Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vanaf vandaag heeft de politie er een superrechercheur bij: de computer

Samenleving

Edwin Kreulen

© ANP XTRA

In het nieuwe Politielab wordt vanaf vandaag de denkkracht van computers ingezet voor beter recherchewerk.

Heel fijn voor de recherche: computers en telefoons van een verdachte die in beslag zijn genomen. Maar dan zegt de verdachte: ik was in Parijs tijdens de misdaad. De gewone rechercheur kan nog wel zien dat de man voor de Eiffeltoren staat, maar alleen de computer herkent de bakkerij in de kleine straat in de Franse hoofdstad. En zo kan de rechercheur zich richten op andere verdachten.

Lees verder na de advertentie

“De datastromen in de samenleving worden steeds groter”, zegt politieman Theo van der Plas, programmadirecteur digitalisering en cybercrime. “Met het blote oog zoeken lukt niet altijd meer. Terwijl naast het klassieke politiewerk, met DNA en vingerafdrukken, data steeds meer de bloedsomloop van de politie worden.”

Een eerste concreet resultaat is de nieuwe manier van aangifte doen bij internet­oplichting

Stel dat een verdachte in een whatsappbericht rept over een kerk in de buurt. Dan kunnen foto’s op zijn telefoon een aanwijzing geven waar die kerk staat. “Met geavanceerde technieken kun je de aanwijzingen uit bijvoorbeeld tekst en beeld combineren”, zegt Sarah Ibrahimi. Ze is een van de zeven universitaire onderzoekers – allen promovendi in blauwe dienst – die de politie vanaf vandaag bundelt in het nieuwe Politielab Artificiële Intelligentie. Ibrahimi werkt aan de Universiteit van Amsterdam, vier nieuwe wetenschappers zijn afkomstig van de Universiteit Utrecht.

Chatten

Politiemannen Van der Plas en zijn collega Ron Boelsma, verantwoordelijk voor het laboratorium, verwachten veel van de wetenschappelijke inzet (zie kader onderaan dit artikel). Een eerste concreet resultaat is de nieuwe manier van aangifte doen bij internet­oplichting, die voor de zomer mogelijk moet worden. Er komt een speciaal chatprogramma dat helpt bij de aangifte en waarin de computer woorden  herkent die burgers gebruiken wanneer ze aangifte doen als slachtoffer. “Weggenomen, afgeleverd, opgepikt”, geeft Van der Plas als voorbeeld. Het chatprogramma stelt vragen en helpt mensen uit te zoeken of het echt om oplichting gaat – wat vaak moeilijk te bepalen is. Is dat het geval, dan behandelt een echte politiemedewerker de aangifte verder. “Zo voorkom je dat mensen twee weken moeten wachten op de beoordeling van een schriftelijke aangifte, of dat tijd verloren gaat omdat extra informatie nodig blijkt.”

In die zoektocht naar een foto van een kerk of een whatsappbericht erover, blijkt dat computers niet van zichzelf superslim zijn. “Er is veel onderzoek beschikbaar naar tekst- en beelddata, maar voor ons onderzoek is het een uitdaging dat te combineren. En wanneer zie je op die foto inderdaad een kerk? Wat dat betreft moet je een computer eerst leren denken als een mens. Maar wel een variant van de mens die, als hij eenmaal beeld herkent, met veel grotere hersenkracht de goede foto’s tevoorschijn tovert.” Of het percentage opgeloste zaken omhoogschiet? Van der Plas: “Dat mag ik hopen”.

Wat kan de politiecomputer?

Sneller en makkelijker aangifte doen zijn twee van de voorbeelden die de mensen van het nieuwe laboratorium noemen. Andere mogelijkheden met kunstmatige intelligentie:

- Het spoor van cocaïne volgen. Verschillende onderzoeken in het hele land concluderen dat een beperkte groep chauffeurs opvallend vaak voorkomt bij de vondst van partijen drugs, chauffeurs die ingezet worden door hetzelfde bedrijf waarop vervolgens het onderzoek kan worden voortgezet. Deze drugslijnen beginnen vaak in het buitenland.

- Sneller herkennen hoe criminelen hun activiteiten verplaatsen, bijvoorbeeld van phishing (nepmails versturen via internet) naar whatsapp-fraude. Constateren dat daarbij een gerespecteerde bank of site als Marktplaats wordt gebruikt en hen waarschuwen om de gebruiker te blokkeren. En als het kan deze misbruikers opsporen en voor de rechter brengen.

- Herkennen dat een bepaalde groep personen zich opvallend verzamelt in hetzelfde café. Op die manier is het mogelijk het ‘clubhuis’ van een groep mensen te lokaliseren, en om te kijken of er inderdaad sprake is van een criminele organisatie.

Lees ook: 

Zakkenrollerij en winkeldiefstal zijn een hardnekkig probleem in het outletcentrum in Roermond. 

De politie hoopt dat met sensoren en computerkracht de kop in te drukken.

Deel dit artikel

Een eerste concreet resultaat is de nieuwe manier van aangifte doen bij internet­oplichting