Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Voor een veilige omgeving is veel meer nodig dan een hashtag

Samenleving

Wendelmoet Boersema

© Nanne Meulendijks
Analyse

De golf van meldingen van seksueel misbruik houdt aan. Maar al te vaak ontspringen daders de dans, beschermd door hun omgeving of hun machtspositie.

#IkOok is niet de eerste campagne waarin slachtoffers massaal hun ervaringen met seksueel misbruik deelden, maar zal het de eerste zijn waardoor er blijvend iets verandert? Wat zien we hier eigenlijk, een paar koppen die rollen, of het begin van een radicale verandering?

Lees verder na de advertentie

Het taboe lijkt er af. Miljoenen vrouwen gebruikten de afgelopen weken Facebook en Twitter als moderne divan, de praatprogramma’s als therapeutische sessie om hun vaak lang verzwegen ervaringen met seksueel misbruik en intimidatie te delen. Moedige bekentenissen, vurige columns, strijdbare oproepen. En de orkaan aan #MeToo’s is nog niet uitgeraasd.

Willen we voorkomen dat mensen straks weer met lege handen staan, dan is veel meer nodig.

Na Hollywoodbaas Harvey Weinstein werden andere roofdieren ontmaskerd. Zondag viel het masker van regisseur James Toback (nieuwste film, hoe ironisch: ‘The private life of a modern woman’). Liefst 31 vrouwen vonden de moed onder hun eigen naam Tobacks aanrandingen met de Los Angeles Times te delen. Belangrijker nog: de aandacht verbreedde zich de afgelopen week naar alle daders. Ook dichter bij huis, in eigen land. Acteur Jappe Claes vertrok bij Het Nationale Theater, een Nederlandse uitgeverij stelde een redacteur op non-actief.

In Trouw vestigt het verhaal van Jelle Brandt Corstius vandaag de aandacht op een tot nu toe onderbelichte kant: mannen die slachtoffer worden van andere, machtiger mannen.

Meer dan een hashtag

De vrouw achter de echte #MeToo-campagne was de eerste die wees op de noodzaak van cultuurverandering. #MeToo moet een beweging zijn, zoveel meer dan een hashtag, aldus Tarana Burke. Deze zwarte activiste strijdt zelf al tien jaar keihard voor meer bewustzijn over de problematiek, meer openheid, aanpak van daders en goede opvang voor vrouwen die zich durven melden. Pas dan kan er volgens Burke sprake zijn van heling van een gemeenschap.

De weerklank van #MeToo legt pijnlijk bloot hoe wijdverbreid dit gedrag is

De vrouwen en de enkele man die nu naar voren stappen met hun verhaal zijn voor even beschermd door de massaliteit, door de wereldwijde golven van steun en empathie. Maar de veilige omgeving zoals Burke die voor ogen heeft, bestaat (nog) niet. Willen we voorkomen dat mensen straks weer met lege handen staan, dan is veel meer nodig.

De tijd lijkt er rijp voor. Vrouwen eisen op veel meer terreinen hun plek op. Zie de debatten over publieke vrouwentoiletten, het strafbaar maken van fluit- en sisgedrag op straat, het protest tegen Trumps seksisme. Na misbruikschandalen in voorheen gesloten gemeenschappen als de kerk, het klooster en tehuizen volgden onderzoeken en publieke excuses. Tegelijkertijd: de weerklank van #MeToo legt pijnlijk bloot hoe wijdverbreid dit gedrag is, hoe diep verankerd in onze cultuur, in de man-vrouwrelaties, in machtsstructuren. Hoe gewóón.

De slachtoffers kunnen dit niet alleen veranderen, hoe belangrijk meer getuigenissen ook zijn. Het misdrijf van verkrachting is vaak al verjaard. Zo niet, dan is het hun woord tegen dat van de ander. Voor een aangifte moet je je sterk voelen en sterk staan, en die kracht is er niet altijd. Toch: als er vermoedens zijn dat het grensoverschrijdende gedrag nog voortduurt, dan helpen meer verhalen, meer onderzoek, meer man en paard. Ook dat is een vorm van gerechtigheid.

Machtsrelaties

Hoe voorkomen we nieuwe slachtoffers, of liever nog, toekomstige daders? Die vraag is complexer. De koppen die nu rollen zijn van mensen die rezen tot grote hoogte in een tijdperk waarin er – volgens sommige geluiden – andere mores heersten. Maar veronderstellen dat een jongere generatie totaal anders opgroeit zou naïef zijn, ondanks de eerste succesjes die nu mede dankzij #MeToo geboekt worden.

Seksueel grens­over­schrij­dend gedrag is niet exotisch, of iets van dat film- en tv-wereldje

Machtsrelaties blijven bestaan, en mensen die beslissen over cruciale momenten in het leven van anderen, over die ene stageplek, baan, hoofdrol of romanpublicatie, zullen er ook altijd zijn.

De harde les van #MeToo is dat deze gedragingen onder ieders neus gebeuren. Seksueel grensoverschrijdend gedrag is niet exotisch, of iets van dat film- en tv-wereldje. Er gaan geruchten rond op de werkvloer, gedachten als ‘dat hoort erbij’ of ‘het zal toch niet vanzelf zover gekomen zijn’ komen nog steeds zelfs bij de slachtoffers op. Echte verandering begint pas als notoire grensoverschrijders niet langer beschermd worden, door juristen, door collega’s, door hun macht en geld, en ja, vaak genoeg door hun eigen naasten. Ook dat heeft #MeToo laten zien: iedereen kan aan verandering bijdragen, als opvoeder, collega, vriend of werkgever.

Lees ook:

- Jelle Brandt Corstius: 'Ik ook. Maar ik kan het niet vertellen.'

- Een vertrouwenspersoon aanstellen is te weinig, de positie moet stevig zijn

- Lees meer over dit onderwerp in het dossier over #MeToo


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Willen we voorkomen dat mensen straks weer met lege handen staan, dan is veel meer nodig.

De weerklank van #MeToo legt pijnlijk bloot hoe wijdverbreid dit gedrag is

Seksueel grens­over­schrij­dend gedrag is niet exotisch, of iets van dat film- en tv-wereldje