Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vrees voor superbacterie door lozingen Indiase me­di­cijn­fa­brie­ken

Samenleving

Aletta André

Een apotheek in Muzzafarpur in het district Bihar. © Getty Images
reportage

Indiase medicijnfabrieken dumpen zo veel antibiotica in het milieu, dat er resistente bacteriën ontstaan.

Het meer van Gandigudem ligt er stil bij. Er worden geen kleren gewassen, aan de oever wordt geen groente verbouwd en er spelen geen kinderen. "Vroeger deden we dat allemaal", zegt Borra Bikshapathy, een jongeman die in het nabijgelegen dorp Sultanpur woont. "We dronken het water zelfs. Maar nu is het helemaal vervuild, door de fabrieken." Hij snuift met zijn neus. "Wat stinkt het, hè?"

Lees verder na de advertentie

Het dorp is omringd door farmaceutische industriegebieden. Een vijfde van de generieke medicijnen in de wereld wordt in India geproduceerd, en de grootste concentratie fabrieken staat hier, aan de oostgrens van de zuidelijke stad Hyderabad.

Het is een grote zorg voor de medische wereld, want als geen enkel medicijn meer helpt, kan een mens sterven aan een simpele ontsteking, zoals diarree

Shaikh Zia Ahammad, microbioloog

Maar de prijs is hoog. De inwoners van het gebied kampen met een grotere kans op ziekten als kanker en diabetes. Daarnaast zitten hier in het milieu allerlei resistente bacteriën. Deze kunnen één of zelfs meerdere soorten antibiotica overleven, doordat ze in aanraking zijn gekomen met grote hoeveelheden van die antibiotica.

Als geen enkel medicijn meer helpt, kan een mens sterven aan een simpele ontsteking, zoals diarree

"Dat zijn dus echte superbacteriën", zegt microbioloog Shaikh Zia Ahammad. "En dat is een grote zorg voor de medische wereld, want als geen enkel medicijn meer helpt, kan een mens sterven aan een simpele ontsteking, zoals diarree."

700.000 doden

Nu al sterven er wereldwijd jaarlijks 700.000 mensen aan ontstekingen veroorzaakt door resistente bacteriën, volgens een onderzoek uit 2016 in opdracht van de Britse overheid. En als er niets wordt gedaan, zal dit aantal oplopen tot tien miljoen in 2050.

Ahammad benadrukt dat er verrscheidene oorzaken zijn voor het ontstaan en verspreiden van resistente bacteriën. Met name onnodig en overmatig gebruik van antibiotica door mensen en in de veeteelt zijn bekende oorzaken. Maar hij vindt ook dat de Indiase farmaceutische industrie haar verantwoordelijkheid onvoldoende neemt. "Wat je ook maakt in een fabriek, er zullen altijd restanten van het product in je afval terechtkomen", zegt hij. "En dat gebeurt in Hyderabad. Onderzoekers hebben daar gigantische hoeveelheden antibiotica in het milieu gevonden."

Kishan Rao, arts en milieuactivist in de omgeving van de fabrieken, is woedend. "De farmaceutische bedrijven hebben hier dus hun fabrieken mogen neerzetten zonder fatsoenlijk afvalverwerkingssysteem. Hoe kan dat? Is het soms geen misdaad om iemand te doden? De mensen hier sterven een langzame dood door de vervuiling."

Zwarte drab

Rao komt al in actie voor een schoner milieu sinds de eerste chemische fabrieken zich hier vestigden. "In de jaren tachtig waren de straten hier groen en blauw van het chemische afval." De vervuiling is nog steeds zichtbaar, zij het in mindere mate. Lege verpakkingen en blauwe handschoenen liggen overal en de omgeving barst van de pijpleidingen waaruit afwisselend zwarte drab of wit schuimend water in vieze kanalen en meren stroomt. "Er zijn zo'n twintig meren rondom ongeveer twintig dorpen, die volledig zijn vervuild. En dat geldt ook voor het grondwater daar", zegt Rao. Naast antibiotica gaat het om giftige stoffen als arseen en chroom.

De dorpelingen ervaren al jarenlang de gevolgen. Bikshapathy heeft talloze voorbeelden van zieke en jonggestorven kennissen. Landbouwgrond is onbruikbaar geworden en vrijwel alle vis is dood.

Na jaren van actievoeren en rechtszaken krijgen de inwoners van Sultanpur en andere dorpen nu schoon drinkwater van de overheid. "Vijf minuten per dag komt er water uit de kraan", zegt Bikshapathy. "Het is net genoeg om te drinken en eten te koken. Maar voor het wassen van kleren en het huis gebruiken we het grondwater."

Handen wassen

Over de resistente superbugs haalt Bikshapathy zijn schouders op. Het is slechts een van de vele zorgen voor hem en zijn buren. Maar het is niet alleen hun probleem. "De resistentie kan zich snel verspreiden", zegt microbioloog Zia. "Je hoeft je handen maar met het water te wassen en de bacteriën kunnen al in je lichaam terechtkomen. En door internationaal reisverkeer kunnen alle mensen in de wereld er vervolgens mee in aanraking komen."

Wetgeving moet antibiotica inperken

De Indiase overheid erkent het gevaar van de resistente bacteriën en kondigde vorig jaar aan te werken aan wetgeving voor een maximumhoeveelheid antibiotica die in het milieu mag worden geloosd. Ook farmaceutische bedrijven worden zich meer bewust van hun verantwoordelijkheid. Honderd bedrijven ondertekenden in 2016 een verklaring, met onder meer de belofte om het lozen van antibiotica in het milieu te evalueren in de hele productieketen en om voor 2020 duidelijke richtlijnen op te stellen. Daarnaast beloven de bedrijven mee te werken aan de ontwikkeling van nieuwe soorten antibiotica en om het overmatig en onnodig gebruik ervan tegen te gaan.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Het is een grote zorg voor de medische wereld, want als geen enkel medicijn meer helpt, kan een mens sterven aan een simpele ontsteking, zoals diarree

Shaikh Zia Ahammad, microbioloog

Als geen enkel medicijn meer helpt, kan een mens sterven aan een simpele ontsteking, zoals diarree