Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Van het vaderschap je werk maken

Home

Maaike Bezemer

Het maken van een vuurtje speelt een belangrijke rol in de cursussen die vadercoach Jeroen de Jong geeft. In de tuin is een speciale vuurplaats aangelegd. © Koen Verheijden

Europa wil tien dagen betaald vaderschapsverlof mogelijk maken. Volgens Jeroen de Jong hoef je daar niet op te wachten. Hij werkt als coach en leert andere mannen het 'vadervuur' in zichzelf te ontdekken.

Twee dagen vaderschapsverlof. Of tien. Op een kindertijd van achttien jaar is het allebei vrij weinig, zegt vader en vadercoach Jeroen de Jong. De eerste weken na de geboorte van zijn oudste, Thijn, wilde hij thuis zijn, dus nam hij vrij. Je hoeft niet op je werkgever te wachten, vindt hij. En de overheid is ook niet degene die je geluk moet faciliteren. "We zijn volwassen mensen, we kunnen zelf keuzes maken."

Lees verder na de advertentie

Over de eerste dagen na de geboorte is hij helder. "Daar wil je gewoon bij zijn." Niet om te leren hoe je luiers moet omdoen, dat stelt natuurlijk niks voor." En flesjes geven hoefde hij ook niet zo nodig. "De vrouw heeft de baby in de buik, de voeding is bij haar ook beter geregeld." Zijn rol was eerder zorgen voor rust in huis. "Dat je aan elkaar kunt wennen en het goed hebt met elkaar."

Ook daarna was het voor hem vanzelfsprekend om veel bij de kinderen te zijn. "Vader zijn voelt als de belangrijkste taak in mijn leven. Die wil ik niet verprutsen." De Jong ging van vijf werkdagen in de cultuursector naar drie. Zijn vrouw Wendy van Dam ging naar twee. Zij geeft haptonomische zwangerschapsbegeleiding aan toekomstige moeders en vaders samen.

Ze zijn meer aan het overleven dan aan het genieten. We onderzoeken waar hun verlangens liggen en wat voor vader ze willen zijn

Jeroen de Jong, vadercoach

Inmiddels zijn er drie kinderen, twee jongens en een meisje, van 14, 12 en 9 jaar oud. Nog steeds zijn beide ouders veel thuis. De Jong heeft het vaderschap nu zelfs tot werk gebombardeerd. Onder de naam Praktijkvader maakt hij blogs, een podcast en geeft hij trainingen aan mannen. Hij leert ze het vadervuur in zichzelf te ontdekken. De mannen zijn van begin dertig tot eind veertig. 

Grootste worsteling: de combinatie van een drukke baan en een druk gezinsleven. Ze lopen vast, vat De Jong samen. "Ze zijn meer aan het overleven dan aan het genieten. We onderzoeken waar hun verlangens liggen en wat voor vader ze willen zijn."

Inmiddels lopen er vier cursussen tegelijk, een voor starters en drie voor vaders die gewoon geen afscheid willen nemen. Opladen in goed gezelschap, noemt De Jong de avonden. Ze diepen thema's uit en elke sessie eindigt met het bouwen van een vuurtje. "Je komt zeker van je werk", zegt de negenjarige Roos wel eens als ze zijn kleren ruikt.

Positief signaal

Renske Keizer is bijzonder hoogleraar vaderschap, de eerste ter wereld. Ze doet onderzoek aan de Universiteit van Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam naar de rol van vaders in verschillende gezinnen en naar de relatie tussen vaderschap en de ontwikkeling van kinderen.

Volgens Keizer is het punt van meer betaalde verlofdagen niet zozeer of vaders er tien of twaalf krijgen. Verruiming zou vooral een positief signaal zijn. Een Nederlandse vader heeft nu twee dagen verlof: de eerste gaat op aan de bevalling, de tweede aan de aangifte bij de burgerlijke stand. Daarnaast kan hij nog drie dagen onbetaald verlof opnemen. Keizer: "Eigenlijk zeggen we daarmee: de vader is in de opvoeding niet zo belangrijk."

Met het huidige beleid vergroot de Nederlandse overheid bovendien de kloof tussen arm en rijk

Renske Keizer, hoogleraar vaderschap

In 2010 heeft de Europese Commissie overheden al aanbevolen betaald vaderschapsverlof in te stellen van minimaal twee weken, zegt Keizer. De oproep van vorige week vanuit Brussel was een herhaling. "Dat de VVD vijf betaalde dagen zojuist nog controversieel heeft verklaard, toont wel aan hoe traditioneel de opvattingen hier zijn. We blijven vasthouden aan het idee dat moeders de primaire opvoeders zijn en vaders het leeuwendeel van het gezinsinkomen verdienen."

Cultuurveranderingen gebeuren zelden spontaan, weet de hoogleraar. De overheid zou op een slimmere manier kunnen sturen. Met het huidige beleid vergroot de Nederlandse overheid bovendien de kloof tussen arm en rijk, zegt Keizer. Goedverdienende vaders kunnen meer geld én meer tijd in de opvoeding steken. "Met name hoogopgeleide mannen kunnen zich onbetaald verlof permitteren. En dan vooral ambtenaren, omdat de overheid als een van de weinige werkgevers vaders doorbetaalt." In de publieke sector wordt vaderschapsverlof ook het meest geaccepteerd, zegt de hoogleraar.

Niet iedereen heeft zijn beroep of werkgever voor het uitkiezen, beseft vadercoach Jeroen de Jong. Toch denkt hij dat uitgebreid vaderschap veel met lef te maken heeft. "Het begint bij jezelf. Er zijn mensen die sparen en een jaar naar Azië gaan. Je kunt ook sparen en thuis blijven."

Wij zijn een paar jaar terug voor onszelf begonnen, dat vonden we ook heel eng. Maar de wereld is niet vergaan

Jeroen de Jong, vadercoach

Hij woont met zijn gezin in Nijmegen. Een jarenzeventigwijk met doodlopende straten, veel parkeerplaatsen, speelpleintjes en grasstroken. De huizen staan in rijtjes van zes, acht, soms veertien. Kleine voortuinen, wat diepere achtertuinen, in het geval van de familie De Jong mét vuurplaats. De moestuin is mislukt: daar hebben ze net gras ingezaaid.

Ze zouden best buiten willen wonen, in een boerderijtje. Maar ze hebben bewust gekozen voor een hypotheek die ze met één salaris kunnen betalen. Ze rijden in een behoorlijk oude stationwagen. "Als je van kamperen in Frankrijk houdt, voldoet dat best", vindt Jeroen.

Van baan wisselen of minder gaan werken, is niet heel makkelijk. "Vaak ben je gewend aan een bepaalde levensstandaard. Wij zijn een paar jaar terug voor onszelf begonnen, dat vonden we ook heel eng. Maar de wereld is niet vergaan."

Tussentijds waren er aanpassingen. Toen de tweede, Noek, was geboren, kon De Jong een fulltime baan krijgen, één die hij echt graag wilde. Dat was even slikken, zegt Wendy. Maar dan kijk je of je het anders kunt organiseren. En wel zo dat iedereen er blij van wordt." Jeroen propte 36 uur in vier dagen. Wendy ging alleen 's avonds werken. Nu is de situatie weer andersom: Jeroen werkt veel 's avonds, Wendy overdag.

Tekst loopt door onder afbeelding. 

© Koen Verheijden

Exclusief verlof

In landen waar ouders zelf mogen beslissen hoe ouderschapsverlof onderling wordt verdeeld, ziet hoogleraar Renske Keizer dat mannen nauwelijks dagen opnemen. "Vrouwen verdienen doorgaans minder en blijven dan toch eerder thuis." Wat beter werkt - in de Scandinavische landen en ook in Duitsland - is exclusief verlof, dat alleen vader kan opnemen, een daddy quotum. Gebruikt hij de weken niet, dan zijn ze weg.

Naarmate vaders meer verlof opnemen, verbetert de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt. Vrouwen nemen minder ziekteverlof op. Uit onderzoek in Zweden bleek dat voor elke maand die een vader verlof opnam, het inkomen van de moeder met zeven procent steeg. Tegelijk zijn vaders huiverig om verlof op te nemen, omdat het een nadelig effect heeft op hun carrière, weet Keizer. "In Nederland worden vaders die parttime werken nog steeds als minder ambitieus en minder loyaal gezien."

Opvoeden doe je tussen je dertigste en vijftigste jaar, logisch dat er van alles gebeurt

Jeroen de Jong, vadercoach

Jeroen de Jong merkt op zijn vadervuurtrainingen dat werk belangrijk is voor veel mannen. Maar het is ook wel makkelijk om je baan als belangrijkste missie te beschouwen, vindt hij. "Ik spoor ze altijd aan te zoeken naar eigenheid die hun werk overstijgt. En hoe past je gezin in die missie?"

Hij zal nooit zeggen dat ze minder moeten werken. "Ik denk dat elk stel dat zelf moet uitmaken. Dat is ook wat ik in die training probeer uit te dragen: wat past bij jou?" Maar hij is wel streng als ze klagen dat hun oude leven weg is. "Ja, natuurlijk is dat weg. Opvoeden doe je tussen je dertigste en vijftigste jaar, logisch dat er van alles gebeurt. Je wordt verantwoordelijk voor anderen." Het helpt als de omgeving mee verandert, tipt hij. "Zoek mensen op die dezelfde dingen belangrijk vinden, die dezelfde keuzes maken."

De combinatie van werk en gezin levert behoorlijk wat stress op in een relatie. Samen geven De Jong en Van Dam inmiddels ook de training 'Liever de liefde', aan ouders die in een dip zitten. Je relatie samen vormt de basis voor alles wat je doet, zeggen ze. Onthoud waarom je elkaar ook al weer zo leuk vond. En blijf praten over je wensen, ga niet opkroppen. De Jong: "Het gaat meestal niet om grote zaken, een motorrijbewijs halen, een keer in de week sporten in je eentje, vrienden zien. Veel dingen zijn te regelen."

Kleinere kans op scheiding

Onderzoek toont een samenhang tussen betrokken vaderschap en een hogere relatietevredenheid én een kleinere kans op echtscheiding. "De aanwezigheid van vaders vanaf de geboorte werkt ook positief door op de sociaal-emotionele én de cognitieve ontwikkeling van kinderen", zegt Renske Keizer. Al relativeert ze die uitkomsten meteen. Vaders díe verlof opnemen zijn vaak al de meer betrokken vaders met een relatief hoge opleiding. "Mogelijk verklaren vooral die achtergrondkenmerken de gunstige ontwikkeling van het kind."

Veel studies zijn bovendien gebaseerd op één meetmoment. Wat is dan oorzaak en wat gevolg? Zijn vaders betrokken omdat hun kind het zo goed doet op school en zich sociaal goed ontwikkelt? Of ontwikkelt het kind zich zo omdat de vader betrokken is?

Als een vader een aanzienlijke bijdrage heeft in de opvoedtaken, zijn z'n kinderen minder geneigd traditionele rollen aan te nemen

Bij het Nijmeegse gezin is altijd een ouder thuis. De schoolvakanties plannen ze beiden vrij. In de zomer kunnen ze vijf weken weg. Maar dat er altijd iemand is, betekent niet dat Thijn, Noek en Roos de hele tijd worden vermaakt. "We zijn vooral beschikbaar", lacht Wendy. "Ze hebben nu trouwens de leeftijd dat ze het ook wel lekker vinden om alleen thuis te zijn."

Als een vader een aanzienlijke bijdrage heeft in de opvoedtaken, zijn z'n kinderen minder geneigd traditionele rollen aan te nemen, laten studies zien.

Meisjes kiezen minder gauw een vrouwenberoep. Jongens doen later meer in het huishouden. Vaders bereiden kinderen ook beter voor op het leven buiten het gezin. Ze laten hun kinderen op gecontroleerde wijze risico's nemen.

Noek en Roos bevestigen dat hun vader inderdaad de wildste spelletjes doet. Hij is ook de grappigste van het stel. De Jong vindt het zelf vooral fijn dat hij zijn kinderen van dag tot dag ziet. "Ik weet wat er gisteren op school is gebeurd, vraag naar het vervolg. Ik ken mijn kinderen." Maar hij moet net zo goed moeite doen om ze allemaal mee naar het bos te krijgen, nuanceert hij. "Of aan hun klusjes."

Eerlijke taakverdeling

De ouders denken niet zo na over een eerlijke verdeling. Jeroen is wat minder geduldig bij het uitleggen van huiswerk, dus dat doet Wendy meestal. Hij leest wel veel voor. Noek wijst het nieuwste boek: 'De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine'. Vaak zitten we er na school al mee op de bank, zegt vader. "Gewoon omdat ik het zelf ook spannend vind."

Wendy: "Jeroen kookt graag, maar de was opvouwen vindt hij gedoe, dus dat doe ik." De krukjes in de tuin heeft zij samen met Thijn in elkaar geschroefd. "Klussen in huis laat ik ook niet aan mijn man over."

Mijn kinderen zien al een heel ander beeld dan ik: een vader die bij thuiskomt achter een krant verdwijnt

Jeroen de Jong, vadercoach

De Jong heeft niet het gevoel dat hij alles moet kunnen. Zijn oudste is gek van techniek. "Ik zou me daarin kunnen verdiepen, maar liever neem ik hem af en toe mee naar een vriend die graag over auto's praat." Het stel suggereert niet dat ze de het ideaal hebben bereikt. De perfecte combinatie van werk en gezin valt volgens hen niet uit te drukken in uren. "De kunst is na je werk nog energie over hebben."

In die zin doet zijn generatie inderdaad belangrijk voorwerk, zegt De Jong. "Mijn kinderen zien al een heel ander beeld dan ik: een vader die bij thuiskomt achter een krant verdwijnt."



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Ze zijn meer aan het overleven dan aan het genieten. We onderzoeken waar hun verlangens liggen en wat voor vader ze willen zijn

Jeroen de Jong, vadercoach

Met het huidige beleid vergroot de Nederlandse overheid bovendien de kloof tussen arm en rijk

Renske Keizer, hoogleraar vaderschap

Wij zijn een paar jaar terug voor onszelf begonnen, dat vonden we ook heel eng. Maar de wereld is niet vergaan

Jeroen de Jong, vadercoach

Opvoeden doe je tussen je dertigste en vijftigste jaar, logisch dat er van alles gebeurt

Jeroen de Jong, vadercoach

Als een vader een aanzienlijke bijdrage heeft in de opvoedtaken, zijn z'n kinderen minder geneigd traditionele rollen aan te nemen

Mijn kinderen zien al een heel ander beeld dan ik: een vader die bij thuiskomt achter een krant verdwijnt

Jeroen de Jong, vadercoach