Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie zijn kind niet laat inenten vindt wel ergens zijn gelijk

Samenleving

Edwin Kreulen

Een jong meisje krijgt een prik, archieffoto. © Anp
Vaccinaties

Om indianenverhalen over vaccinaties te weerleggen laat het RIVM jeugdartsen betere voorlichting geven. Tegenstanders gaan niet zomaar anders denken, waarschuwt hoogleraar Enny Das.

Wie vraagtekens zet bij de vaccinatie tegen kinderziekten, zal zich niet snel laten overtuigen door statistieken. "Een beeld is vaak veel krachtiger." Dat zegt Enny Das, hoogleraar aan de Radbouduniversiteit Nijmegen in onder meer gezondheidscommunicatie. Het debat over de inentingen is de afgelopen tijd weer opgeleefd. Gezondheidsinstituut RIVM, verantwoordelijk voor vaccinaties, trekt twee miljoen euro uit om jeugdartsen betere voorlichting te laten geven.

Er zijn veel indianenverhalen over de prikken, die volgens artsen steeds vaker in de spreekkamer terugkomen. "Betere informatie geven is de taak van het RIVM", zegt Das. "Maar de vraag is of je iedereen bereikt."

Ze denkt dat de kleine groep die principieel gekant is tegen prikken, zich niet snel zal laten overtuigen. "We weten uit onderzoek dat zeker wanneer een standpunt iemands identiteit raakt, men niet snel geneigd is naar argumenten te luisteren die op het tegendeel wijzen. Zo krijg je de paradoxale situatie dat felle tegenstanders van vaccineren de wetenschappelijke manier van redeneren van voorstanders afwijzen, maar tegelijkertijd zoeken naar eenzelfde soort bewijs voor hun eigen standpunt. En dan is er op internet wel een onderzoek te vinden voor dat standpunt."

Lees verder na de advertentie

Het RIVM en artsen moeten deze harde kern van tegenstanders volgens Das wel zoveel mogelijk informatie geven, maar niet in de verwachting dat men massaal anders gaat denken. "Het meest kansrijk op een gedragsverandering is communicatie gericht op ouders die nog twijfelen", zegt de Nijmeegse hoogleraar. "Het is de rol van het RIVM op een rustige manier alle feiten te brengen. Maar vergeet niet dat een beeld veel meer zegt."

Een vaccin dat meisjes beschermt tegen 70 procent van de virussen die voor baarmoederhalskanker zorgen? "Dat is voor veel mensen te abstract", zegt Das. "Een verhaal van iemand die slachtoffer is geworden uit de tijd dat er nog geen vaccins waren, dat blijft beter hangen."

Opvallend genoeg zijn juist in die beeldtaal de vaccin-tegenstanders vaak sterker. "Men geeft het voorbeeld van een jonge vrouw die na het vaccineren ernstige klachten kreeg", zegt Das. "Dat hoeft niets te zeggen over het werkelijke effect, en over al die keren dat het goed ging." Media hebben volgens Das ook een verantwoordelijkheid door deze verhalen niet zonder wederhoor te brengen.

Volgens de laatste cijfers is de vaccinatiegraad tussen 1995 en 2013 heel licht gedaald, bij baby's van een kleine 96 procent naar een kleine 95 procent.  

Een verhaal van iemand die slachtoffer is geworden uit de tijd dat er nog geen vaccins waren, dat blijft beter hangen

Hoogleraar Das

Deel dit artikel

Een verhaal van iemand die slachtoffer is geworden uit de tijd dat er nog geen vaccins waren, dat blijft beter hangen

Hoogleraar Das