Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vroeger was de zorg nog goed geregeld, zeggen PVV en SP

Samenleving

Wilma Kieskamp

Fleur Agema (PVV) en Renske Leijten (SP). © Phil Nijhuis
Zorg

Vanuit de oppositie leverden de PVV en SP de afgelopen jaren harde kritiek op het kabinet, in debatten over de zorg. Renske Leijten (SP) en Fleur Agema (PVV) zaten vaak op één lijn. Toch kunnen ze onderling ook hard botsen.

Zijn jullie niet veel te negatief over de zorg? In alle internationale onderzoeken komt de Nederlandse zorg er af als een van de beste.

Lees verder na de advertentie

Fleur Agema (PVV): "Ik mag me toch wel kwaad maken? De verzorgingshuizen gingen dicht, er is bezuinigd op de huishoudelijke hulp. Het kabinet beweert: de mensen willen het zelf. Dat is niet waar. Het moest gewoon van Brussel. We zijn besodemieterd."

Renske Leijten (SP): "Eens. Wat die onderzoeken betreft: die deugen niet. In het meest recente kreeg Nederland een rapportcijfer 9,3. Dat was een onderzoek van een commercieel bedrijf, dat banden heeft met een neoliberale denktank. Intussen hoor ik overal van huisartsen dat patiënten de zorg mijden, om de eigen bijdrage. Natuurlijk zijn er goede dingen in de zorg. Maar dat is vooral doordat artsen en andere zorgverleners de zorg nog overeind houden."

Agema: "Mijn vader had een openhartoperatie nodig. Hij gaf de zorg een dikke tien - maar dat weegt niet op tegen wat hij moet betalen."

Wanneer was de zorg dan wél goed geregeld in Nederland?

Agema: "In de jaren vijftig, zestig. Als ik dat zeg, krijg ik om de oren: 'Ja maar, toen lagen de mensen nog op slaapzalen'. Maar het was ook de tijd dat er in een verpleeghuis dertig mensen woonden, met één hoofdverpleegkundige en één boekhouder. Verder werkte iedereen aan het bed. Het was toen nog heel puur allemaal. Je schreef je in voor een aanleunwoning, na een paar jaar kon je terecht. Dus ik zeg: het was beter toen er nog geen managers waren, en nog geen computers."

Leijten: "Het was vóór dit kabinet aantrad ook beter. Maar het was vooral beter toen de Algemene wet bijzondere ziektekosten (Awbz) nog bestond. Tot eind jaren tachtig was de politieke trend nog: alles wat van waarde is, wordt goed geregeld: de zorg voor ouderen, mensen met een beperking, psychiatrische patiënten. Het was veel eerlijker dan nu. Er waren geen verschillen tussen de ene gemeente en de andere. Iedereen betaalde mee via de belastingen, inkomensafhankelijk."

Tot eind jaren tachtig was de politieke trend: alles wat van waarde is, wordt goed geregeld

Renske Leijten (SP)

Jullie hebben nogal wat wensen. Maakt het wat uit hoeveel het gaat kosten?

Leijten: "Het is een doembeeld dat de zorg onbetaalbaar wordt. Daarbij: mensen zijn zeer bereid meer te betalen voor zorg, als het geld maar goed besteed wordt. Volgens onderzoek ligt het omslagpunt bij 18 procent van het bbp; pas als we zo'n groot deel van het nationaal inkomen aan zorg uitgeven vinden ze het teveel."

Agema: "Zover komt het echt niet. Ze proberen ons bang te maken. De afgelopen jaren stegen de kosten van de zorg maar met 2 procent. Minister Schippers heeft er een plafond ingelegd. De zorg kan volgens mij zelfs nog goedkoper dan nu. In de ouderenzorg zit 1,8 miljard overhead. Dat geld kan je allemaal voor andere dingen gebruiken. Die managers zijn niet nodig."

Ik zeg: het was beter toen er nog geen managers waren, en nog geen computers

Fleur Agema (PVV)

Na al jullie kritiek op dit kabinet: zouden jullie zelf een betere minister van VWS zijn?

Agema: "Minister of staatssecretaris zijn, dat lijkt me heel moeilijk. Ik kan niet zoals staatssecretaris Martin van Rijn in mantra's spreken, dat het 'steeds beter gaat' met de ouderenzorg. Knap hoor. Want het is een leugen. Renske, jij zou trouwens best een goede minister zijn."

Leijten: "Ik zou het loeimoeilijk krijgen. Op VWS zitten alle ambtenaren in de koker van de marktwerking. Het eerste wat ik zou doen? Die ambtenaren die in de koker zitten eruit halen."

Agema: "Ik zou eerst kennismaken. Kijken of er nog ideeën zitten, kijken wat er nog zit aan andersdenkenden. In de periode dat de PVV gedoogsteun gaf, kwam ik vaak op het ministerie. Ik zag het toen even bruisen. Ik kreeg voor elkaar dat er een experiment kwam met 26 'regelarme' instellingen, met minder bureaucratie. Dat is later weer teruggedraaid. Het eerste wat ik zou als ik minister werd, zou daar weer over gaan."

Leijten: "Ik vind het hol. Minder regels als belangrijkste verandering? Al vind ik het goed hoe hard je hebt getrokken aan dat experiment. Maar er is veel meer nodig. Ik zou tegen de 5000 ambtenaren van VWS zeggen: gaan jullie maar eens één dag per week werken in de zorg."

Agema: "Een geniale maatregel!"

Ik zou tegen de 5000 ambtenaren van VWS zeggen: gaan jullie maar eens één dag per week werken in de zorg

Renske Leijten (SP)

Als jullie het zo eens zijn, kunnen kiezers net zo goed op de SP stemmen als op de PVV, over de zorg?

Leijten: "Er zijn wel degelijk verschillen. De SP is principiëler tegen de marktwerking. Jullie leggen geen alternatieven neer. Jullie willen de mantelzorgboete niet afschaffen. En buiten de zorg zijn de verschillen tussen SP en PVV heel groot. De PVV doet niets voor huurders, doet niets tegen belastingontduiking."

Agema: "Ach, het verschil tussen SP en PVV is helemaal niet zo groot. Dat gaat alleen over grenzen open of grenzen dicht. En in de zorg zijn ook wij tegen de mantelzorgboete, maar pas na financiële dekking. Jullie dienen zomaar moties in: het eigen risico moet afgeschaft, tot en met iedereen moet blauwe veters dragen. Maar de dekking is boterzacht. Je verwijt ons dat we nog geen ja zeggen tegen een Nationaal Zorgfonds. Het idee vind ik goed. Maar ik ben gewoon nog niet overtuigd. Dat kan toch? De mensen in de zorg worden nu al knettergek van alle systeemwijzigingen."

Leijten: "Dekking? Jullie laten je verkiezingsprogramma niet eens doorrekenen."

Agema: "Sorry? Wij waren in 2012, toen we meeregeerden met Rutte-I, kampioen bij het Centraal Planbureau. Ik wil weleens zien wat jij terugdraait aan bezuinigingen in de zorg, als je minister wordt. Je zult het zien, als jullie ook eens aan de knoppen zitten, zoals wij in 2010, dan zul je ook dingen moeten inleveren."

Ach, het verschil tussen SP en PVV is helemaal niet zo groot

Fleur Agema (PVV)

Leijten: "In de zorg stemmen jullie meer met de VVD mee dan met de SP. Feiten liegen niet. Er zijn websites die dat bijhouden. De PVV is de VVD-light. Dat mag van mij hoor. En nog iets: de PVV is in een derde van de zorgdebatten afwezig."

Agema: "Ben je weer lijstjes aan het bijhouden? Reinette Klever en ik werken ons te pletter. Je bent zelf langdurig afwezig geweest. Bij je zwangerschapsverlof liet je je niet vervangen. Ik vind dit matennaaien. Dit was zo'n goed gesprek."

Leijten: "Dit is inhoudelijk. De PVV heeft een grote mond over de zorg. Waar ik van houd. Maar ze zijn er alleen als de schijnwerpers er zijn. Het persoonsgebonden budget? Jij was drie debatten op rij afwezig, net nu Kamer debatteert over een oplossing. Bij de debatten over de GGZ is de PVV al vier jaar afwezig. Bij onderwijs, hetzelfde."

Agema: "Ik vind dit smerig. Ik had ernstige problemen met mijn stembanden. We bepalen bij de PVV zelf wel wat we doen."

Leijten: "Oké. Nu ben je eerlijk".

De PVV is de VVD-light. In de zorg stemmen jullie meer met de VVD mee dan met de SP.

Renske Leijten (SP)

Deel dit artikel

Tot eind jaren tachtig was de politieke trend: alles wat van waarde is, wordt goed geregeld

Renske Leijten (SP)

Ik zeg: het was beter toen er nog geen managers waren, en nog geen computers

Fleur Agema (PVV)

Ik zou tegen de 5000 ambtenaren van VWS zeggen: gaan jullie maar eens één dag per week werken in de zorg

Renske Leijten (SP)

Ach, het verschil tussen SP en PVV is helemaal niet zo groot

Fleur Agema (PVV)

De PVV is de VVD-light. In de zorg stemmen jullie meer met de VVD mee dan met de SP.

Renske Leijten (SP)