Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Trots op je werk – in Zwitserland zijn ze het wel

Samenleving

Henk Steenhuis

500 jongeren uit het vmbo en mbo gingen in 2014 met elkaar de strijd aan in verschillende vakrichtingen. Met dit initiatief willen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de onderwijsinstellingen het belang van vakmanschap benadrukken. © ANP
Column

We zijn wereldkampioen etaleren, en helaas weet niemand dat. Dit schreef ik vorige week op deze plek. Tot uit Zwitserland kreeg ik hierop reacties. 

Mijn column ging over Pien Hoveling, die twee weken geleden bij de WorldSkills - een soort tweejaarlijks WK voor beroepen - de gouden medaille veroverde op het onderdeel etaleren. Ik stelde de retorische vraag of premier Rutte erbij was geweest. Of hij de kersverse wereldkampioen een felicitatie had gestuurd? Tuurlijk niet, was het impliciete antwoord, naar dergelijke wedstrijden wordt altijd wat meewarig of neerbuigend gekeken.

Lees verder na de advertentie
De am­bachts­cul­tuur is de afgelopen dertig jaar hopeloos uitgehold

Hoogleraar economie Arjo Klamer

De Nederlandse Maaike Fokkens, die in Zürich woont, attendeerde mij erop dat die neerbuigendheid niet universeel is: de Zwitsers interesseren zich wel degelijk voor dit soort wedstrijden. Bij het begin van de WorldSkills bezocht Nationalratspräsident Jürg Stahl het Zwitserse team, het Journaal van de Duitstalige Zwitserse televisie besteedde minutenlang aandacht aan de wedstrijd  en in de landelijke pers werd breed uitgemeten dat Zwitserland het nog nooit zo goed had gedaan. De Zwitsers veroverden maar liefst twintig medailles, waarvan elf gouden. Hiermee kwam Zwitserland op de tweede plaats, na China – en dan zeggen wij dat het mislopen van het WK voetbal begrijpelijk is, omdat we zo’n klein voetballand zijn?

Waardering

Is er een verklaring voor het verschil tussen het kleine Nederland en het kleine Zwitserland? Het zou goed kunnen dat je als land de vakmensen krijgt die je verdient. Arjo Klamer, hoogleraar in de economie van de kunst en cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, stelde in 2013 al dat er in Nederland 'weinig tot geen waardering voor vakmanschap' is.

In Zwitserland is een Lehre niet iets voor losers. Integendeel, je moet tough zijn om het goed aan te kunnen

Maaike Fokkens

Volgens Klamer is de ambachtscultuur de afgelopen dertig jaar hopeloos uitgehold. Herwaardering van het ambacht is bittere noodzaak, stelt Klamer. "Nog steeds zijn de zogenaamd slimste en beste jongens en meisjes goed in rekenen en taal en zijn kinderen die creatief en handig zijn met hun handen probleemgevallen, bestemd voor de afvalputjes van het vmbo.”

In Zwitserland ligt dit anders. Het reikt te ver het verschil in onderwijs tussen Zwitserland en Nederland helemaal uit te spitten. Na de basisschool kun je naar het gymnasium maar ook naar de Sekundarschule of een Fachmittelschule. Op beide schoolsystemen is er veel aandacht voor praktische vakken. En als je na de opleiding een Lehrstelle, een stageplaats, hoopt te vinden zullen 14- en 15-jarigen daarvoor echt moeten solliciteren, en soms ook met ouders op gesprek moeten komen. 

Zoals Fokkens schrijft: “In Zwitserland is een Lehre niet iets voor losers. In tegendeel, je moet tough zijn om het goed aan te kunnen.” Om in het vocabulaire van Klamer te blijven: zeker is, dat creatief en handig in Zwitserland niet gelijk wordt gesteld met het afvalputje.

Willen we het vakmanschap promoten, dan zullen we eerst jongeren moeten inspireren

Meestertitels

Hoe kunnen we dat beeld in Nederland veranderen? Het werken met de handen moet, volgens Klamer, weer een gerespecteerd leertraject worden van de kleuterklas tot het einde van het middelbaar onderwijs. Dat moet zeker. Maar hoe? Klamer: “De ambachtsscholen moeten in moderne vorm in ere hersteld worden, en er moeten organisaties komen (gilden) die de kwaliteit van ambachtelijk werk bevorderen en meestertitels toekennen.”

Wereldkampioen, dat zou ik toch een meestertitel noemen. Willen we het vakmanschap promoten, dan zullen we eerst jongeren moeten inspireren. Om dat te doen is het nodig de beeldvorming rondom vakmanschap en ambachten aan te passen. Is het geen idee om een televisieploeg in plaats van onze voetballers een groep jonge ambachtslieden te laten volgen op weg naar het volgende Wereldkampioenschap? Waar die gehouden worden? In Kazan, een stad aan de oevers van de Wolga. Gaan we toch nog naar Rusland.

Lees ook:

Ik ga naar het vmbo - en daar is niets mis mee

Henk Steenhuis schrijft voor Trouw columns over zingeving en werk. Opmerkingen/vragen/ideeën? Mail ze aan hsteenhuis@trouw.nl.

Deel dit artikel

De am­bachts­cul­tuur is de afgelopen dertig jaar hopeloos uitgehold

Hoogleraar economie Arjo Klamer

In Zwitserland is een Lehre niet iets voor losers. Integendeel, je moet tough zijn om het goed aan te kunnen

Maaike Fokkens

Willen we het vakmanschap promoten, dan zullen we eerst jongeren moeten inspireren