Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie ziek en arm is, betaalt de rekening

Samenleving

Marco Visser

© ANP XTRA

Voor het Rijk mogen de uitgaven aan zorg stabiel zijn, op individueel niveau kunnen de kosten flink stijgen.

Opnieuw zijn de kosten voor de gezondheidszorg in Nederland gestegen, maar niet zo explosief als bewindslieden op de ministeries van volksgezondheid en financiën jarenlang vreesden. Het Centraal Bureau voor de Statistiek maakt vandaag bekend dat Nederland vorig jaar 97,5 miljard euro heeft uitgegeven aan zorg en welzijn. Dat is 2,1 procent meer dan in 2016. Op de ministeries zullen ze tevreden zijn. De zorgkosten zijn onder controle. Maar geldt dat ook voor de gemiddelde Nederlander?

Lees verder na de advertentie

Niets abnormaals

Eerst de cijfers vanuit helikopterperspectief. Vergeleken met 2016 stegen de kosten dus met 2,1 procent. Dat is een geringe stijging omdat de inflatie vorig jaar 1,3 procent bedroeg. Daarnaast groeide de economie in 2017 met 4,3 procent zodat de zorg relatief gezien een minder grote hap nam uit de totale inkomsten in Nederland. Volgens de internationale definitie gaat nu ongeveer 10 procent van het totale bruto binnenlands product naar de zorg. Niets abnormaals als deze cijfers worden vergeleken met landen als België, Duitsland en Frankrijk.

De kosten zijn niet alleen ge­sta­bi­li­seerd, maar ook verschoven. En wel van rijksbegroting naar individu

Maar is de burger ook goedkoper uit? Volgens het CBS betalen Nederlanders gemiddeld 5691 euro per jaar aan de zorg. Dat gebeurt via werkgeverspremies, (verplichte) verzekeringpremies, eigen bijdragen en eigen risico’s. In 2016 betaalden Nederlanders gemiddeld 2 procent minder. Trek daar de inflatie van af en de stijging is te overzien.

Onder de grafiek gaat het artikel verder.

© Trouw/CBS

Wie op wat langere termijn naar de cijfers kijkt, ziet dat de kosten niet alleen zijn gestabiliseerd, maar ook zijn verschoven. En wel van rijksbegroting naar individu. Dat komt onder meer door de eigen bijdragen, het eigen risico en de verzekeringspremie. Nederlanders betalen vergeleken met 2014 ongeveer 22 procent meer voor hun zorgpremie voor de basisverzekering.

Bij de zorgverzekering hoort het eigen risico. Als mensen medicijnen nodig hebben, bloed moeten prikken of naar het ziekenhuis gaan, betalen ze de eerste 385 euro zelf. In 2014 was dat 360 euro. De grootste stijging van het eigen risico was toen al achter de rug. In 2013 ging dat bedrag namelijk sterk omhoog: van 220 naar 350 euro.

Naast het eigen risico is er ook de eigen bijdrage. Wie bijvoorbeeld hulp in de huishouding nodig heeft of naar een verpleeghuis gaat, krijgt daarmee te maken. Hoeveel Nederlanders daar precies aan kwijt zijn is lastig te zeggen. Vaak is het de gemeente die over de hoogte van de eigen bijdrage gaat en zij hebben daar allemaal hun eigen opvatting over.

De 97,5 miljard euro die Nederland jaarlijks aan zorg en welzijn besteedt, moet wel ergens vandaan komen

Kostenverschuiving

Zowel de eigen bijdrage als het eigen risico zijn voorbeelden van een kostenverschuiving van gezond naar ziek. Wie gezond is, heeft immers niets te maken met eigen bijdragen en maakt het eigen risico niet op.

Er is ook een tweede verschuiving gaande. De afgelopen jaren werd een groter deel van de kosten onafhankelijk van het inkomen. Of je nu een jaarlijks inkomen hebt van 28.000 euro of 80.000 euro, het eigen risico is voor iedereen 385 euro. De eigen bijdragen zijn nog wel afhankelijk van het eigen vermogen en inkomen, maar daar komt verandering in. Het nieuwe kabinet heeft plannen de hoogte van deze bijdragen juist minder te koppelen aan eigen vermogen en inkomen. Dat is prettig voor de hogere en middeninkomens. Tegelijkertijd moet de 97,5 miljard euro die Nederland jaarlijks aan zorg en welzijn besteedt, wel ergens vandaan komen. 

Lees ook: 

De zorgkosten gaan vooral naar een kleine groep zieken. 17 procent van de Nederlanders is goed voor 80 procent van de kosten

Deel dit artikel

De kosten zijn niet alleen ge­sta­bi­li­seerd, maar ook verschoven. En wel van rijksbegroting naar individu

De 97,5 miljard euro die Nederland jaarlijks aan zorg en welzijn besteedt, moet wel ergens vandaan komen