? Of wilden jullie vooral graag een kind?"

"Ik zeg altijd heel eerlijk dat we graag een tweede kind wilden", reageert Helenne. Het voelde toen niet als uit elkaar halen, zegt ze. "Ik voelde me wel schuldig op het moment dat jouw moeder nog even naar ons toe kwam in de parochie. Vooral omdat ik haar niet zelf kon vertellen dat we goed voor je zouden zorgen."

Joost voelde na de logeerpartij van Danilo wat het is om iemand te missen. "Ik moest heel frequent aan hem denken, dat is natuurlijk iets dat bij biologische ouders ook altijd aanwezig blijft."

Helenne begrijpt nog steeds niet goed wat anderen met een zo persoonlijke documentaire moeten. Maar volgens de maakster stelt niet elk gezin zich zo open op. "Ik mocht vrijelijk alle homevideo's gebruiken." Bijzonder aan Helenne en Joost is dat ze naar zichzelf kunnen kijken, zegt Swart. "Ze gaan er helemaal voor, maar als dingen anders lopen, dan is het ook goed." Daniël vindt het prima dat er een film over hen is gemaakt. "Wie kan dat nou zeggen?"

De achternaam van het gezin is bekend bij de redactie

Documentaire in première

Er zijn nog kaarten voor de première, zaterdag in het Ketelhuis in Amsterdam. Stuur een mail naar info@yesafilms.nl met: naam + telefoonnummer + aantal personen. Via dit adres is het ook mogelijk een dvd te bestellen. De film wordt op 29 december om 22.00 uur uitgezonden door Omroep Noord-Holland en is dan ook live te volgen via www.nhnieuws.nl/live

Meer informatie: www.yesafilms.nl



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Wil Danilo verder opgroeien samen met zijn broer, in een land waar alles anders is?

Bij Daniël roept het begrip familie nog steeds tegenstrijdige gevoelens op