Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Veel blauw op het station, maar werkt dat wel?

Samenleving

Dirk Waterval

© EPA

Amsterdam zegt goed voorbereid te zijn op terrorisme en de verdachte werd vrijdag snel gepakt. Doet Nederland het zo goed met veiligheid in de publieke ruimte? 

Direct nadat terrorismeverdachte Jawed S. (19) vrijdag op het Amsterdams Centraal Station twee toeristen neerstak, wisten aangesnelde agenten hem na een schot in zijn onderlijf te arresteren. De gemeente zegt dat dit ‘kordate optreden van de politie’ laat zien dat de stad is voorbereid op dit soort incidenten. Hoe goed doet Nederland het met veiligheid in de publieke ruimte?

Lees verder na de advertentie

Ten eerste is het aantal agenten en beveiligers op stations, langs trekpleisters als de Dam en ook op evenementen de laatste jaren flink opgeschroefd, zegt terrorismedeskundige Jelle van Buuren van de Universiteit Leiden. “Zo’n openbare plek als een station is heel moeilijk te beveiligen.” De steekpartij laat zien dat je niet alles kunt voorkomen. “Maar die extra mankracht helpt wel.”

Op twee manieren. “Ten eerste om, zoals vrijdag, een dader uit te schakelen, natuurlijk – om altijd in de buurt te zijn. Maar alleen al de aanwezigheid van blauw op straat en camera’s voorkomen aanslagen door hun afschrikkende effect.” Een weldoordachte, lang voorbereide aanslag voorkomt het niet. Maar iemand die anders spontaan van plan was zijn omstanders wat aan te doen, kan er wel degelijk door terugdeinzen, zegt Van Buuren.

In Frankrijk en Duitsland lopen gewapende militairen over straat, en dat heeft niet alle aanslagen kunnen tegenhouden

Punt is dat de preventieve werking die van meer agenten en beveiliging uitgaat niet is te meten. Niemand weet hoeveel het voorkomen heeft.

Beeldvormende maatregelen

Van Buuren is te spreken over de Nederlandse overheid, die volgens hem goed in haar beleid meeneemt hoe dat overkomt op de burger. In Frankrijk en Duitsland lopen gewapende militairen over straat, en dat heeft niet alle aanslagen kunnen tegenhouden. “Ondertussen krijg ik helemaal geen veilig gevoel als ik langs een haag van militairen naar mijn treinstel moet. Nederland beseft dat, is terughoudend met dat soort beeldvormende maatregelen.”

Wat weer belangrijk is voor de onrust die een aanslag ná de daad teweegbrengt in de maatschappij. In Duitse Chemlitz waren afgelopen week grote ongeregeldheden tussen vluchtelingen en extreem-rechtse demonstranten, nadat bleek dat de twee verdachten van een moord asielzoekers zijn. Het woord terrorisme klinkt niet in Chemlitz, maar de spanningen over het binnenlaten van vluchtelingen en daarmee wellicht meer geweld is vergelijkbaar.

NS-medewerkers weten in welke gevallen ze paniekerend publiek naar buiten kunnen begeleiden

Over die maatschappelijke onrust maakt Van Buuren zich in Nederland wat minder zorgen, onder meer doordat de overheid volgens hem nuchter en feitelijk informeert over dit soort incidenten. “Wat terroristen willen, en de overheid niet, is angst onder de bevolking. Die verdeeldheid is in Nederland minder omdat het vluchtelingendebat hier nog niet zo is opgelopen als in Duitsland.” Dat kán veranderen, zegt Van Buuren, als deze aanslagen vaker blijven voorkomen. “Voorlopig zie ik dat nog niet.”

Tot slot is nog een hoop aandacht geweest aan het wegsluizen van mensenmassa’s wanneer er paniek uitbreekt, zegt de deskundige. NS-medewerkers weten in welke gevallen ze paniekerend publiek naar buiten kunnen begeleiden. “Daar was op zich altijd wel aandacht voor, maar dan eerder voor brandgevallen of wanneer er een dak mocht instorten. Nu is de focus duidelijk verschoven naar eventuele aanslagen.” Medewerkers weten wanneer ze de toegangspoortjes open mogen gooien. “In zo’n geval als vrijdag is het even niet meer belangrijk om zwartrijders buiten te houden met die wegversperringen.”

Lees ook:

Verdachte steekpartij bij Amsterdam CS had terroristisch motief

De 19-jarige Afghaan die vrijdag twee personen neerstak op Amsterdam CS, handelde met een terroristisch motief. Dat is gebleken uit de eerste verklaringen van de verdachte, zo maakte de gemeente Amsterdam zaterdag bekend. Premier Rutte sprak van een 'laffe daad'.

Deel dit artikel

In Frankrijk en Duitsland lopen gewapende militairen over straat, en dat heeft niet alle aanslagen kunnen tegenhouden

NS-medewerkers weten in welke gevallen ze paniekerend publiek naar buiten kunnen begeleiden