Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wereldwijde samenwerking bij bankentoezicht valt stil

Samenleving

Geert Dekker

© anp
Beleid Trump

Het versoepelen van het bankentoezicht in de VS pakt voor consumenten slecht uit, ook in Europa.

Verrassend is het niet dat Donald Trump het bankentoezicht op de schop neemt. De Republikeinen hebben 'Dodd-Frank', zoals de wet heet, van het begin af aan verfoeid.

De in 2010 door Barack Obama afgekondigde wet moest regelen dat consumenten beter werden beschermd tegen de boevenstreken van banken en dat de handel in complexe financiële producten gereguleerd zou worden. Maar bovenal moest de wet bewerkstelligen dat banken niet meer zo groot en machtig kunnen worden dat ze met belastinggeld gered moeten worden als ze in de problemen raken. Precies dat gebeurde na het uitbreken van de kredietcrisis op grote schaal. De rekening voor de Amerikaanse burger liep op tot minimaal 700 miljard dollar.

Het verzet van de Republikeinen tegen de wet kwam al snel op gang. In 2011 diende de Republikeinse Afgevaardigde Michele Bachmann, een Tea Party-adept, een motie in om de Dodd-Frank Act in te trekken. Want die zou ongrondwettelijk zijn, een 'onacceptabele uitbreiding van de federale overheid' en bovendien banen kosten en economische groei. De motie haalde het niet, maar was het startsein van jaren van Republikeinse tegenwerking bij de implementatie van het enorme aantal nieuwe regels in de 2300 pagina's tellende wet.

De financiële sector zelf, de grote banken van Wall Street voorop, liet zich ook niet onbetuigd en traineerde de invoering waar mogelijk. Anno 2017 is een derde van de regelingen in Dodd-Frank nog niet ingegaan.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Lees verder na de advertentie
De rekening voor de Amerikaanse burger liep op tot minimaal 700 miljard dollar

Steven Mnuchin © anp

Economisch adviseur

Niet verbazend dus dat een Republikeinse president zijn minister van financiën opdracht geeft deze wet een kopje kleiner te maken. Zeker niet verbazend als die minister Steven Mnuchin is, voormalig werknemer van zakenbank Goldman Sachs. En ook niet als die president even daarvoor Gary Cohn tot zijn belangrijkste economisch adviseur heeft benoemd. Cohn had tot een paar maanden geleden de dagelijkse leiding bij Goldman Sachs. Naar eigen zeggen heeft Trump ook veel geluisterd naar de bestuursvoorzitter van zakenbank JPMorgan, Jamie Dimon. "There's nobody better to tell me about Dodd-Frank than Jamie", zei de president.

In de Verenigde Staten zitten er nu dus bankiers in het centrum van de macht. Dat is slecht nieuws voor financiële consumenten. Zo is bijvoorbeeld al duidelijk dat het door Dodd-Frank ingestelde Consumer Financial Protection Bureau (CFPB) onder vuur zal komen te liggen. Die instelling is de laatste jaren uitgegroeid tot een agressieve, succesvolle en door Wall Street gehate belangenbehartiger van consumenten in disputen met banken en verzekeraars.

Tekst loopt door onder afbeelding.

In de Verenigde Staten zitten er nu dus bankiers in het centrum van de macht

Gary Cohn © anp

Internationale gevolgen

De aardverschuiving in het Amerikaanse financiële toezicht zal ook internationaal grote gevolgen hebben. Sinds de financiële crisis van 2008 proberen toezichthouders, met name de centrale bankiers in het zogeheten Bazelse Comité, wereldwijd afspraken te maken om de financiële stabiliteit te bevorderen. Buffer- en kapitaaleisen aan banken maken daar een belangrijk onderdeel van uit, maar ook bijvoorbeeld afspraken over de uitwisseling van risicoinformatie. In principe onderschrijft iedereen de noodzaak daarvan en streeft men naar wereldwijd gelijke spelregels. In de praktijk echter ruziën landen geregeld over de precieze invulling van die regels. De vraag hoe die zullen uitpakken voor de 'eigen' banken is daarbij meestal leidend.

De VS en Europa waren de afgelopen maanden juist weer in zo'n twist verwikkeld geraakt, bij de afronding van het nieuwe stelsel van kapitaaleisen Bazel III. Maar terwijl de partijen elkaar aan de onderhandelingstafel naderden, komt nu plotseling het hele principe van een gezamenlijk stelsel ter discussie te staan. De nieuwe Amerikaanse regering maakt immers duidelijk het toezicht op de eigen banken op een geheel andere leest te gaan schoeien. Waarbij men niet de indruk wekt zich veel gelegen te laten aan wat de rest van de wereld daarvan vindt.

Daarmee krijgt het streven naar gelijke spelregels voor alle banken een flinke knauw. Dat is riskant. De kredietcrisis leerde dat als iedereen zijn eigen plan trekt, systeemrisico's onontdekt blijven. Een volgende bankencrisis komt zo een stap dichterbij.

In principe onderschrijft iedereen de noodzaak daarvan en streeft men naar wereldwijd gelijke spelregels

Deel dit artikel

De rekening voor de Amerikaanse burger liep op tot minimaal 700 miljard dollar

In de Verenigde Staten zitten er nu dus bankiers in het centrum van de macht

In principe onderschrijft iedereen de noodzaak daarvan en streeft men naar wereldwijd gelijke spelregels