Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waaraan je kunt zien dat ons onderwijs terminaal ziek is

Samenleving

René Kneyber

René Kneyber. © Maartje Geels
Column

Werkdruk is de terminale ziekte van het onderwijs. Wie het onbekommerd door laat groeien, riskeert uiteindelijk een gezond onderwijssysteem te verliezen. In Nederland staan we in het primair onderwijs aan de rand van die afgrond.

Het eerste symptoom van ziekte is te zien in het klaslokaal. Zo kon iedereen die naar de radioserie en podcast 'Opgejaagd' luistert, in aflevering drie horen hoe de overwerkte juf Linda haar kleuters geen goed deed. Een gestreste leraar verliest het welzijn van de kinderen uit het oog.

Lees verder na de advertentie
Laten we hopen dat met dit akkoord een historische trendbreuk is ingezet

Als de werkdruk te hoog wordt, verliest het vak bovendien aan aantrekkingskracht - symptoom twee. Mensen vertrekken, en er komt niemand voor terug. Zo komt er meer werk op de schouders van de achterblijvers. Een negatieve spiraal wordt ingezet.

Ingrijpen lijkt dan ook het devies. Maar dat gaat lang niet altijd goed. De meest cynische maatregel om de werkdruk van leraren te verminderen was ongetwijfeld het 'afpakken' van een week zomervakantie door minister Marja van Bijsterveldt in 2011.

En net als in andere situaties waarin 'de baas' gaat nadenken voor alle anderen: Het werkte niet. Haar oplossing ging er namelijk van uit dat het werk van leraren eindig is. Dat er een zekere hoeveelheid 'werk' is die afgerond moet worden. En dat meer tijd om het in te doen logischerwijs leidt tot minder stress.

Vloek van het leraarschap

Maar de vloek van het leraarschap is dat vrije ruimte zich vanzelf vult met nieuwe klussen, of dat nu het resultaat is van je eigen overijverige, creatieve geest, of de druk van maatschappelijke verwachting.

Inmiddels heb ik zo veel leraren uit andere landen gesproken, die ook allemaal zo'n last hadden van werkdruk, dat ik tot de conclusie ben gekomen dat deze stress 'gewoon' inherent is aan het vak. En dat die daarom vanuit de schoolorganisatie voortdurende bestrijding vraagt.

De opzet van het nieuwe werkdrukakkoord voor het Primair Onderwijs dat vorige week werd gepresenteerd, is dan ook na jaren falend beleid allereerst vooral hoopvol. Het lerarenteam bepaalt welke maatregelen het wil treffen voor het vrijgekomen budget. Dat is niet alleen doelmatig, - teams krijgen geen algemene oplossing maar precies die maatregel die bij ze past - het zelf nadenken over de oplossing is ook een belangrijk onderdeel van de bestrijding van werkdruk.

Het derde symptoom van ziekte is namelijk dat iedereen de werkdruk voor lief neemt, dat iedereen doorploetert, zonder te twijfelen, zonder na te denken, zonder te vragen of het ook allemaal anders kan.

Laten we hopen dat met dit akkoord een historische trendbreuk is ingezet. Maar ook dat het vanaf nu een vast onderwerp van gesprek blijft in de school.

René Kneyber deelt zijn ervaringen als wiskundeleraar op het vmbo.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Laten we hopen dat met dit akkoord een historische trendbreuk is ingezet