Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Toen de schouwarts een bekeuring kreeg

Samenleving

Bert Keizer

Bert Keizer © Trouw
Column

De gemeentelijk schouwarts draaft op bij een niet-natuurlijke dood. Dat wil zeggen: overlijden door trauma, moord, zelfmoord, euthanasie of onder verdachte omstandigheden. Bij euthanasie treedt zij de woning binnen halverwege de laatste scène in een drama dat al enkele weken gaande is. 

Men is verdrietig, opgelucht en verward, want het blijft een schokkende gebeurtenis. En tussen al die emoties moet jij je werk doen: de dode zien en de verslaglegging inkijken van de euthanaserende collega. Daarnaast is een gebaar tegenover de nabestaanden geboden. Iedereen persoonlijk condoleren is overdreven, zij kennen jou niet en jij hen niet. De meeste collega’s lossen dat heel elegant op door ten overstaan van het hele gezelschap kort en bondig het doel van hun komst uit te leggen en daar een algemene condoleance aan toe te voegen.

Lees verder na de advertentie

Wet

Voor de euthanaserende arts treedt in de gedaante van de schouwarts de Wet binnen. Zijn of haar controle is geen wassen neus. Dit is het moment waarin de gemeenschap meekijkt naar wat er gedaan is. Dat is geruststellend, maar ook enigszins zorgelijk, want je denkt: heb ik het allemaal goed gedaan en overtuigend opgeschreven? Laatst had ik te maken met een schouwarts die de verschillende aspecten van haar taak moeiteloos dooreen vlocht waarnaast ze ook nog tijd overhield om tussen de vele telefoontjes door aan mij uit te leggen hoe ze justitie beethad. Ja, multitasken. Aan tafel in de drukke huiskamer keek ze zorgvuldig naar mijn gespreksverslagen, medische brieven en huisartsnotities.

Onderwijl vertelde ze mij over de taaie strijd die ze voerde rond een bekeuring. Ze zou op een rijbaan hebben gereden waarboven een rood kruis brandde.

Waarom bel je mij? Er gaat toch wel vaker iemand dood daar?

Terwijl ik haar nog eens over de diagnose van de overledene vertelde zei ze: “Die bekeuring heb ik mooi aangevochten. Want ik heb een camera in mijn auto die een verslag maakt via GPS en een elektronische klok, zodat ik kan bewijzen waar ik was en hoe snel ik reed.” Overstekend naar de euthanasie vroeg zij: “Maar waren die scans echt nodig?” Waarna ze gebeld werd over een plotseling overleden dame in het ziekenhuis. “Waarom bel je mij? Er gaat toch wel vaker iemand dood daar? Ze was op bezoek? In de hal?” Het bleek om een vrouw te gaan die in de hal van het ziekenhuis onwel was geworden en overleden. “Waarom denken jullie aan een onnatuurlijke dood? Weet waar je aan begint hoor. Want dan wordt het groot materieel.”

Koffie

Dit alles terwijl om ons heen de nabestaanden doelloos heen en weer draafden met telefoons, sigaretten, koekjes, adreslijsten, verzekeringspapieren enz. waarbij men niet verzuimde de schouwarts tot drie keer toe koffie voor te zetten.

“Ik zei dus tegen de meldkamer: laat jullie bestanden maar zien van dat wegstuk met tijden erbij, dan gaan we vergelijken.” We liepen nu samen naar de overledene in een klein zijkamertje waar ze met gepaste vluchtigheid een paar routine testjes deed, het was meer ceremonieel en ze keerde snel terug naar haar relaas: “Hebben we niet, zeiden ze. Maar ik ben niet voor niks al jaren politiearts en ik weet toevallig precies wat ze hebben.” 

Inmiddels belde ze de dienstdoende officier van justitie om aan te geven dat deze euthanasie wel deugde. Ziekenhuis belde weer, nu in de figuur van de baas van de arts-assistent die net belde. “Ok, rustig maar, ik kom, is die man al in het mortuarium? O, was het een vrouw?” Terug naar de bekeuring, ze kreeg de bestanden van de meldkamer, en kon met haar eigen bestanden haar onschuld bewijzen. “Hele apparaat voor gek gezet, met hun zogenaamde high-tech-surveillance.” Terug in de huiskamer schreef ze de benodigde formulieren uit zodat de begrafenisondernemer gebeld kon worden. Ziekenhuis weer aan de lijn. “Nee, ik moet een aparte ruimte hebben, als ik kom dan kom ik met het hele circus hoor, neem maar alvast spijtserum af.” 

En zich weer tot mij wendend: “Je moet je tegenwoordig eerst scholen als hacker voordat je ergens in de buurt van je recht komt.” Na een algemene afscheidszwaai naar de familie begeleidde ik haar naar de voordeur, waar ze ten afscheid vroeg: “Wil jij ook niet zo’n flightrecorder in je auto?”

Bert Keizer

Bert Keizer is filosoof en arts bij de Levenstaal eindekliniek. Voor Trouw schrijft hij wekelijks een column over zorg, filosofie, en de raakvlakken daartussen.

Deel dit artikel

Waarom bel je mij? Er gaat toch wel vaker iemand dood daar?