Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wat als een kind zijn beugel niet in wil doen?

Samenleving

Maaike Bezemer

© Fadi Nadrous
Opvoedvraag

Wat als een kind zelf het nut van rechte tanden niet inziet?

Dochter van dertien heeft een beugel, maar doet ‘m nooit in. Ze kan niet praten en niet slapen met dat ding, zegt ze. Moeder voelt zich voor joker zitten bij de orthodontist. “Die wil committent en zegt dat het op deze manier geen zin heeft. Mij vindt ze een slappe Tinus.”

Lees verder na de advertentie

Dochter heeft een overbeet en twee voortanden die wat over elkaar zijn gegroeid, geen gruwelijk gebit, volgens moeder. “Anderhalf jaar beugel zou genoeg moeten zijn, maar daar zijn nu al twee zinloze maanden bijgekomen.” Wat is wijsheid?, vraagt ze zich af. “Moet ik doorzetten en blijven zeuren, net als bij het huiswerk, zodat ze me later dankbaar is? Of uitstellen tot ze er zelf het nut van inziet?”

Niet cool

In groep zeven en acht vinden de meeste kinderen het nog wel leuk om een beugel te krijgen, in de brugklas al minder en als ze veertien zijn is het volgens orthodontist Daniël van der Meulen ‘het allerergste’. Vooral voor jongens, merkt hij. “Pubers voelen zich het middelpunt van het heelal, dan is een beugel niet zo cool. Slotjes zijn vaak nog wel acceptabel, maar van die uitneembare dikke blokken niet. Zeker niet als je de enige bent in de klas.”

Dit meisje zegt dat ze last van heeft van haar beugel, maar ongemak zou volgens Van der Meulen beperkt moeten blijven tot de eerste week, als ze hem consequent draagt. “Als ze de beugel steeds uit doet en dan weer even probeert, ja dan wordt het inderdaad een heel vervelend ding.”

Moeder moet zeker aandringen, want twee maanden proberen is wel heel kort. Maar als een kind echt niet wil, heeft doormodderen geen zin

Een dertienjarige dwingen, is lastig, erkent de orthodontist. In de gezondheidszorg geldt dat ouders zeggenschap hebben tot twaalf jaar, bij zestien beslissen kinderen zelf. De jaren daar tussenin heeft een kind dus inspraak, legt hij uit. “Zie het als een samenwerkingsverband. Moeder moet zeker aandringen, want twee maanden proberen is wel heel kort. Maar als een kind echt niet wil, heeft doormodderen geen zin.” 

Inzet

Psycholoog en orthopedagoog Tamar de Vos denkt dat moeder haar dochter al eerder had moeten overtuigen. “Het is nogal een dure aangelegenheid. Je moet van te voren duidelijk maken dat zo’n beugel inzet vraagt, dan heb je ook iets om op terug te grijpen.”

Elke dag opnieuw in discussie met een tiener is niet makkelijk, maar sommige dertienjarigen hebben nu eenmaal sturing nodig. “Ze kunnen de consequenties van hun handelen niet overzien. Van huiswerk zien ze ook het nut niet, maar het moet toch gebeuren. Ouders mogen best een keer goed boos worden.”

Moeder kan de motivatie alsnog proberen op te krikken met argumenten. Twee van De Vos’ dochters hebben een blokbeugel in de mond gehad. “Bij de oudste moest ik de beugel elke avond wat strakker draaien, ik voelde me echt de boeman. Voordeel was dat zij graag een mooi gebit wilde.” De jongere dochter was niet zo onder de indruk van het schoonheidsideaal, maar wist dat er anders twee hoektanden getrokken moesten worden.

Ideaal voor tieners

Orthodontist Daniël van der Meulen heeft nog wel meer argumenten. Een mens kan beter kauwen als de kiezen mooi op elkaar passen en het is makkelijker om een gebit te corrigeren in de groeiperiode – zo tussen tien en dertien jaar.

Moeder zou bij de orthodontist kunnen vragen om een alternatief, stelt hij voor. Zelf zweert Van der Meulen bij het zogeheten Herbst-scharnier, die de onderkaak naar voren dwingt, zodat die beter aansluit op de bovenkaak. “Er zitten alleen slotjes op het ondergebit, vaak aan de zijkant, achter je wang. Dus die vallen niet op. Een ideale beugel voor tieners en al honderd jaar bewezen effectief.”

Hij is ook niet tegen uitstel. “De verzekering dekt de kosten vaak tot het achttiende of 22ste jaar en ook bij zeventigjarigen heb ik nog heel wat aan een gebit kunnen opknappen.”

Een derde van de kinderen heeft van nature een recht gebit. Een derde kan echt wel een beugel gebruiken. De rest zit er tussen in. “Het is geen ramp als zij geen beugel nemen”, vindt Van der Meulen. In de stoep voor zijn praktijk in Leeuwarden staat een spreuk gebeiteld: in bytsje bryk is minskelyk: een beetje scheef is menselijk. “Een soort disclaimer, waar iedereen overheen moet stappen voordat-ie bij mij naar binnengaat. “Een spleetje, een tand die iets scheef staat, dat geeft persoonlijkheid.”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers.

Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Deel dit artikel

Moeder moet zeker aandringen, want twee maanden proberen is wel heel kort. Maar als een kind echt niet wil, heeft doormodderen geen zin