Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vergrijsd Japan wil immigranten lokken

Samenleving

Gijs Moes

De Japanse tenniskampioene Naomi Osaka heeft een Haïtiaans-Amerikaanse vader. © REUTERS

Japan moet zich openstellen, zegt minister Taro Kono. Het van oudsher gesloten land heeft werknemers nodig.

Naomi Osaka weet nog niet half wat ze allemaal heeft losgemaakt door de US Open te winnen. De 20-jarige tenniskampioene kreeg gisteren een heldenonthaal in Tokio, als eerste Japanse winnaar ooit van een grandslamtoernooi. Tientallen journalisten wilden van haar weten hoe ze omging met haar nieuwe status, en hoe ze terugkeek op de bewogen finale tegen haar idool Serena Williams.

Lees verder na de advertentie

Ondertussen prees de minister van buitenlandse zaken Taro Kono de tennisster op een heel andere manier. "Het is goed om diversiteit te hebben", zei Kono in Hanoi, waar hij een internationaal economisch forum bezocht.

Osaka is de dochter van een Japanse moeder en een Haïtiaans-Amerikaanse vader. Daarmee is ze voor veel Japanners een 'hafu', iemand met een gemengde afkomst.

Hoogopgeleide en creatieve buitenlanders kunnen al langer een plek vinden in de Japanse samenleving

Dat woord is afgeleid van het Engelse 'half' en dus voor velen nogal denigrerend. Zij voelen zich gediscrimineerd in Japan, door mensen die hen niet als volwaardige landgenoten beschouwen. "Je bent maar half Japans, wat betekent dat je niet helemaal Japans bent", zegt de Afrikaans-Amerikaanse filmer Darryl Wharton-Rigby in The New York Times. Hij woont met zijn Japanse vrouw en hun drie kinderen in Japan.

Gesloten land 

Hoogopgeleide en creatieve buitenlanders als Wharton-Rigby kunnen al langer een plek vinden in de Japanse samenleving. Maar voor migranten die met eenvoudiger werk hun geld proberen te verdienen, is dat een stuk lastiger. Het land is tot nu toe zeer gesloten voor buitenlanders zonder bijzondere talenten. Voor asielzoekers is Japan vrijwel onbereikbaar, vorig jaar werden er tien toegelaten.

Een nieuwe status voor buitenlandse werknemers in onder meer landbouw, infrastructuur en verpleging moet verandering brengen

Die geslotenheid moet afgelopen zijn, vindt Kono. "We stellen ons land open", zei hij in Hanoi. Ook premier Shinzo Abe heeft al gezegd dat Japan buitenlandse werknemers nodig heeft. Want het land vergrijst in hoog tempo en het geboortecijfer is bijna het laagste ter wereld. De Japanse bevolking krimpt en behoorlijk snel ook: ieder jaar zijn er ongeveer een half miljoen Japanners minder.

Daarmee daalt ook het aantal arbeidskrachten snel. In 1997 waren er nog 87 miljoen Japanners tussen de 15 en de 64 jaar, in 2016 minder dan 77 miljoen. Het aantal buitenlandse arbeidskrachten stijgt ondertussen wel, van nog geen half miljoen in 2008 naar 1,3 miljoen vorig jaar. Maar dat is een druppel op de gloeiende plaat.

Een nieuwe status voor buitenlandse werknemers in onder meer landbouw, infrastructuur en verpleging moet daar verandering in brengen. Als zij de Japanse taal voldoende beheersen, mogen ze straks vijf jaar blijven.

Speciale regeling

Dat is in ieder geval langer dan zes maanden, de periode die veel van de buitenlanders in Japan nu maximaal kunnen blijven dankzij een speciale regeling. Het gaat vooral om Chinezen, Filippino's, Indonesiërs en Vietnamezen.

Maar het is de vraag of er met de nieuwe regels ook veel mensen zullen komen, want familie meenemen is dan nog altijd niet toegestaan. Dat Japan blijft worstelen met de komst van vreemdelingen, blijkt ook uit de woorden van Kono: "Ik denk dat alle mensen welkom zijn in Japan, als zij bereid zijn te assimileren in de Japanse samenleving."

Lees ook:

Japan doet het goed, maar is er nog lang niet

De Japanse economie draait goed, maar redenen tot zorg zijn er ook: bevolkingskrimp en lage inflatie.

Schuilt er een dubbele moraal in het tennis?

Aan het einde van de persconferentie begint de stem van Serena Williams te trillen. Na haar finale op de US Open, waarin ze na een woede-uitbarsting verloor van de Japanse Naomi Osaka, reageert ze op een vraag of ze achteraf gezien iets anders had willen doen.

Deel dit artikel

Hoogopgeleide en creatieve buitenlanders kunnen al langer een plek vinden in de Japanse samenleving

Een nieuwe status voor buitenlandse werknemers in onder meer landbouw, infrastructuur en verpleging moet verandering brengen